Từ kim chi đến cà phê đặc sản

Enternews.vn Mối lương duyên với người chồng Hàn Quốc đã giúp chị Nguyễn Thị Kim Hạnh, chủ thương hiệu cà phê đặc sản Yellow Chair đắm mình vào cuộc phiêu lưu từ kim chi đến cà phê.

Chúng tôi gặp bà Kim Hạnh tại nhà riêng, cũng là nơi bà đặt quán cà phê đặc sản của mình trên đường Võ Văn Tần, TP.HCM. Không xô bồ, náo nhiệt, quán cà phê của bà mang đậm chất thiền với không gian được bố trí hài hòa và âm hưởng du dương sâu lắng của nhạc thiền.

“Tôi muốn khách hàng đến đây để lắng lại và cảm nhận. Không thể vội vàng khi thưởng thức một ly cà phê ngon. Chúng tôi không cần đi nhanh, nhưng phải đi vững chắc. Cũng như cách trước đây chúng tôi đã làm với kim chi vậy”, bà Hạnh mở đầu câu chuyện.

Từ người phụ nữ âm thầm đứng sau…

11 năm trước có một người đàn ông Hàn Quốc mang theo những hộp kim chi được đóng gói cẩn thận, bắt mắt, ngồi sau xe máy của một người phụ nữ Việt Nam, kiên nhẫn đi chào hàng ở các siêu thị Việt.

Cứ 2 tiếng một lần, người phụ nữ đó lại chở ông ra siêu thị Maximark trên đường 3/2, TP.HCM để kiểm tra tốc độ tiêu thụ hàng. Cứ mỗi lần ra thăm, số hộp kim chi lại vơi dần. Người đàn ông nước ngoài với khát khao đem ẩm thực Hàn chinh phục người Việt không giấu nỗi vui mừng. Ông chính là Kim Tae Kon, chủ thương hiệu kim chi Ông Kim’s trước đây.

Thực ra, ông Kim đã đến Việt Nam từ 23 năm trước. Năm 1994, ông đến Việt Nam để hỗ trợ người chú trong một dự án may mặc. Xong dự án này, ông Kim quyết định ở lại Việt Nam, mở công ty hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo. Việc kinh doanh đang diễn ra thuận lợi thì khủng hoảng tài chính châu Á diễn ra năm 1997, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc rút về nước, ông Kim cũng không ngoại lệ.

Năm năm sau, ông Kim quyết định quay trở lại Việt Nam, mở doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử. Tuy nhiên, việc kinh doanh không mấy suôn sẻ, do đầu những năm 2000, thương mại điện tử là lĩnh vực còn quá mới ở Việt Nam. Việc kinh doanh đang bế tắc thì một cơ duyên mới đến. Khi thấy nhân viên của mình hào hứng với món kim chi mà ông vẫn dùng trong bữa trưa hàng ngày, ông chợt nghĩ đến việc làm kim chi Hàn Quốc bán cho người Việt.

Bốn tháng sau đó, ông Kim cho ngưng hẳn hoạt động kinh doanh, tập trung vào việc nghiên cứu công thức làm kim chi, bởi dù là món ăn truyền thống hàng ngày, nhưng cách làm thế nào cho chuẩn vị thì chính ông cũng chưa biết.

Suốt 4 tháng, ông Kim và một người phụ nữ Việt Nam miệt mài ngồi trong phòng thí nghiệm nghiên cứu. Người phụ nữ đó cũng chính là người đã chở ông rong ruổi khắp các siêu thị chào hàng. Bà cũng là người hỗ trợ ông trong mọi hoạt động, từ nghiên cứu, chế biến đến thương mại, marketing cho thương hiệu. Bà chính là người phụ nữ thầm lặng, luôn đứng sau hỗ trợ ông Kim trong mọi hoạt động kinh doanh. Người phụ nữ đó là Nguyễn Thị Kim Hạnh, nay đã trở thành vợ của ông Kim.

“Có lẽ 4 tháng cùng anh Kim miệt mài nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, chúng tôi đã nảy sinh tình cảm”, bà Hạnh nhớ về mối lương duyên với người chồng xứ sở kim chi.

Suốt 10 năm miệt mài cùng người bạn đời bán kim chi, sản phẩm của Ông Kim’s đã phủ khắp các vùng miền cả nước, trở thành thương hiệu thân thuộc với rất nhiều bà nội trợ.

Việc kinh doanh đang tiến triển thuận lợi thì năm 2016, CJ, đại gia Hàn Quốc công bố đã thực hiện thành công thương vụ mua lại Ông Kim’s. Giá trị thương vụ không được cả 2 bên tiết lộ, nhưng bà Hạnh khẳng định đó là mức giá mà cả người mua và người bán đều cảm thấy phù hợp và vui vẻ khi thực hiện thương vụ.

…đến chủ thương hiệu cà phê đặc sản

Gần một năm “gả chồng” cho đứa con tinh thần của mình, bà Hạnh vẫn nhắc về kim chi Ông Kim’s với niềm tự hào và yêu mến vô cùng.
“Mình có con gái ngoan, tốt thì nhiều người chòm chèm dòm ngó. Cảm thấy chàng rể phù hợp, thương yêu và có thể giúp con gái mình sống cuộc đời hạnh phúc thì mình gả thôi. Hơn nữa, lúc đó tôi cũng đang "thai nghén" một đứa con khác. Mình gả đứa kia đi rồi thì sẽ có nhiều thời gian chăm bẵm cho đứa con đang thành hình”, bà Hạnh chia sẻ. Đứa con đang thành hình mà bà Hạnh nhắc đến chính là Yellow Chair Coffee, thương hiệu cà phê đặc sản mới có mặt trên thị trường gần 1 năm nay.

“Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê nhưng chủ yếu là xuất thô. Các hãng cà phê đi nước ngoài đều đang sử dụng dòng cà phê cho thị trường cấp thấp. Tôi xác định rõ hướng đi cho mình là làm cà phê cho thị trường cấp cao. Vì thế chúng tôi phải làm theo một kiểu khác. Khi phân khúc cấp cao đã chấp nhận rồi thì người ở phân khúc thấp cũng sẽ dễ chấp nhận hơn và người ta sẽ có một cái nhìn khác về cà phê Việt Nam. Tôi muốn người nước ngoài biết đến cà phê Việt Nam là cà phê cao cấp chứ không phải cà phê thấp cấp”. Thế là bà Hạnh bắt tay vào khởi nghiệp lần thứ 2 với cà phê, bằng việc trao đổi với người bạn đời của mình.

“Tôi nói với anh Kim rằng, 10 năm qua em đã giúp anh giới thiệu được bản sắc văn hóa ẩm thực của Hàn Quốc ra nước ngoài là Việt Nam. Bây giờ, anh hãy giúp em giới thiệu bản sắc của Việt Nam ra thế giới. Anh ấy đồng ý ngay. Ảnh nói sẽ giúp tôi kể câu chuyện cà phê Việt Nam ra thế giới”, bà Hạnh kể.

Hiện có 4 nước nhập cà phê của Yellow Chair, là Mỹ (xuất OEM), Nhật, Hàn Quốc, Dubai. Bà Hạnh bật mí, sắp tới sẽ đưa hàng vào chuỗi siêu thị organic cao cấp của Hàn Quốc tại Mỹ.

Khởi nghiệp với kim chi ở một đất nước xa lạ, ông Kim đã được người bạn đời tận tâm hỗ trợ. Lần này, chính ông lại là người đứng sau hỗ trợ người bạn đời của mình trong một dự án khác. Bà Hạnh tự hào kể, việc đưa Yellow Chair Coffee ra các thị trường khó tính đều do một tay "ông xã" thương thảo. Điều này không có gì khó hiểu, bởi ông Kim hiện đang là một trong những doanh nhân tiêu biểu của cộng đồng doanh nhân Hàn Quốc tại TP.HCM. Đảm nhiệm vị trí Chủ tịch của World OKTA tại Việt Nam (Oversea Korean Trade Association - Hiệp hội các doanh nhân Hàn Quốc tại nước ngoài) là một lợi thế giúp ông Kim khi giới thiệu cà phê Việt ra thế giới.

“Hàn Quốc là xứ lạnh nên chỉ làm việc hối hả 6 tháng, còn 6 tháng nhịp độ chậm lại đáng kể. Vì thế không có chuyện việc hôm nay để lại ngày mai mới giải quyết. Trong khi ở Việt Nam thì ngược lại. Tưởng rằng đây là sự không tương đồng, nhưng hóa ra lại bổ sung cho nhau. Sức ì của tôi kéo anh Kim chậm lại một chút để không đi quá nhanh, trong khi sức đẩy của ảnh lại giúp tôi không ỷ lại, hai cá tính bổ sung cho nhau, tạo ra một kết quả tốt. Tôi gọi đó là một sự kết hợp tuyệt vời giữa 2 vợ chồng”, bà Hạnh tự hào chia sẻ.

Thực ra, tình yêu với cà phê đã ngấm vào máu bà Hạnh từ nhỏ. Sinh ra và lớn lên ở Buôn Ma Thuột, bà Hạnh đã có 18 năm gắn bó trọn vẹn với mảnh đất cà phê này. “Đó là khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời, tôi không thể nào quên được. Hình ảnh cây cà phê, sắc trắng tinh khiết của hoa cà phê, màu đỏ mọng của những trái cà phê chín rộ, hương cà phê quyến rũ và nồng đượm, tất cả những điều đó đã lớn lên cùng với tuổi thơ của tôi. Khi tốt nghiệp đại học, tôi cũng đã làm luận văn về cà phê, thực tập tại công ty cà phê 2/9. Thế nên khi khởi nghiệp lần thứ 2 với cà phê, tôi cảm thấy một phần trong con người tôi sống lại”, bà Hạnh chia sẻ.

Mặc dù thương hiệu cà phê do bà Hạnh sáng lập mới chỉ có mặt trên thị trường gần 1 năm nay, nhưng bà Hạnh đã có 3 năm nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực này. Trước khi quyết định đưa sản phẩm ra thị trường, bà Hạnh dành hẳn 1 năm rong ruổi khắp nhiều quốc gia trên thế giới để tìm hiểu “gu” thưởng thức, học hỏi kinh nghiệm sản xuất cà phê trên thế giới.

“Nói đến cà phê, thế giới đều biết đến Việt Nam. Nhưng chỉ biết đến dòng cà phê bình dân. Tôi chỉ làm cà phê cao cấp”, bà Hạnh cho biết.

Làm cà phê đặc sản, thế giới chỉ có 2% người làm

Bà Hạnh bắt đầu với lĩnh vực cà phê, bằng việc lang thang nhiều quốc gia, tìm hiểu về những dòng cà phê ngon nhất. Sau đó, bà về Việt Nam, đi khắp các vùng miền trên cả nước để sưu tầm những giống cà phê cổ. Bởi theo bà Hạnh, có rất nhiều giống cà phê cổ của Việt Nam là cà phê cực ngon, được nhiều người săn đón. “Có những giống cổ mà người Pháp mang về tới Việt Nam từ trên 100 năm trước, năng suất kém nhưng chất lượng rất ngon. Có những giống cà phê cả ngàn đô la 1 ký. Mình phải đi tìm tòi để lưu trữ, bảo tồn”, bà Hạnh kể. Cà phê đặc sản phải đạt được những tiêu chuẩn nhất định và đạt trên 80 điểm do Hiệp hội Cà phê đặc sản thế giới - SCA công nhận và có hội đồng đánh giá.

Bà cho biết, trên số liệu thống kê, có khoảng 10% người đang làm cà phê bình thường chuyển qua làm cà phê đặc sản, nhưng con số thành công chỉ khoảng 2%. “Tại Việt Nam cũng có người làm nhưng mà ít. Chỉ riêng ở Sài Gòn chắc cũng có khoảng 20-30 người làm cà phê đặc sản. Tôi nghĩ người Đài Loan qua Việt Nam trồng và chế biến cà phê đặc sản còn nhiều hơn người Việt. Và sau này có thể sẽ mọc lên như nấm. Tôi rất vui, vì buôn có bạn, bán có phường, càng nhiều người làm cà phê đặc sản tôi càng thích. Thị trường là cái bánh, mỗi người mỗi phần, tôi muốn tất cả những người làm trong ngành sẽ là bạn với nhau, chứ không phải là đối thủ của nhau”, bà Hạnh cho hay và thừa nhận: “Làm cà phê đặc sản đúng là khó thật”. “Nhưng làm thị trường ngách là thị trường cho những người khởi nghiệp, có sức vừa phải về vốn liếng, kinh nghiệm”. Mặc dù khó nhưng bà Hạnh rất tự tin. “Trong khó khăn thì có cơ hội. Chỉ làm việc dễ thì ai cũng làm được”.

Theo bà Hạnh, làm thị trường ngách, phải hiểu rõ sứ mệnh của mình là gì. “Doanh nhân không phải là kiếm tiền giỏi bao nhiêu mà phải làm về đam mê, hạnh nghiệp của mình. Tôi rất đau đáu về cà phê. Cà phê của Việt Nam xuất khẩu vào loại nhất nhì thế giới, nhưng cũng phải chịu nhiều tai tiếng. Tôi bỏ ra một năm đi khắp thế giới, nói chuyện với nhiều anh em trong ngành, lắng nghe người tiêu dùng phát biểu cảm nhận về cà phê Việt Nam. Người ta nói, mua cà phê bột Việt Nam về làm hư cái máy pha cà phê giá tới 5.000 USD của họ, tại vì cà phê bỏ bắp, bơ gì đó làm nghẹt, hư máy. Tôi muốn cổ vũ các nhà sản xuất cà phê Việt Nam, đừng đi theo những dòng cà phê chỉ để lấy lợi nhuận cao nữa để rồi đem lại tiếng xấu cho cà phê Việt và đem đến những gì không tốt cho sức khỏe nữa”.

Để làm được cà phê đặc sản, đầu tiên phải nằm ở khâu chọn giống và trồng. Người trồng phải chọn lựa được những giống ngon. Khi thu hoạch, nếu cà phê thông dụng hái bằng phương pháp tuốt hạt cả hạt đỏ, hạt vàng, lẫn hạt xanh thì cà phê đặc sản phải hái từng quả. Thời điểm hái quả cũng quan trọng, không hái quả chín quá, cũng không hái quả chưa chín tới. Quả to hay nhỏ sẽ được lựa chọn ngay từ khâu hái.
Không chỉ kỳ công trong khâu trồng, việc chế biến cà phê đặc sản cũng không hề dễ dàng, đòi hỏi bàn tay của những nghệ nhân có thâm niên trong nghề. Bà Hạnh cho biết, khi sơ chế cà phê đặc sản cũng gồm nhiều quy chuẩn riêng. Khi rang phải là bàn tay của nghệ nhân để đến độ chuẩn, tạo hương vị riêng. “Quá trình rang không dùng bơ, hương liệu hay hóa chất gì cả, không pha chế thêm bất cứ thứ gì, vì bản thân cà phê nó đã tự toát lên mùi thơm đặc trưng quyến rũ rồi. Nó gọi là một sự khám phá trác tuyệt về cà phê. Cũng như người ta làm rượu vang vậy, mỗi vùng đất, mỗi loại nho sẽ cho ra một hương vị vang đặc trưng”, bà Hạnh say sưa.

“Đội ngũ kỹ thuật của tôi rất am hiểu về cà phê. Có người kinh nghiệm rang cà phê phải hơn 15 năm. Mà rang theo tiêu chuẩn quốc tế chứ không phải kiểu cha truyền con nối”, bà Hạnh tự hào.

Rang xong, xay cà phê cũng là cả một nghệ thuật. Có nhiều loại cối xay và kích cỡ, pha phin sẽ xay bằng kích thước khác trong khi espresso sẽ xay bằng kích thước khác. Khi đã có bột cà phê, người pha chế còn phải biết cách pha thì mới ra được ly cà phê ngon.
Tất cả những công đoạn trên đòi hỏi sự công phu và tỉ mẩn. Nhưng đó mới chỉ là sự khó khăn ở “trong nhà”. Việc đem chuông đi đánh xứ người mới là hành trình gian nan.

“Khi tôi nói tôi bán cà phê Việt Nam thì trước tiên họ nhìn tôi bằng nửa con mắt vì họ không nghĩ có người Việt Nam làm được cà phê đặc sản. Những thương hiệu cà phê Việt Nam đã từng làm nổi tiếng cà phê Việt Nam và cũng làm tai tiếng luôn. Chúng tôi rất cảm ơn họ. Họ đã đi 2 chục năm nay và người nước ngoài biết rất rõ cà phê Việt Nam”.

Theo bà, trên thế giới, đặc biệt ở châu Âu và châu Mỹ người tiêu dùng rất rành về cà phê. Để cạnh tranh được với cà phê của các nước khác, Yellow Chair Coffee đã phải chuẩn bị mọi thứ rất chu đáo, kết hợp với đội ngũ kỹ thuật lành nghề trong ngành cà phê quốc tế.
Thế nhưng, khi đã được nhiều thị trường thế giới chấp nhận thì việc thuyết phục người tiêu dùng trong nước tin dùng sản phẩm mới thực sự là bài toán khó. “Bán cho nước ngoài tưởng khó mà lại hóa dễ. Vì người ta có quy chuẩn rõ ràng, tôi cứ làm đúng chuẩn, người ta uống vào sẽ biết. Cái khó là bán cho thị trường trong nước. Nói cho người Việt Nam hiểu về cà phê đặc sản còn khó gấp 5 lần nói cho thế giới biết về cà phê Việt Nam”, bà Hạnh kể.

Chính người Việt Nam... không biết uống cà phê

Bà Hạnh không cho rằng mình là người sành cà phê. Nhưng trực tiếp bắt tay vào nghiên cứu và sản xuất đã giúp bà có độ “nhạy” nhất định khi được nếm những “gu” cà phê khác nhau. Trước đây, bà Hạnh vốn không biết uống cà phê, nhưng từ ngày bước vào lĩnh vực này, cà phê đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của bà. Bà kể, thời gian đầu mỗi lần xuống nhà máy, bà đều phải nếm rất nhiều cà phê. Nên mỗi lần lên xe ra về bà nằm trên xe như chết vì đã nạp quá nhiều cafein. Bây giờ, mỗi ngày uống ngày 5 tách cà phê bà cũng không biết mệt. “Người Việt Nam cứ tự hào cà phê pha phin 3D: đen, đặc, đắng là ngon nhưng có bao nhiêu người, kể cả bạn, uống vào muốn rớt tim ra ngoài. Nhưng cà phê là một sự tuyệt vời phải khám phá, không uống được uổng một nửa cuộc đời”, bà Hạnh nói.

Bà kể, có nhiều người tiêu dùng Việt, khi nhìn cà phê đặc sản thường tưởng là nó loãng, vị nhạt nhưng thực tế cà phê đặc sản rất đậm đà. “Người Việt Nam mình không biết uống cà phê chứ không phải nước ngoài không biết uống cà phê. Cà phê xuất phát từ nước ngoài mà. Tuy nhiên, mỗi quốc gia có một cách uống cà phê khác nhau, kiểu Thổ Nhĩ Kỳ khác, kiểu châu Phi khác. Mình không uống được theo cách họ uống thì cũng không có lý gì bắt họ uống cà phê theo cách của mình”.

Cũng theo bà Hạnh, cà phê phin của Việt Nam đang được pha không đúng chuẩn, mỗi người pha mỗi kiểu phần lớn bằng cách áng chừng. Yellow Chair Coffee đang phối hợp với hiệp hội cà phê đặc sản nghiên cứu để cho ra công thức pha cà phê phin chuẩn cho người Việt. Cùng với sự hậu thuẫn đắc lực từ người chồng, bà Hạnh tự tin Yellow Chair Coffee sẽ sớm được đông đảo người tiêu dùng chấp nhận. “Tôi tin rằng, những ai đã từng yêu mến kim chi Ông Kim’s sẽ dễ dàng mở lòng với đứa con thứ 2 này của chúng tôi. Vì cũng như Ông Kim’s, vợ chồng tôi đã dồn tất cả tình yêu và tâm huyết trong đó”, bà nói.

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.
Bạn đang đọc bài viết Từ kim chi đến cà phê đặc sản tại chuyên mục Doanh nghiệp-Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích