(DĐDN)- nguyen trong phuc copyThủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đặt mục tiêu xây “Chính phủ kiến tạo, Chính phủ phục vụ và Chính phủ liêm chính”. GS TS Nguyễn Trọng Phúc – nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng (Học viện Hành chính Quốc gia HCM) cho rằng, mục tiêu này cũng đồng nhất với lời dạy của Bác Hồ “việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”.

Theo GS Phúc, chính phủ trong thời kỳ Bác Hồ lãnh đạo đã đặt ra các mục tiêu rất sát với thực tế và thực hiện khá thành công những mục tiêu đó.

- Xin GS cho biết tư tưởng cơ bản của Bác về nhà nước kiểu mới ?

Việc xây dựng một nhà nước VN “dân chủ và cộng hòa” là việc làm vô cùng mới mẻ khi đất nước vừa giành được độc lập mà ở đó nhân dân được làm chủ xã hội và làm chủ chính mình. Sau Cách mạng Tháng 8, với tư cách là người đứng đầu nhà nước, Bác đã đưa ra nhưng tư tưởng rất cơ bản về xây dựng nhà nước.

Bài liên quan: 

Tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 03/9/1945, Bác đã đưa ra 6 nhiệm vụ: phải chống giặc đói; xóa nạn mù chữ; bầu cử Quốc hội và soạn thảo Hiến pháp; phải xóa bỏ những tiêu cực như tham lam, gian giảo, lười biếng; xóa bỏ những khoản thuế vô lý; thực hiện tự do tín ngưỡng.

Chỉ sau đó hơn một tháng, Bác có bức thư gửi UBND các cấp được đăng trên Báo Cứu Quốc số 69, ngày 17/10/1945. Bác khẳng định: “Nhà nước của ta do chính nhân dân xây dựng. Do đó, nhân dân và chính phủ phải kết thành một khối. Không có nhân dân thì chính phủ sẽ không có lực lượng. Không có Chính phủ sẽ không có ai dẫn đường. Đây là nhà nước của dân, phục vụ dân chứ không phải nhà nước cai trị dân, đè đầu dân”.

Trong thư, Bác đã phê phán những tiêu cực trong bộ máy. Bác gọi là “những lầm lỗi lớn trong bộ máy”. Một là trái phép. Hai là cậy thế. Ba là hủ hóa. Bốn là tư túi. Năm là chia rẽ và Sáu là kiêu ngạo.

Những ai không phạm phải những lỗi lầm đó thì biết mà tránh đi. Còn những người đã phạm phải lỗi lầm đó thì phải quyết tâm sửa chữa. Nếu không thì chính phủ và nhân dân sẽ không dung thứ.

- GS đánh giá thế nào việc Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt mục tiêu “Chính phủ kiến tạo, Chính phủ phục vụ”?

Tại Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Khóa XIV vừa rồi chúng ta thấy, các vị lãnh đạo đứng đầu nhà nước, chính phủ và cơ quan tư pháp đã tuyên thệ thể hiện tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, đất nước, Quốc hội. Riêng Chính phủ, trong tuyên thệ nhậm chức, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã nêu rõ mục tiêu xây dựng Chính phủ: Chính phủ hành động, chính phủ kiến tạo, chính phủ phục vụ và chính phủ liêm chính. Như vậy, chính phủ đang hướng về nhân dân, DN, tạo điều kiện cho nhân dân, DN làm giàu và mưu cầu hạnh phúc.

Chính phủ đang hướng về nhân dân, DN, tạo điều kiện tốt nhất để nhân dân, DN làm giàu và mưu cầu hạnh phúc.

Tinh thần này đã kế thừa tư tưởng của Bác “việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm”. Ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có những hành động rất cụ thể và thiết thực như kiên quyết tạo dựng một môi trường kinh doanh thuận lợi cho người dân và DN. Hệ thống chính sách pháp luật liên tục được sửa đổi theo đúng tinh thần của Hiến pháp 2013 để bảo vệ những quyền cơ bản của người dân.

Trong đó, đáng lưu ý nhất là đích thân Thủ tướng đã giải quyết những vụ việc liên quan đến bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân như vụ “cà phê xin chào”, “cửa hàng sửa điện thoại cùi bắp”... Đây là những việc làm thể hiện đúng tinh thần nhà nước phục vụ, nhà nước kiến tạo.

- Mục tiêu xây dựng chính phủ liêm chính của Thủ tướng đã nhận được sự đồng tình cao của nhân dân. GS đánh giá thế nào về việc thực hiện mục tiêu này của chính phủ?

Chính phủ do Bác Hồ xây dựng và lãnh đạo rất liêm chính.

Tham muốn vật chất là bản năng của con người. Ai cũng có lòng tham. Nhưng mỗi người phải biết dừng lại, biết hưởng thụ trên những của cải vật chất do mình làm ra.

Và Bác Hồ đã biết tiết chế lòng tham đó đối với đội ngũ cán bộ từ chính phủ đến địa phương. Với tấm gương sáng và sự nghiêm khắc của Bác Hồ, các Bộ trưởng và lãnh đạo chính quyền địa phương đều rất liêm chính.

Chúng ta cũng phải nhìn thẳng vào sự thật, trong bộ máy của chính phủ, của nhà nước hôm nay có một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên có chức có quyền đã có những hành động tham nhũng. Chính phủ liêm chính không phải là khẩu hiệu mà phải bằng chính sách, pháp luật và thực thi công vụ của từng cán bộ. Nếu chính phủ không liêm chính thì làm sao vì dân được? Chống tham nhũng và lãng phí vẫn còn là một vấn đề mà chính phủ hiện nay còn phải nỗ lực và đấu tranh quyết liệt hơn nữa.

- Để giải quyết vấn đề tham nhũng, xây dựng Chính phủ liêm chính, theo Giáo sư, VN nên học tập kinh nghiệm của các nước như thế nào?

Đúng là chúng ta cần phải học tập các mô hình quản trị tiên tiến như Đan Mạch, Singapore, Thụy Điển...

Chúng ta phải thật sự dân chủ, kiên quyết phê phán dân chủ hình thức. Dân chủ để phát huy trách nhiệm của từng người dân, trách nhiệm của từng cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu. Phải làm sao không còn chuyện trách nhiệm tập thể chung chung. Như Thủ tướng đã từng nói là “bắn chỉ thiên”.

Nghị quyết Trung ương 4, Khóa XI đã gắn chặt trách nhiệm người đứng đầu. Nếu cán bộ công chức không làm tròn trách nhiệm sẽ bị cách chức ngay. Nhưng đến nay đã thấy cách chức ai đâu? Ngoại trừ một số trường hợp cá biệt như tại Bộ GTVT vừa qua khi Bộ trưởng Đinh La Thăng đang điều hành, còn lại cũng không thấy ai từ chức.

Đặc biệt là phải minh bạch, cái gì cũng phải minh bạch. Sở dĩ các nước phát triển ít tham nhũng vì họ minh bạch và có sự giám sát chặt chẽ của nhân dân, các tổ chức chính trị xã hội. Bác Hồ đã nhắc nhở: “Cái gì dân thấy sai thì phải để cho dân nói để từ đó mà sửa”. Sau này chúng ta mới đưa ra dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

Những vấn đề nhóm lợi ích và cuộc đấu tranh đụng đến quyền lực là rất phức tạp và không hề dễ dàng. Nhưng với quyết tâm từ lời nói chuyển thành hành động, tôi tin tưởng vào Đảng, Nhà nước và chính phủ vừa mới được bầu sẽ đẩy lùi được nạn tham nhũng và xây dựng một chính phủ liêm chính đúng như mục tiêu đề ra.

- Xin cảm ơn GS!

>> Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

Bạn đang đọc bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước: Xây dựng chính phủ liêm chính tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,