TS.Nguyễn Đình Cung: Còn những “nghịch lý” trong năng suất lao động

Enternews.vn Phát biểu tại Diễn đàn Phát triển Việt Nam sáng 13/12, ông Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, cho đến nay nền kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng ở mức tương đối cao, nhưng xét về trung và dài hạn thì vẫn có xu hướng giảm.

Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM).

TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM).

Báo cáo Việt Nam 2035 cho rằng, nếu tăng trưởng với tốc độ như hiện nay thì Việt  Nam khó có thể thu hẹp được khoảng cách phát triển với các nước trong khu vực.

Năng suất là thách thức lớn với Việt Nam

Khi tốc độ gia tăng về lao động trong nền kinh tế đang có xu hướng giảm xuống, tốc độ gia tăng GDP sẽ ngày càng phụ thuộc vào gia tăng năng suất lao động. Trong khi đó, năng suất lao động ở Việt Nam hiện nay đang khá thấp, và có thể nói thấp hơn nhiều lần so với các nước trong khu vực, ví dụ thấp hơn 6 lần so với Malaysia, khoảng 15 lần với Singapore.

Theo ông Nguyễn Đình Cung, từ 2018 nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 6,8 - 7% như kế hoạch thì gia tăng năng suất lao động phải trên 6%. Tuy nhiên, giai đoạn từ 2011 -2017 năng suất lao động chỉ tăng 4,8%. Như vậy, có một khoảng cách là 1,25 điểm phần trăm phải gia tăng năng suất lao động ở Việt Nam thì mới có thể đạt được tốc độ 7%.

“Thực sự đây là một thách thức không nhỏ với kinh tế Việt Nam. Cho đến nay, năng suất lao động chủ yếu nhờ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, còn năng suất lao động nội ngành trong nền kinh tế lại có xu hướng giảm xuống”, ông Cung nói.

Đánh giá về những nghịch lý gia tăng tốc độ tăng năng suất trong nền kinh tế, ông Cung cho biết, nếu nhìn vào cơ cấu theo thành phần kinh tế trong nhiều năm qua có thể nhận thấy một sự bế tắc trong chuyển dịch nguồn lực từ kinh tế nhà nước sang kinh tế tư nhân chính thức, và có một sự chậm trễ chuyển dịch từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức.

Điều này cho thấy không có sự chuyển dịch nguồn lực tự khu vực kém hiệu quả sang khu vực có hiệu quả cao hơn. Tốc độ gia tăng giá trị gia tăng của khu vực tư nhân chính thức trong nước tương đối cao, tuy nhiên khu vực này lại không thu hút được lao động và không tạo ra được công ăn việc làm tương xứng với giá trị gia tăng trong nền kinh tế.

Khu vực kinh tế nhà nước kém hiệu quả hơn nhiều so với các khu vực kinh tế khác, nhưng quy mô của khu vực này  không giảm đáng kể, đồng thời với nó là hiệu quả cũng không được cải thiện.

Thị trường sản xuất còn yếu kém và rất méo mó

Hiệu quả đầu tư trong nông nghiệp tương đối cao, nhưng nông nghiệp cũng lại không thu hút được đầu tư tương xứng với vai trò và hiệu quả hiện có của nó. Doanh nghiệp Việt Nam có thâm dụng vốn cao, nhưng năng suất vốn lại thấp, điều đó chứng tỏ rằng thâm dụng vốn không đi đôi với đầu tư đổi mới khoa học công nghệ.

Trong khi mức độ tập trung vốn ở khu vực DNNN cao, nhưng tốc độ tăng năng suất lao động lại thấp. Ở vùng nào có nhiều DNNN thì ở đó tập trung vốn cao nhưng năng suất lao động lại thấp.

Ông Cung đưa ra ví dụ, vùng kinh tế Hà Nội và TP HCM có kinh tế quy mô, mật độ kinh tế, đủ nguồn nhân lực và các yếu tố khác nhưng lại không thể bứt phá để trở thành đầu tàu thực sự trong tăng trưởng kinh tế.

Đây là những nghịch lý trong nền kinh tế, và ông Cung nhận thấy nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là do mức độ phát triển thị trường của nền kinh tế ở Việt Nam còn thấp, ít được cải thiện trong những năm qua. Điều này thể hiện ở chỗ thị trường sản xuất còn yếu kém và rất méo mó.

Thị trường sản xuất chưa phải là nhân tố chủ yếu trong huy động và phân bố sử dụng nguồn lực trong nền kinh tế. giá của các yếu tố sản xuất như lãi suất, tiền lương, giá của quyền sử dụng đất… chưa hình thành theo cơ chế thị trường, theo quan hệ cung cầu, mà vẫn còn bị chi phối bởi các quyết định hành chính, chưa có cạnh tranh thị trường đúng nghĩa của nó. Do đó, cạnh tranh trên thị trường chưa phải là động lực để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp và của nền kinh tế.

Tuy nhiên, trong nền kinh tế ông Cung nhận thấy vẫn có rất nhiều cơ hội để gia tăng năng suất của nền kinh tế. Đơn cử, phân bố lại nguồn lực, chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu nền kinh tế, tiếp tục phân bố lại nguồn lực, chuyển đổi ngành kinh tế, và áp dụng đổi mới khoa học công nghệ, thúc đẩy sáng tạo, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nội ngành…

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết TS.Nguyễn Đình Cung: Còn những “nghịch lý” trong năng suất lao động tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích