Tư duy "bứt phá"

Enternews.vn Trong giai đoạn này, nếu tư duy “sống sót” thì khả năng sống sót sẽ không cao. Còn nếu tư duy “bứt phá” thì sẽ không chỉ sống sót mà còn tạo ra những vận hội mới chưa từng có cho doanh nghiệp mình…

Thực ra nếu không có COVID-19 thì thế giới này vẫn bị khủng hoảng, nhưng sự tấn công của COVID-19 đã đẩy mức độ khủng hoảng tăng lên bội phần. Có thể nói chưa bao giờ loài người chứng kiến một cuộc khủng hoảng sâu và rộng đến như vậy trong lịch sử hàng ngàn năm. Ngày xưa dịch bệnh cũng hoành hành, nhưng do thế giới chưa mở cửa như hiện nay, giao thông và truyền thông cũng chưa phát triển, nên sự lây lan của dịch bệnh có giới hạn, con người có thể chủ động phong toả từng địa phương, từng quốc gia để dập dịch.

“Vaccine cho tinh thần” là gì?

Ông GIẢN TƯ TRUNG

Ông GIẢN TƯ TRUNG

Để bào chế vắc xin tinh thần, đầu tiên phải trả lời một cách khoa học sức khoẻ là gì? Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sức khoẻ là một trạng thái hoàn toàn khoẻ mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không chỉ đơn giản là có bệnh hay không có bệnh. Nghĩa là, thể chất không có bệnh cũng chưa chắc đã là khoẻ.

Một người có sức khoẻ tinh thần tốt thứ nhất là tâm hồn phải thật bình an. Muốn có tâm hồn bình an thì không được làm chuyện xấu, chuyện ác. 

Tuy nhiên, có bình an, có niềm tin và hy vọng vẫn chưa được xem là người có sức khoẻ tinh thần tốt. Bởi có những người ban ngày giết người cướp của mà tối về ngủ vẫn rất ngon, tâm hồn cực kỳ bình an. Vì sao vậy? Vì họ thiếu yếu tố thứ ba là lương tri. Với người có lương tri, khi làm chuyện xấu, chuyện ác, tâm hồn của họ không thể bình an được. 

Một định nghĩa khác của MetalHealth.gov tôi cho là khá trọn vẹn: “Sức khoẻ tinh thần là tình cảm, tâm lý và hạnh phúc xã hội của chúng ta. Nó ảnh hưởng đến cách chúng ta nghĩ, cách chúng ta cảm nhận và cách chúng ta hành dộng. Nó cũng giúp quyết định cách chúng ta kiểm soát căng thẳng, mối quan hệ với người khác và đặc biệt quyết định cách chúng ta đưa ra các lựa chọn”.

Đằng sau một cơ thể cường tráng không thể được xem là khoẻ mạnh nếu mang một tâm hồn bệnh hoạn, hay thiếu chí khí và sức mạnh nội tâm. Một người như thế chỉ cần một tác động nhẹ từ bên ngoài sẽ bị gục ngã ngay, không thể đứng vững trước khủng hoảng, chứ đừng nói khủng hoảng kép hay khủng hoảng chồng. 

Đại dịch không chỉ gây ra tai họa, mà còn giúp cho loài người nói chung và mỗi người nói riêng một “khoảng lặng” quý giá để tư duy lại những vấn đề căn cốt của nhân sinh, tư duy lại về cuộc đời và con người, về hạnh phúc. nếu đại dịch không xảy ra, con người có khi chẳng có “khoảng lặng” nào, vì cuộc sống bộn bề sẽ cuốn ta đi mãi rồi quên đi những thứ quan trọng.

Với doanh nhân lại cần nhiều tiêu chuẩn hơn. Lãnh đạo có sức khoẻ tinh thần mới có thể giúp cho nhân viên có sức khoẻ tinh thần và từ đó giúp cho doanh nghiệp có sức khoẻ tinh thần. Có thể nói, sức khỏe tinh thần của con người sẽ quyết định sức mạnh tinh thần của doanh nghiệp.

Tôi rất ấn tượng với câu nói của Karl Marx trong bộ phim “Chuyện tử tế” của đạo diễn Trần Văn Thuỷ: “Chỉ có con thú mới quay lưng lại trước nỗi đau của đồng loại để chăm sóc cho bộ da của mình”, con người không thể làm được điều này. 

Còn về hoảng loạn, không phải cá nhân nào, doanh nghiệp nào, quốc gia nào cũng giữ được bình tâm. Chưa bao giờ con người ta dễ “nổi điên” như bây giờ. Người ta lo sợ vì sẽ mất mát tiếp tục trong tương lai. Rồi lo âu, sợ hãi, hoảng loạn, bực bội, nóng giận, căng thẳng, u uất, trầm cảm… không biết ngày mai có mất việc không? Công ty có phá sản không… Nói chung là đủ cả.

Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ trị “triệu chứng” thì sẽ trị hoài không khỏi. Muốn giải quyết khủng hoảng về sức khoẻ tinh thần, theo tôi, phải trở lại từ căn nguyên.

Sức khỏe của con người sẽ quyết định sức mạnh của doanh nghiệp. (Công nhân Công ty AAC Technologies kiểm tra sức khỏe định kỳ. Ảnh: Hoàn Mỹ)

Sức khỏe của con người sẽ quyết định sức mạnh của doanh nghiệp. (Công nhân Công ty AAC Technologies kiểm tra sức khỏe định kỳ. Ảnh: Hoàn Mỹ)

“Không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách”

Cách tốt nhất thoát khỏi nỗi đau là phải biết buông bỏ. Cách tốt nhất thoát khỏi sợ hãi là tìm được lối ra. Cách tốt nhất để thoát khỏi hoảng loạn là tìm thấy sự vững vàng từ bên trong. Có thái độ sống phù hợp, luôn hi vọng vào những điều tốt đẹp nhất, đồng thời luôn chuẩn bị cho những điều tồi tệ nhất. Nếu không sẽ rất dễ bị đau đớn, sợ hãi, hoảng loạn. Đó là cách chúng ta sống chung mạnh mẽ với thời cuộc và vượt qua mọi biến cố! 

Song song với khủng hoảng về y tế và kinh tế là khủng hoảng về văn hóa. Lâu nay chúng ta đã thấy khắp nơi trên thế giới, nhiều giá trị bị thách thức, nhiều chuẩn mực bị đảo lộn, nhiều niềm tin bị đổ vỡ. Mô tả về thế giới này chúng ta cũng có thể gói gọn trong một từ, đó là “thời loạn”. Nếu như ngày xưa người ta nói làm sao để “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến” ngày nay ta có thể nói làm sao để “Tâm bất biến giữa dòng đời tỷ tỷ biến”. 

Kỳ nghỉ dịch COVID-19 là khoảng thời gian kinh tế gia đình khó khăn, nhưng cũng là khoảng lặng quý giá để tư duy lại về cuộc đời, về hạnh phúc. Ảnh: Huy Hậu

Kỳ nghỉ dịch COVID-19 là khoảng thời gian kinh tế gia đình khó khăn, nhưng cũng là khoảng lặng quý giá để tư duy lại về cuộc đời, về hạnh phúc. Ảnh: Huy Hậu

Mức độ “biến” của thời cuộc ngày càng khủng khiếp hơn. Và cách duy nhất để ta vững vàng từ bên trong thì phải chạm vào những giá trị vượt không gian và vượt thời gian. Vậy giá trị gì mới bất biến, trường tồn? Chỉ có một thứ, đó là “nhân bản”. 

Nói cách khác, trong kỷ nguyên “tỷ tỷ biến” này, khi con người ta được khai mở về nhân tính thì sẽ xây dựng mọi thứ (cuộc đời, gia đình, tổ chức, quốc gia…) dựa trên tính nhân bản (nhân bản với chính mình và với người khác) thì sẽ có cơ hội đạt đến sự bền vững trong tồn tại và phát triển. Ngược lại sẽ bị tiêu vong, dù có hùng mạnh hay cường thịnh tới cỡ nào.

Chẳng hạn, trong kỷ nguyên mới, con người ngày càng độc lập và tự do hơn, nên chúng ta khó mà quản trị hay lãnh đạo thành công theo cách cũ được. Bởi lẽ, quản trị khác với cai trị, lãnh đạo thì khác với cầm quyền, doanh nhân thì khác với trọc phú và con buôn, tự do thì khác với hoang dã, đức tin thì khác với mê tín, cá tính thì khác với quái tính… 

Tôi cho rằng, ngày nay, cách tốt nhất để lãnh đạo người khác là giúp người đó biết cách tự lãnh đạo họ. Cụ thể hơn là giúp họ tự lực khai khóng chính mình, tìm ra mình và làm ra mình, rồi sống hết mình với công việc và đồng hành cùng công ty. 

Trong thời đại dịch, thích ứng là kiến tạo ra một thời kỳ mới cho mình và tổ chức của mình. (Thời COVID-19, dịch vụ tổ chức sự kiện trực tuyến chính là giải pháp hàng đầu được nhiều tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn. Ảnh: Trọng Kiêm)

Trong thời đại dịch, thích ứng là kiến tạo ra một thời kỳ mới cho mình và tổ chức của mình. (Thời COVID-19, dịch vụ tổ chức sự kiện trực tuyến chính là giải pháp hàng đầu được nhiều tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn. Ảnh: Trọng Kiêm)

Riêng trong bối cảnh đại dịch và khủng hoảng này, có 3 lối tư duy: thúc thủ, thích ứng, kiến tạo, mình chọn tâm thế nào? Dứt khoát không nên thúc thủ chờ chết, phải thích ứng để sống sót, tìm mọi cách để sống sót. Thái độ cao hơn sự thích ứng là kiến tạo ra một thời kỳ mới cho mình và tổ chức của mình.

Tôi nghĩ, trong giai đoạn này, nếu tư duy “sống sót” thì khả năng sống sót sẽ không cao. Còn nếu tư duy “bứt phá” thì sẽ không chỉ sống sót mà còn tạo ra những vận hội mới chưa từng có cho doanh nghiệp mình. Khi đó có dòng

xung điện mãnh liệt trong người mình, để truyền xung lực đó cho nhân viên, để kiến tạo ra một thời kỳ mới. Cái gì mất đã mất rồi, ngồi đó đau đớn cũng chỉ làm cho mình thêm kiệt sức. Chi bằng hãy đi tìm lối ra, thích ứng, và kiến tạo! 

Trong bối cảnh không ít doanh nghiệp khó khăn hiện nay, tôi nghĩ đến câu chuyện của Chung Ju-yung, nhà sáng lập của Tập đoàn Hyundai của Hàn Quốc. Cuộc đời doanh nhân của ông ấy không ít lần xuống bùn đen, nhưng rồi lại sống sót và bứt phá ngoạn mục. Cuối đời ông ấy đã đúc kết rằng, cuộc đời “không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách”. 

Trước khi ông trời dự định trao cho mình một việc lớn hơn, sẽ “nắn gân” mình xem thử thế nào, nếu mình chịu đựng được thì sẽ trao tiếp cơ hội, còn nếu không biết vượt qua thử thách thì mình không xứng đáng được trao tiếp cơ hội. 

Một khi con người có lẽ sống, họ có thể vượt qua mọi khó khăn, biến cố, nghịch cảnh của cuộc đời. Một công ty cũng vậy, khi có lý do để tồn tại, có sứ mệnh để theo đuổi, có giá trị cốt lõi để dựa vào, thì họ có một sức mạnh ghê gớm để vượt qua những khó khăn của thời cuộc. 

Đó chính là “bà đỡ”, nền tảng vô cùng quan trọng cho sức khoẻ tinh thần. Khi khó khăn và nghịch cảnh không thể làm ta gục ngã thì chắc chắn sẽ làm cho ta mạnh mẽ hơn bội phần.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Tư duy "bứt phá" tại chuyên mục Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích