VFS phản chiếu những bất cập trong quá trình cổ phần hóa

Enternews.vn Thương hiệu gần 60 năm của hãng được xác định bằng 0, hàng nghìn m2 đất tại các vị trí đắc địa không được tính vào giá trị doanh nghiệp... những thực tế này khiến không ít nghệ sĩ trăn trở. Và còn đó câu hỏi: Một hãng phim quốc gia tại sao giá thương hiệu lại không đáng một xu vẫn chưa có câu trả lời.

Chiều 21/9, tại Văn phòng Chính phủ, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã chủ trì buổi làm việc về vấn đề cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam. "Tôi đề nghị thanh tra toàn bộ quá trình cổ phần hóa. Tất cả phải minh bạch", Phó thủ tướng Vũ Đức Đam chỉ đạo. Kết luận tại buổi làm việc, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nói rằng để giải toả những bức xúc trong thời gian vừa qua của dư luận và nghệ sĩ thì phải minh bạch, đặc biệt trong vấn đề cổ phần hóa và cần phải thanh tra lại toàn bộ việc này để có sự đồng thuận.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam trò chuyện với các nghệ sĩ Hãng phim truyện Việt Nam sáng 20-9 - Ảnh: VFS

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam trò chuyện với các nghệ sĩ Hãng phim truyện Việt Nam sáng 20-9 - Ảnh: VFS

Trước đó, vào khoảng 10h sáng 20/9, lúc trời đang mưa to, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã bất ngờ tới Hãng phim truyện Việt Nam tại số 4 Thụy Khuê, Hà Nội. 

Hãy cùng Diễn đàn doanh nghiệp tìm hiểu quá trình “biến mất” của thương hiệu 60 năm tồn tại.

Hãng Phim truyện Việt Nam bỗng dưng thành doanh nghiệp

Việc cổ phần hóa VFS là một tất yếu theo lộ trình đã định. Nhưng việc VFS “rơi” vào tay một ông chủ xa lạ với ngành điện ảnh - nhà đầu tư chiến lược, Tổng Công ty Vận tải thủy (Vivaso) là chuyện “lạ”. Khi Vivaso chỉ phải bỏ 32,5 tỉ đồng đã có thể nắm giữ 65% cổ phần trong Hãng. Số 20% cổ phần còn lại do Nhà nước nắm giữ, còn 4,5% do cán bộ, công nhân viên VFS nắm giữ và đấu giá công khai 10,5%.

Việc cổ phần hóa còn nhiều vấn đề chưa minh bạch trong quá trình định giá, đặc biệt là “thương hiệu” của VFS bị tính giá trị bằng 0 - nghĩa là chẳng có giá trị gì. Việc này như một cú đánh mạnh vào cảm xúc, danh dự, uy tín, sự hy sinh và những thành quả đóng góp của VFS với lịch sử điện ảnh cách mạng VN hơn 60 năm qua, đồng thời như một sự xúc phạm tinh thần với những người đã gắn bó với VFS qua các thời kỳ từ thuở sơ khai đến ngày hôm nay.

VFS đã hoàn tất việc cổ phần hoá, tiến hành đại hội cổ đông lần thứ nhất vào ngày 20/5/2017 để bầu Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT). Tên mới là Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam.

Ngày 29/6/2017, Công ty ra thông báo việc đổi tên, lãnh đạo mới, con dấu mới tính từ ngày 23/6/2017, chấm dứt hoàn toàn cái tên lịch sử “vang bóng một thời” Hãng Phim truyện Việt Nam - VFS.

Sau khi trở thành “Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam”, các nghệ sĩ điện ảnh còn phải chịu nhiều sự ngậm ngùi khác. Đi làm phải chấm công 8 giờ/ngày như công nhân làm ca, không được đi cửa trước mà phải đi cửa sau và lương thấp nhất chỉ còn 540.000 đồng/tháng… Nhiều nghệ sĩ đã phản đối những bất hợp lý đó với Hội đồng quản trị Cty. NSƯT Vũ Quốc Tuấn phản ứng chuyện tiền lương và đóng cổng thì bị kỷ luật…

Quá trình cổ phần hóa của VFS có... vấn đề gì? Hãy tìm hiểu TẠI ĐÂY

Vì sao “thương hiệu” VFS chỉ có giá bằng 0?

VFS là Hãng Phim nhà nước đầu tiên và lớn nhất được thành lập từ năm 1953, thuộc Bộ VHTTDL, năm 1959 sản xuất phim truyện điện ảnh đầu tiên, cho đến nay đã sản xuất trên 300 phim truyện điện ảnh, phim nghệ thuật và phim tài liệu.

Ngày 29/6/2010, Bộ VHTTDL ra Quyết định số 2238/QĐ-BVHTTDL phê duyệt phương án chuyển đổi VFS thành Cty TNHH một thành viên Hãng Phim truyện VN.

Nhưng từ khi không còn được Nhà nước bao cấp 100% và chuyển sang mô hình Cty TNHH thì cũng là lúc VFS gặp nhiều khó khăn chồng chất. Trước đó, VFS đã rơi vào tình trạng thua lỗ triền miên, phim sản xuất ít, 1 năm chỉ từ 1-3 phim là tối đa, thường chỉ làm theo đặt hàng của Nhà nước, các phim ra rạp doanh thu thấp, gần như chỉ chiếu phục vụ miễn phí nhân dịp lễ lạt, kỷ niệm hay sự kiện văn hóa quốc gia.

Theo báo cáo, xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa, VFS có khoản lỗ lũy kế lên tới 39,6 tỉ đồng, chủ yếu do các bộ phim làm theo đơn đặt hàng của Nhà nước (trong giai đoạn 2004-2014 lỗ 34,3 tỉ đồng), Cty còn nợ tiền thuê đất 5,7 tỉ đồng... Nhân sự của hãng phim hoạt động cầm chừng cho có, còn phần lớn tùy theo từng chuyên môn nghề mà đi “đánh thuê” cho các hãng phim khác hay bỏ làm công việc không liên quan phim ảnh.

Tính từ khi chuyển đổi thành Cty TNHH, trong 5 năm từ 2010-2015, VFS dần đánh mất vị thế của mình không chỉ qua việc phim ra rạp doanh thu thấp dù cố làm phim thị trường theo trào lưu, mà ngay cả chất lượng phim nghệ thuật cũng không được đánh giá cao qua các cuộc “đua” mang phim ra đấu trường quốc tế. Ngay cả việc tranh đua nội bộ qua hai giải thường kỳ là Cánh Diều và Liên hoan Phim VN (Bông sen Vàng) thì VFS cũng không thành công… Hai năm 2015-2017, khi VFS tiến hành cổ phần hóa, thì xem như VFS “đầu hàng” số phận, gần như không có phim được sản xuất.

Vậy giá trị thương hiệu này bằng gì? Hãy đọc phân tích TẠI ĐÂY

Bỏ ngỏ giá trị thương hiệu

Tháng 12/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát lại toàn bộ quá trình cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam. Trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ này chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, tính toán xác định giá trị thương hiệu để điều chỉnh tăng giá trị phần vốn nhà nước khi chính thức chuyển thành công ty cổ phần theo quy định.

Theo ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục tài chính doanh nghiệp, việc pháp luật Việt Nam chưa đầy đủ đã ảnh hưởng rất nhiều đến định giá giá trị thương hiệu của các DN khi cổ phần hóa. Từ Nghị định 109/2008/NĐ-CP ngày 10/10/2008 về việc bán và giao DN 100% vốn Nhà nước cho đến Nghị định 59/2011/NĐ-CP về cổ phần hóa DNNN đều đã xác định giá trị thương hiệu là một trong những lợi thế kinh doanh. Tuy nhiên theo chuẩn mực kế toán Viêt Nam số 04 thì nhãn hiệu hàng hóa lại được coi là tài sản cố định vô hình. Chính vì vậy mà đến nay, các doanh nghiệp và nhất là DN tư nhân ở nước ta vẫn không chú trọng vào xác định giá trị thương hiệu.

Cụ thể trong trường hợp của VFS, ông Tiến cho biết giá trị thương hiệu của VFS không thể tính theo “giá thị trường” được. Là “anh cả” trong nền điện ảnh cách mạng Việt Nam, VFS không thể có giá trị thương hiệu bằng 0 bởi thương hiệu của một đơn vị vốn thuộc nhóm tài sản vô hình, được tính từ giá trị lao động thực tế, quan hệ kinh doanh, giá trị sản phẩm, sự yêu thích của người tiêu dùng … trong suốt thời gian tồn tại. Giá trị của một DN điện ảnh thể hiện rõ qua các quan hệ đối với nghệ sĩ, tên tuổi của nghệ sĩ đang làm việc… Do đó, nếu khẳng định VFS có giá trị thương hiệu bằng 0 sẽ là sự phủ nhận toàn bộ những gì bao thế hệ nghệ sĩ xây dựng trong suốt hơn 60 năm qua.

Điều đó bất cập ra sao? Hãy cùng DĐDN phân tích TẠI ĐÂY

Giải quyết cách nào?

Sáng 21/9, Hội Điện ảnh Việt Nam cùng các nghệ sĩ đã tổ chức buổi họp mặt báo chí để nói lên những bức xúc trong quá trình cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam. Với tư cách là người chủ trì cuộc gặp gỡ, diễn viên - đạo diễn Quốc Tuấn bật khóc chia sẻ: "Lẽ ra, cổ phần hóa là niềm vui, tạo động lực cho sự phát triển. Tuy nhiên, cuộc cổ phần hóa ở Hãng phim truyện Việt Nam đẫm nước mắt, nỗi buồn và sự nhục nhã. Đó là cuộc cổ phần hóa dối trá, thiếu minh bạch".

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu: Trong tất cả các thương vụ M&A Cty thì một trong những giá trị của các Cty được mua là giá trị thương mại của công ty đó. Giá trị thương mại ở đây dựa trên giá trị thương hiệu, giá trị uy tín của Cty cũng như thị phần của công ty đó. Vì vậy, việc định giá Cty như thế nào là một vấn đề lớn. Thật sự nó có thể nó được định giá một cách chủ quan, tức là những người họ đàm phán với nhau đưa ra một giá trị thương mại cho Cty được mua.

Không chỉ VFS, định giá thương hiệu đang là vấn đề khiến nhiều DN “đau đầu”. Quan điểm của chuyên gia ra sao? TẠI ĐÂY

Những dấu ấn không dễ quên

  • VFS: 96% doanh thu đến từ hoạt động sản xuất phim
  • 14/4/2016: VFS tiến hành IPO (mức giá khởi điểm 10.200 đồng/cổ phần)
  • Sau cổ phần hóa, vốn điều lệ của VFS đạt 50 tỷ đồng. Trong đó, Nhà nước nắm giữ 20% vốn điều lệ, cán bộ công nhân viên nắm giữ 4,5% vốn, 10,5% vốn công ty được mang ra đấu giá công khai, còn lại 65% vốn cổ phần thuộc về nhà đầu tư chiến lược Tổng công ty vận tải thủy (Vivaso).
  • Vivaso đã chi 33 tỷ đồng để nắm quyền tại VFS và ông chủ của Vivaso, Nguyễn Thủy Nguyên cũng trở thành Chủ tịch tại Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển phim truyện Việt Nam (tên mới của Hãng phim truyện Việt Nam).
  • Đằng sau Vivaso là một đại gia có tiếng trong lĩnh vực bất động sản, hạ tầng giao thông - Công ty liên hợp xây dựng Vạn Cường, đơn vị sở hữu 77,1% vốn tại Vivaso.
  • Vivaso sở hữu gần 50 ha đất tại nhiều tỉnh, thành phía Bắc, trong đó có nhiều khu đất vàng, thương hiệu mạnh trong lĩnh vực vận tải thủy, hệ thống cảng với nhiều nhà xưởng, kho bãi tại các đầu mối giao thông…
  • 2014: Vivaso bắt đầu có dấu hiệu đi xuống ông Nguyễn Thủy Nguyên đã chi hàng trăm tỷ để thâu tóm và nắm giữ 98,87% vốn điều lệ tại đây.
Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết VFS phản chiếu những bất cập trong quá trình cổ phần hóa tại chuyên mục Doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích