Dù chưa thống kê chính xác được mức độ thiệt hại nhưng cuộc sống của người dân ở những quận, huyện dùng nước nhiễm bẩn bị xáo trộn là có thật. Các hộ gia đình này phải mua nước đóng bình để sử dụng thay thế cho nước máy hàng ngày, rồi xếp hàng đi lấy nước sạch…

Người tiêu dùng chưa thực sự được bảo vệ

Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam đặt câu hỏi: liệu có ai trong những người bị ảnh hưởng bởi sự cố nước sông Đà kiểm tra lại hợp đồng mua nước của mình và tìm trong hợp đồng có điều khoản nào về việc bảo vệ người dân trong tình huống vừa rồi không?

“Thực tế, dựa vào hợp đồng, người dân khó kiện công ty cấp nước. Tuy nhiên, theo Luật Bảo vệ người tiêu dùng thì không cần căn cứ theo hợp đồng, miễn là người tiêu dùng sản phẩm nào đó gây hại thì người dân có thể kiện. Chúng ta còn có luật về bảo vệ sức khỏe của nhân dân, theo đó quy trách nhiệm cho Nhà nước. Luật này được ban hành từ năm 1989 và rất giống với hiến pháp về sức khỏe nhân dân. Trong đó, tất cả các ngành, các cấp, các cơ quan, các bên đều phải có trách nhiệm chăm lo bảo vệ sức khỏe của người dân. Và liên quan đến nước có Điều 8 nói rằng, đã cung cấp nước cho nhân dân thì phải cung cấp nước vệ sinh, nếu không sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật”, ông Lập nói.

Hà Nội liên tục xảy ra nhiều sự việc liên quan đến môi trường nhưng cách xử lý của thành phố rất bị động

Hà Nội liên tục xảy ra nhiều sự việc liên quan đến môi trường nhưng cách xử lý của thành phố rất bị động

Hiện nay, vụ việc mới được khởi tố hình sự theo góc độ môi trường còn những vấn đề khác vẫn đang phải xem xét chưa được làm rõ.

Người dân là bị hại đầu tiên và câu hỏi “Ai sẽ phải chịu trách nhiệm với sức khỏe người dân, chịu đền bù thiệt hại cho người dân?” vẫn đang bỏ ngỏ.

Chính quyền phản ứng chậm

TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nêu thực tế không thể chấp nhận: “Người dân đã uống nước bẩn rồi, ảnh hưởng sức khỏe rồi thì UBND Hà Nội và công ty mới đưa ra khuyến cáo. Như vậy phản ứng với sức khỏe người dân, sinh mệnh khách hàng của mình rất chậm”.

"Sau một thời gian dài mới lên tiếng, người nào uống thì uống no rồi, ảnh hưởng thì ảnh hưởng rồi mới ra thông báo ngừng sử dụng. Như vậy có thể thấy, phản ứng với sức khoẻ, sinh mệnh người dân là rất chậm", ông nói.

Theo quan điểm của ông Dũng, dịch vụ công bao giờ cũng thấy cho tư nhân cung cấp thì chính quyền có trách nhiệm, phải kiểm tra. Với các dịch vụ công, vai trò của chính quyền rất lớn dù trực tiếp cung cấp hay không. Dù gì cũng liên đới về quản lý chất lượng và phản ứng trước cách thức cung cấp dịch vụ công.

"Tôi có cảm nhận rằng dường như ở vụ việc này đây, chính quyền chậm hơn cả doanh nghiệp. Vụ việc này cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi mang tính chất trách nhiệm. 

Tại buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết, Công ty Cổ phần đầu tư nước sạch Sông Đà đã phát hiện việc đổ trộm dầu thải từ ngày 8/10 nhưng không báo cáo ai, không có hành động gì liên quan ngăn chặn dầu này và cứ để trôi vào nhà máy, dẫn đến vào nguồn nước. Với tình tiết này, trong trường hợp này, Luật sư Nguyễn Tiến Hòa, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng hành vi không báo cáo ai, không có hành động gì ngăn chặn nguồn dầu thải và cứ mặc nhiên để nó chảy vào làm ảnh hưởng đến nguồn nước sạch mặc dù đã phát hiện ra việc đổ trộm dầu thải của Công ty Cổ phần đầu tư nước sạch Sông Đà (Công ty Sông Đà) là hành vi thể hiện sự thiếu trách nhiệm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng nghìn người dân.

Hành vi này có thể được coi là dấu hiệu của Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017. Theo đó tùy vào tính chất, mức độ thiệt hại mà hành vi gây ra người có chức vụ, quyền hạn của Công ty Sông Đà có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù lên tới 12 năm.

Trường hợp này cơ quan chức năng cần làm rõ chất lượng nước không đảm bảo, không đủ điều kiện sử dụng mà vẫn bán cho người dân để làm căn cứ xem xét xử lý trách nhiệm của Công ty.

Công ty Cổ phần Đầu tư nước sạch Sông Đà thực hiện giao dịch với người dân thông qua hợp đồng dịch vụ cấp nước nên khi chất lượng sản phẩm không đảm bảo, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân là đã vi phạm hợp đồng và phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Theo đó Công ty Sông Đà phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra đối với các hộ dân và còn bị xem xét xử lý trách nhiệm pháp lý theo quy định như xử phạt hành chính hoặc xử lý về hình sự.

Đồng thời, Công ty Sông Đà phải có trách nhiệm xin lỗi công khai và có những biện pháp khắc phục ngay lập tức việc nước nhiễm bẩn để người dân ổn định cuộc sống. Đồng thời, phải bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra cho người dân.

Bạn đang đọc bài viết Nhiều lỗ hổng pháp lý trong xã hội hóa dịch vụ công tại chuyên mục Pháp luật của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,