Tuy nhiên, đang có nhiều tín hiệu thay đổi tương quan này.

Thay vì “mặc định” Việt Nam chỉ có thể đầu tư sang các nước đang phát triển hoặc loanh quanh gần mình như Lào, Campuchia, Việt Nam đã và đang bắt đầu đầu tư sang các quốc gia lớn, phát triển, trên những lợi thế riêng của mình.

JETRO cho biết để có thể thành công ở Nhật Bản, các doanh nghiệp Việt Nam hãy tham khảo tư vấn của JETRO. Cùng với đó, việc tham chiếu tập quán, thói quen và tâm lý người Việt sẽ giúp các doanh nghiệp Việt sớm bám rễ trên thị trường - Ảnh: Lý Phước Thu

JETRO cho biết, để có thể thành công ở Nhật Bản, các doanh nghiệp Việt Nam hãy tham khảo tư vấn của JETRO. Cùng với đó, việc tham chiếu tập quán, thói quen và tâm lý người Việt sẽ giúp các doanh nghiệp Việt sớm bám rễ trên thị trường - Ảnh: Lý Phước Thu

Ông Vũ Văn Chung - Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Bộ kế hoạch và Đầu tư cho biết chẳng hạn với Nhật Bản, một quốc gia mà quan hệ kinh tế - giao thương với Việt Nam nằm trong top 4 của những quốc gia có kim ngạch lớn nhất, đây cũng là quốc gia đầu tư vào Việt Nam lớn nhất trong những năm qua, chúng ta vẫn luôn nghĩ nhiều về đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam hơn là ngược lại.

Trên thực tế, sự “nghĩ nhiều” ấy là có cơ sở. Với 5.739 dự án lũy kế đến cuối năm 2016, Nhật Bản vẫn đang nắm giữ vị trí đầu tư lớn tại Việt Nam (xét trên năm 2016, chỉ đứng sau Hàn Quốc. Về thương mại VN-NB năm 2016 đã vượt ngưỡng kim ngạch 30 tỷ USD. Đối tác có kim ngạch lớn của Việt Nam, ngoài Nhật, còn có Trung Quốc, Mỹ…

Xét đầu tư trực tiếp (FDI) vào Việt Nam, theo khu vực, riêng năm 2017, Nhật Bản lại đang vươn lên, vượt qua Hàn Quốc, đứng đầu về số vốn cấp phép với 8,503 tỷ USD. Kế tiếp là Hàn Quốc với 7,430 tỷ USD, thứ ba là Singapore với 4,082 tỷ USD. Trung Quốc và Hồng Kong xếp thứ 4 và 5 với lần lượt 1,619 tỷ USD và 1,284 tỷ USD.

Xét về số liệu lũy kế kể từ 1998 đến tháng 11/2017, Hàn Quốc giữ vị trí số 1 về vốn đầu tư vào Việt Nam 57,509 tỷ USD, Nhật Bản đứng thứ 2 với 49,125 tỷ USD. Kế tiếp là Singapore, Đài Loan và Quần đảo Virgin thuộc Anh.

Trong tương quan đó, rõ ràng là đối tác vô cùng quan trọng với Việt Nam và xu hướng đầu tư trong đó là Việt Nam là một thị trường trọng điểm của Nhật sẽ chưa dừng lại.

Tổng lãnh sự Nhật Bản tại Tp Hồ Chí Minh ông Junichi Kawaue cho biết chỉ riêng trong năm nay, Thiên hoàng và Hoàng hậu Nhật Bản đã lần lượt có chuyên thăm Việt Nam. Thủ tướng Nhật Bản cũng có chuyến thăm Việt Nam vào tháng 6. Sự kiện APEC là lần thứ 2 Thủ tướng Nhật Bản đến, đã có buổi hội đàm tại cấp cao, tại các địa phương cũng đạt nhiều dấu ấn. 9 đoàn cấp địa phương các Thống đốc của Nhật Bản đã đến thăm Việt Nam. Hoạt động 2 bên đã đạt nhiều thành tựu đáng kể . “Tất nhiên, nếu so với chiều đầu tư ngược lại thì tuy Việt Nam đã có nhiều Công ty đã đầu tư tại Nhật như FPT, Vietjet Air nhưng chưa mạnh. Hy vọng bức tranh đầu tư này sẽ thay đổi”, ông nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch JETRO, ông Shigeki Maeda cho biết đầu tư VN vào Nhật Bản trong năm nay ước tính khoảng vài triệu USD, chưa tương xứng với mức đầu tư vào các nước. Nếu xét ở 2016 số vốn đầu tư các nước châu Á vào Nhật Bản đã gấp hàng chục lần so với cách đây 10 năm. Ông cũng chia sẻ hai lĩnh vực hấp dẫn mà các nhà đầu tư Việt Nam đang quan tâm chính là công nghệ thông tin và du lịch.

Số liệu chính xác từ Cục Đầu tư Nước ngoài đưa ra, đến nay, Việt Nam đã đầu tư ra nước ngoài 1258 dự án, tổng vốn đăng ký là 21,4 tỷ USD trên bản đồ 74 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, khu vực bản đồ top 10 vẫn tập trung các quốc gia láng giềng và 1 số quốc gia khu vực châu Phi. Mỹ và Nga là hai nền kinh tế phát triển duy nhất có tên trong top 10 chiếm tỷ trọng đầu tư lớn tính trên tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam.

Ở Nhật Bản, dù vậy, tín hiệu thu hút đầu tư và đặc biệt dòng tiền chi tiêu trực tiếp tại xứ sở Hoa Anh Đào của người Việt rất khả quan. Với 49 dự án, tổng vốn đăng ký là 7,5 triệu USD, người Việt đang kinh doanh nhà hàng, buôn bán, thương mại, du học, lao động, biên phiên dịch, thông tin truyền thông và dạy tiếng…ở thị trường Nhật. Riêng lĩnh vực công nghệ thông tin (IT), có tới 15 dự án và tổng vốn đăng ký đạt 1,3 triệu USD. “Nguồn nhân lực tốt, các kỹ sư đang được nâng cao chất lượng, việc khai thác phân khúc gia công phần mềm, sau giai đoạn ban đầu, đã chứng tỏ Việt Nam có thể khai thác tốt hơn nếu bắt đầu từ thị trường Nhật mà đi ra các thị trường khác, cùng với đó, gắn kết mối quan hệ ngay chính thị trường Nhật. Đó là lý do nhiều doanh nghiệp bắt đầu đăng ký kinh doanh ở Nhật với tư cách pháp nhân”, Phó Chủ tịch JETRO cho biết.

Riêng trong lĩnh vực tiêu dùng trực tiếp thông qua du lịch, JETRO cũng cho biết họ đã thực hiện một cuộc khảo sát với 300 người ở độ tuổi “lao động vàng”, cũng là độ tuổi có khả năng chi tiêu, 29% trong số đó đã dành câu trả lời “Muốn du lịch Nhật” - đứng đầu tỷ lệ các quốc gia được đưa ra khảo sát về mong muốn du lịch. Trong số 24 lượt khách du lịch đến Nhật năm nay, rất đông là các khách du lịch đến từ Việt Nam. Đó cũng là cơ hội của các hãng hàng không và VietJet Air đã tiên phong đầu tư trên thị trường này, thực hiện nhiều chuyến bay Việt-Nhật ở 2017.

Một số liệu khác cũng từ JETRO cho hay, năm 2016, người Việt chỉ đứng sau Trung Quốc về mức chi tiêu khi du lịch Nhật Bản. Tới 2017, đến hiện tại, người Việt đã đứng đầu về suất chi tiêu. Đây là một con số ấn tượng cho thấy sức hút Nhật Bản và khả năng vươn tới các thị trường lớn của Việt Nam- ở chiều “outbound” - nhìn từ góc độ doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt!

Bạn đang đọc bài viết Tìm hướng đầu tư Nhật tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,