Ông Trump đã không muốn

Ông Trump đã không muốn "đi bộ" trong đàm phán với Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steve Mnuchin tiết lộ, trong khoảng thời gian cuối tuần qua (4-5/5), các quan chức Mỹ nhận được thông tin phía Trung Quốc thử rút lại một số diễn đạt trong dự thảo thỏa thuận, cụ thể là những diễn đạt đã được hai bên đồng thuận tại vòng đàm phán thứ 10 tại Bắc Kinh hồi tuần trước.

Cụ thể, theo nguồn tin của tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), các nhà đàm phán Trung Quốc đã phải gửi cho phía Mỹ một bản dự thảo thỏa thuận ít nhượng bộ hơn, sau khi đích thân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bác bỏ phương án tăng thêm những thỏa hiệp từ phía Bắc Kinh. Ông Tập đã tuyên bố rằng ông sẽ chịu trách nhiệm cho mọi hậu quả. 

Và ngay sau đó, Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer xác nhận nước này sẽ áp thuế quan mới 25% đối với 200 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc kể từ 12h01 ngày thứ Sáu, 10/5.

Theo các chuyên gia của Goldman Sachs, cho đến thời điểm hiện tại, cơ hội để hai bên đạt được một thỏa thuận thành công đã giảm xuống, tuy nhiên vẫn có thể tránh được việc tăng thuế nếu phái đoàn Trung Quốc vẫn tham dự cuộc họp với các nhà đàm phán Mỹ trong tuần này. 

Mức thuế sẽ chỉ tăng nếu hai bên không thể đạt được thỏa thuận vào thứ năm, trước khi việc tăng thuế quan có hiệu lực vào thứ Sáu. Dự đoán, tỷ lệ cược cho sự leo thang thuế quan vào cuối tuần hiện ở mức 40%.

Đã có nhiều tín hiệu xấu xảy ra. Một số lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước có kế hoạch tham dự đoàn đàm phán của Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đã nhanh chóng thay đổi kế hoạch công tác của mình. Dự đoán, tỷ lệ cược cho sự leo thang thuế quan vào cuối tuần hiện ở mức 40%.

Mặt khác, phía Trung Quốc đã bắt đầu xem xét lại thỏa thuận để đi đến kết luận sau cùng, do đó họ sẽ muốn đàm phán lại một số vấn đề. Sự khác biệt lớn nhất giữa hai bên là ông Trump khăng khăng muốn giữ lại một số loại thuế và đó là điều mà Trung Quốc rất khó chấp nhận.

Nắm bắt được sự chần chừ của Trung Quốc, Tổng thống Trump đã ra đòn quyết định. Nếu trường hợp xấu nhất xảy ra, chuyến công du của Trung Quốc bị hủy bỏ, hai bên không đạt được thỏa thuận, đó có thể là dấu hiệu của một cuộc chiến thương mại bùng phát trở lại. Trong trường hợp như vậy, việc tăng thuế suất lên 25% sẽ trở thành hiện thực và và là đòn giáng mạnh vào kinh tế hai nước.

Nhưng, đà tăng trưởng kinh tế tốt hơn dự báo và đặc điểm nền chính trị Trung Quốc đã giúp Bắc Kinh tự tin hơn so với thời điểm cách đây một năm. Trong khi đó động thái của ông Trump đang phải chịu sức ép nhất định từ các cử tri, đặc biệt trong bối cảnh ông Joe Biden đang nhận được sự ủng hộ lớn trong cuộc chạy đua ứng cử viên của đảng Dân chủ.

Ông chủ Nhà Trắng muốn bước vào cuộc đua dựa trên 2 chủ đề: sự thịnh vượng và cuộc sống được nâng cao. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi mà ông Trump đã hứa trong cuộc đua năm 2016. Nhưng nếu ông Trump không dành được một thỏa thuận lớn nhằm lôi kéo lại sự chú ý của cử tri Mỹ, ông sẽ không có một thành tựu nào đáng kể để có thể cạnh tranh với ông Joe Biden.

Và điều này đồng nghĩa với khả năng cao rằng, sau khi rời Nhà Trắng, ông sẽ phải đối mặt với những cáo buộc từ bản báo cáo của công tố viên đặc biệt Robert Mueller. 

Mặt khác, theo Jeff Moon, người đã đàm phán các vấn đề thương mại với Trung Quốc dưới thời Tổng thống Barack Obama nhận định, có lẽ ông Trump đang suy tính về những lời chỉ trích rằng Mỹ đang hướng tới một thỏa thuận đạt được vì lý do chính trị thay vì thỏa thuận thương mại giải quyết các vấn đề kinh tế cơ bản và buộc Trung Quốc ngưng phân biệt đối xử với các công ty nước ngoài.

Tổng thống Mỹ có một nỗi ám ảnh về thâm hụt thương mại, tuy nhiên nó đang bị đặt nhầm chỗ. Dữ liệu thương mại gần đây đã chứng minh điều đó. Năm ngoái, Mỹ có mức thâm hụt thương mại lớn nhất từ trước tới nay. Nhưng nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh trong năm 2018 khi các đối tác thương mại như Trung Quốc và đặc biệt là châu Âu đang chậm lại.

Điều đó có nghĩa là Mỹ mua nhiều hơn trong khi nhu cầu của các đối tác giảm xuống. Mặc dù vậy, ông Trump dường như không nhận ra điều này. Do đó, ông cần một thỏa thuận có lợi cho nền kinh tế Mỹ, và mang tính ràng buộc nhiều hơn.

Điều trớ trêu là, trong lúc vội vã đạt được một thỏa thuận, chính quyền Trump đã dễ dàng để một số vấn đề "nóng" bị gạt bỏ. Năm ngoái, có một số cáo buộc về việc chính phủ Trung Quốc hỗ trợ các cuộc tấn công mạng vào các công ty của Mỹ. Nhưng trong các báo cáo trước chuyến thăm của Phó Thủ tướng Lưu Hạc cho thấy Nhà Trắng sẵn sàng bỏ qua vấn đề này hoặc từ chối giải quyết những khiếu nại ban đầu.

Trung Quốc đang ở vị thế đàm phán tốt hơn. Nếu hai bên chưa đạt được thỏa thuận, Mỹ, cụ thể là Tổng thống Trump sẽ mất nhiều hơn là Trung Quốc.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho biết, nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc với tổng trị giá 539,5 tỷ USD và thâm hụt thương mại đang ở mức 419,2 tỷ USD trong năm 2018. Nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa của mình, hầu như tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ sẽ phải đối mặt với một số loại thuế quan.

Những lời đe dọa bất ngờ vừa qua của ông Trump cho thấy Tổng thống Mỹ hoàn toàn hiểu sai về cách đàm phán với Trung Quốc. Tháng 9 năm ngoái, điều tương tự cũng đã xảy ra khi ông Lưu Hạc hủy chuyến đi quan trọng tới Washington sau khi ông Trump đột ngột đe dọa tăng thuế.

Phía Trung Quốc đã nhiều lần tuyên bố họ sẽ không bao giờ bước đến bàn đàm phán với một con dao kề vào cổ. Và với những dòng trên Twitter của mình, Tổng thống Trump đã nóng lòng "kề dao" vào cổ Trung Quốc.

Bạn đang đọc bài viết D. Trump không còn muốn "đi bộ"? tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,