Vụ Formosa xả thải: Biển có khả năng tự làm sạch?

Enternews.vn (DĐDN) - Sau sự cố Formosa xả thải, Phó Giáo sư – Tiến sỹ Vũ Thanh Ca cho rằng, nếu kết quả nồng độ các chất sau điều tra, khảo sát không cao quá ta hoàn toàn có thể để cho biển tự làm sạch. Đây là phương pháp ít tốn kém và ít thiệt hại nhất.

(DĐDN) - Sau sự cố Formosa xả thải, Phó Giáo sư – Tiến sỹ Vũ Thanh Ca cho rằng, khả năng tự làm sạch của biển rất lớn cho nên nếu kết quả nồng độ các chất sau điều tra, khảo sát không cao quá ta hoàn toàn có thể để cho biển tự làm sạch. Đây là phương pháp ít tốn kém và ít thiệt hại nhất.

forsosa-1 Khả năng tự làm sạch của biển rất lớn cho nên nếu kết quả nồng độ các chất sau điều tra, khảo sát không cao quá ta hoàn toàn có thể để cho biển tự làm sạch.

Sau khi nguyên nhân sự cố môi trường khiến hải sản chết hàng loạt tại 4 tỉnh miền Trung được công bố, các nhà khoa học đang tiếp tục khảo sát các mặt cắt biển để xác định hàm lượng chất độc tồn dư dưới đáy biển các khu vực này. Từ đó, cơ quan quản lý sẽ cùng với các nhà khoa học xây dựng phương án xử lý ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái môi trường biển.

Các chuyên gia khoa học về môi trường đánh giá, trong số 3 tác nhân chính gây hiện tượng hải sản chết hàng loạt vừa qua, phenol có thể phân hủy khá nhanh, oxyt sắt ra môi trường sẽ chuyển thành dạng hidroxit sắt kết tủa dưới đáy biển tạo màu vàng, nhưng vô hại với con người và sinh vật biển.

Bên cạnh phenol, xyanua cũng là chất cực độc nhưng chưa có nhiều nghiên cứu về sự lưu giữ và biến đổi của nó trong trầm tích đáy biển. Thông thường, xyanua trong trầm tích đáy biển sẽ bị phân hủy bởi các quá trình phân hủy sinh học yếm khí và hiếu khí. Tuy vậy, hiện tại vẫn chưa biết được thời gian để phân hủy xyanua cho tới khi đạt ngưỡng an toàn. Vì vậy, nếu hàm lượng xyanua trong trầm tích đáy biển cao, có thể cần phải hút trầm tích đáy bị ô nhiễm để xử lý ở trên bờ. Đánh giá sơ bộ, diện tích này không lớn nhưng rất tốn kém. Theo TS Vũ Đức Lợi, Phó Viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó chủ tịch Hội đồng tìm nguyên nhân cá chết cho biết, để hút một tấn trầm tích sẽ mất tối thiểu 11 USD, cao nhất là 36 USD. Nếu hút trầm tích ở dải biển dài 209 km, sẽ mất hàng nghìn tỷ đồng.

Trước câu hỏi, lượng xyanua, phenol…đã thải ra từ nhà máy của Formosa ở biển bao giờ sẽ tan, và bao giờ biển sẽ lành, Phó Giáo sư – Tiến sỹ Vũ Thanh Ca, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biển và Hải đảo cho rằng, biển có khả năng tự làm sạch. Độc tố sẽ hòa tan dần dần và giảm đi theo thời gian: “Khả năng tự làm sạch của biển rất lớn cho nên nếu kết quả nồng độ các chất sau điều tra, khảo sát không cao quá ta hoàn toàn có thể để cho biển tự làm sạch. Đây là phương pháp ít tốn kém và ít thiệt hại nhất. Tuy nhiên, phải rõ ràng một việc là san hô, hệ sinh thái ở các vùng biển Việt Nam đang bị suy thoái một cách nghiêm trọng do các hoạt động của con người. Đặc biệt là việc đánh bắt quá mức, đánh bắt cạn kiệt, phá hủy các hệ sinh thái san hô”.

Cùng đồng quan điểm với PGS.TS Vũ Thanh Ca, TS Nguyễn Quang Hùng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu hải sản (Bộ Nông nghiệp và & Phát triển nông thôn) cho biết, biển có khả năng phục hồi về môi trường. Về yếu tố vật lý, sóng, dòng chảy sẽ làm phát tán, làm tan dần các chất độc. Các vi sinh vật cũng có khả năng phân hủy các chất độc, để biển dần dần trở lại trạng thái bình thường.

"Tuy nhiên, mất bao lâu tùy theo lượng xả thải, sóng và dòng chảy, nhưng xác định được là rất khó”- TS Hùng cho biết.

Trước thông tin, Formosa được phép xả thải 0,585mg/lít (theo giấy phép xả thải do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp cho Formosa), với công suất xả thải 45.000m3/ngày đêm, mỗi năm Formosa được phép xả thải ra môi trường lượng xyanua là 9,6 tấn (phenol cũng tương tự), nhiều nhà khoa học cho rằng khả năng sự làm sạch của biển là rất khó.

Bài liên quan:

TS Lê Thanh Lựu, chuyên gia thuộc Hội Nghề cá Việt Nam cho biết: “Nếu lượng xả cho phép hơn 9 tấn xyanua hay phenol mỗi năm, có lẽ trong vòng bán kính 50 km xung quanh miệng xả thải sẽ không còn sinh vật nào sống được cả. Và dòng hải lưu đưa chất độc đó đi theo dọc biển miền Trung, khó nơi nào chịu được. Do vậy, khả năng khôi phục được tài nguyên là cực kỳ thấp, nếu tiếp tục cho xả với liều lượng trên”.

Cũng theo TS Lựu, vụ cá chết hàng loạt vừa qua, có thể hiểu như ngộ độc cấp tính, “ăn vào lăn đùng ngã ngửa”. Tuy nhiên, với hàm lượng các chất độc hại trên được phép xả ra biển, các chất độc đó lan dần, tích tụ dần dần sẽ mãn tính, và khi đó không một môi trường, hệ sinh thái nào chịu nổi, lúc đó như người bị ung thư. “Ít năm nữa, không biết biển miền Trung còn gì nữa không”, TS Lựu lo ngại.

Về khả năng tự làm sạch của biển, TS Lựu cho rằng, trong nước biển gần như không có xyanua và phenol, nên không có những nhóm vi khuẩn để phân hủy chất này. Do vậy khả năng tự làm sạch những chất đó rất khó. Ông nhận định: “Ở mức độ nhất định thì biển có khả năng tự làm sạch được. Nhưng khi chất độc tăng quá nhiều, mất cân bằng, tổ hợp vi khuẩn không phân giải được, sẽ gây ô nhiễm”.

Cũng theo TS Lê Thanh Lựu, các cơ quan chức năng cần tiếp tục quan trắc thường xuyên môi trường 4 tỉnh miền Trung, đặc biệt là tập trung vào xyanua, phenol, phức sắt dạng keo. Ngoài việc lấy mẫu nước ở tầng mặt, cần lấy nhiều điểm ở tầng nước đáy, để xác định mức độ an toàn.

Tuy nhiên, để có đánh giá cụ thể, chính xác về mức độ nguy hại của các chất xyanua, phenol,... phải dựa vào kết quả phân tích, các nhà khoa học đang làm đánh giá khảo sát tại 13 mặt cắt từ Vũng Áng (Hà Tĩnh) đến Thừa Thiên – Huế, phân tích các dạng trầm tích và xác định hàm lượng phenol và xyanua còn lại. Dự tính, giữa tháng 7 sẽ có kết quả chính xác.

Nước biển các bãi tắm an toàn

Sau sự cố cá chết, từ ngày 29/4, Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố kết quả quan trắc chất lượng nước biển ven bờ tại 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế. Các mẫu nước được lấy ở 22 bãi tắm của bốn tỉnh, trong phạm vi cách bờ không quá 1,5km, nằm ở độ sâu cách mặt nước từ 0,3m đến 0,5m.

Kết quả quan trắc từng ngày được công bố trên website của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Theo công bố, từ 29/4 đến nay, chất lượng nước biển ven bờ tại các bãi tắm này an toàn, nằm trong giới hạn cho phép của Quy chuẩn đối với vùng bãi tắm, thể thao dưới nước (thuộc QCVN10/2015-BTNMT về chất lượng nước biển).

Mới nhất, kết quả phân tích ngày 26/6 cho thấy, các chỉ tiêu kim loại nặng như chì, kẽm, sắt, mangan, các thông số như độ pH, DO, amoni đều trong ngưỡng an toàn. Đáng chú ý là hàm lượng xyanua (một trong 2 độc tố gây lên sự cố cá chết) đo được ở các bãi tắm tỉnh Quảng Trị thấp hơn 5 lần mức cho phép.

Hàm lượng phenol (độc tố còn lại gây ra sự cố cá chết) đo tại các bãi tắm của Huế thấp hơn 6 lần mức cho phép. Theo thông báo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, chất lượng nước biển tại các bãi biển này đều nằm trong giới hạn cho phép của Quy chuẩn đối với vùng bãi tắm, thể thao dưới nước.

Theo PGS.TS Vũ Thanh Ca, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biển và Hải đảo, dựa trên kết quả quan trắc môi trường biển, kết quả phân tích các mẫu cá biển đánh bắt được do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện cũng như kết quả đo đạc, lấy mẫu nước biển, trầm tích đáy biển của một nhóm nghiên cứu độc lập được công bố trên mạng internet thì biển miền Trung an toàn. Người dân có thể vô tư tắm biển. Tuy nhiên, với những thông tin mà Chính phủ vừa công bố về nguyên nhân cá chết, tạm thời không nên ăn cá tầng đáy được đánh bắt ở cách bờ khoảng 10 hải lý trở vào.

Nha Trang

>>>Vụ Formosa xả thải gây cá chết: Phải làm gì để khôi phục rạn san hô?

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Vụ Formosa xả thải: Biển có khả năng tự làm sạch? tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích