Với trường hợp Sabeco, cán cân quyền lực rõ ràng đã đổi. Đây là lựa chọn của cơ chế thị trường. Và sòng phẳng mà nói, khi cấu trúc sở hữu không phân tán, Sabeco có thể nói đã được đặt vào bàn tay “thâu tóm”.

p/Bia Sài Gòn là một trong những thương vụ bán vốn nhà nước lớn nhất trong năm 2017.

Bia Sài Gòn là một trong những thương vụ bán vốn nhà nước lớn nhất trong năm 2017.

Người mua nội hay ngoại?

Về mặt pháp lý, đây là câu hỏi thừa. Cty TNHH Vietnam Beverage được thành lập tháng 10/2017 với vốn điều lệ 681,66 tỷ đồng. Hãng bia Thái Lan ThaiBev của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi gián tiếp sở hữu 49% cổ phần của F&B Alliance Việt Nam- Cty mẹ sở hữu 100% vốn của Vietnam Beverage. Theo quy định của Luật Chứng khoán, Vietnam Beverage được xem như một doanh nghiệp nội địa và không thuộc trường hợp bị hạn chế sở hữu 49% vốn tại Sabeco. Đó chính là lý do vì sao Vietnam Beverage đăng ký mua cổ phần Sabeco trong đợt chào bán cạnh tranh cùng 1 nhà đầu tư cá nhân khác và đã dành phần thắng trọn lô, không bị ràng buộc, chi phối bởi room ngoại.

  Hãng bia Thái Lan ThaiBev của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi gián tiếp sở hữu 49% cổ phần của F&B Alliance Việt Nam- Cty mẹ sở hữu 100% vốn của Vietnam Beverage. 

Nhưng có một thực tế không thể phủ nhận là nhà đầu tư đã kết thúc thương vụ với khoản tiền khủng 4,8 tỷ USD trong một tích tắc trên bảng giá đấu điện tử này đang có liên quan đến tổ chức kinh doanh cùng ngành nghề với Sabeco- nhà đầu tư Thái Lan. Đường liên quan “lòng vòng” trên tuy không vi phạm các quy định pháp luật hiện hành nhưng đủ để dấy lên những lo ngại rằng: Có hay không việc Sabeco đang và sẽ bị thâu tóm bởi các nhà đầu tư ngoại?

Xét từ góc độ thâu tóm, theo quan điểm của các chuyên gia chứng khoán, một thương vụ đủ để gọi là M&A chỉ diễn ra khi bên mua/ thâu tóm nắm sở hữu được từ 49% cổ phần trở lên, mức gần quá bán trong ranh giới 49-51. Với một doanh nghiệp đã niêm yết, ranh giới 49 đã là giới hạn lớn, bởi thông thường cấu trúc chủ sở hữu sẽ gần như không bao giờ chỉ có 2 cổ đông (hoặc 2 nhóm cổ đông). Do đó, 49% nếu thuộc về tay 1 cổ đông hoặc 1 nhóm cổ đông, quyền lực của lá phiếu biểu quyết luôn có cơ hội gần như đạt tới những mục tiêu quan trọng.

Một điều khác khiến chúng ta cần đặt câu hỏi, xét theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, một doanh nghiệp được gọi là đầu tư nước ngoài (FDI) khi nhà đầu tư ngoại góp 51% cổ phần. Tuy nhiên, việc không rõ ràng giữa việc xác định thế nào là nhà đầu tư ngoại là trực tiếp hay gián tiếp, đã dẫn đến trường hợp Vietnam Beverge khó có thể xác định được là nội hay ngoại.

Tác động tới Sabeco

Về mặt thương hiệu, đại diện Bộ Công Thương và Sabeco đã từng khẳng định sẽ không có chuyện mất thương hiệu Sabeco. Việc nắm giữ 36% cổ phần tại Sabeco đủ để cơ quan quản lý đại diện vốn Nhà nước tại doanh nghiệp tự tin sẽ phủ quyết được những quyết định có liên quan đến chuyện mất thương hiệu. Bởi cũng theo Luật Chứng khoán thì 64% cổ phần có quyền biểu quyết cũng chưa đủ để thông qua một kỳ ĐHĐCĐ với các nội dung quan trọng có liên quan đến hoạt động doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đó chỉ là tự tin nhất thời. Một cổ đông nội bộ/ cá nhân của Sabeco chia sẻ: Ai dám khẳng định 100% rằng Bộ Công Thương sẽ “vĩnh viễn” nẵm giữ 36% cổ phần Sabeco, khi theo nguyên tắc phân loại doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần và sẽ thoái vốn về 0, Sabeco không thuộc các nhóm cần nắm giữ.

Cũng đồng quan điểm này, một nhân sự nội bộ không muốn nêu tên đánh giá: Trước mắt, thương vụ bán vốn cổ phần đã đạt mục tiêu. Cơ quan chủ quản cấp trên đã hoàn thành “sứ mệnh”. Điều này nói thật là trái ngược với lo xa của thị trường khi ở các buổi roadshow, với giá cổ phiếu trên thị trường của Sabeco liên tục tăng chóng mặt, thậm chí gần gấp đôi giá mà phía tư vấn định giá chào bán.

“Về dài hạn, Sabeco chắc chắn sẽ có ảnh hưởng. Chưa nói đến chuyện nhà đầu tư-cổ đông thay đổi chiến lược gì ở Sabeco hay tận dụng Sabeco để đưa hàng ngoại vào nội địa, thì việc họ nắm giữ phần lớn cổ phần Sabeco trong khi lại “dây dưa” với nhà sản xuất bia Thái, sẽ dẫn đến thị trường dần mặc nhiên Sabeco là của người Thái. Thái độ ủng hộ, tự hào với thương hiệu Việt, bia Việt sẽ không còn như trước đây nữa. Đó là điều chúng tôi đang quan ngại”, vị này nói.

Bạn đang đọc bài viết “Vỏ nội - ruột ngoại” tại Sabeco? tại chuyên mục Ngân hàng - Chứng khoán của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,