Các chuyên gia cho rằng, tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Trung Quốc thời gian qua đang có dấu hiệu tụt giảm

Các chuyên gia cho rằng, tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Trung Quốc thời gian qua đang có dấu hiệu tụt giảm.

Giả sử GDP của Trung Quốc tăng trưởng ổn định ở mức khoảng 6,5%/năm, phần còn lại của thế giới tăng trưởng 3%, thì Trung Quốc sẽ chiếm một phần tư nền kinh tế thế giới vào năm 2029 và 40% vào năm 2050.

Trong khi đó, tỷ trọng GDP của Mỹ trong nền kinh té thế giới chưa bao giờ đạt 40%, ngay cả vào thời điểm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, và thường chỉ ở mức dưới 25%. Nói cách khác, Trung Quốc gần như đã chiếm một vị trí quan trọng về mặt kinh tế so với Mỹ trong suốt thế kỷ qua.

Nhưng rất khó để quốc gia này duy trì tốc độ tăng trưởng 6,5% trong bốn thập kỷ liên tiếp. Có nhiều lý do để tin rằng nền kinh tế Trung Quốc sẽ giảm tốc trong tương lai. Bất chấp những tuyên bố rằng Trung Quốc đạt được những tiến bộ kinh ngạc trong nhiều ngành công nghiệp, đất nước này đang gặp phải khá nhiều khó khăn, thách thức.

Năm 2013, các chuyên gia về Trung Quốc Damien Ma và William Adams đã chỉ ra những hạn chế mà Trung Quốc sẽ phải đối mặt trong những thập kỷ tới, bao gồm sự khan hiếm lương thực, tài nguyên, nhà ở và có thể là sự mất đoàn kết chính trị. Đã có những sự kiện chứng thực cho những dự đoán của họ.

Sự khan hiếm quan trọng nhất của Trung Quốc sẽ là nguồn nhân lực. Mặc dù chính sách một con đã được thay thế bằng chính sách hai con, nhưng tỷ lệ sinh vẫn ở mức thấp. Kết quả của hàng chục thập kỷ kiểm soát dân số là số lượng người trong độ tuổi lao động ở quốc gia lớn nhất thế giới đã bắt đầu giảm dần.

Tổng số dân trong độ tuổi từ 15 đến 60 của Trung Quốc bắt đầu giảm vào năm 2012, và tiếp tục giảm khoảng 5,4 triệu người vào năm 2017. Một số dự báo cho rằng số người trong độ tuổi lao động của Trung Quốc sẽ giảm gần một phần tư vào năm 2050, điều này cho thấy xu hướng lão hóa dân số đang xảy ra một cách nhanh chóng. Trung Quốc sẽ đối mặt với nguy cơ sở hữu một lực lượng lao động già và kém hiệu quả hơn sẽ dẫn đến tăng trưởng chậm hơn, như những gì đã xảy ra ở Nhật Bản.

Ngoài ra, tăng trưởng của Trung Quốc có thể không còn được thúc đẩy từ quá trình đô thị hóa. Trong nhiều thập niên, hàng triệu người Trung Quốc đã di chuyển từ nông thôn và thị trấn nhỏ tới các thành phố lớn của đất nước. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy quá trình này sắp kết thúc.

Bắc Kinh và Thượng Hải đã chủ động giảm dân số của họ, trong đó Bắc Kinh đã trục xuất nhiều người lao động nhập cư. Nếu những người dân đô thị bị trục xuất này di chuyển đến các thành phố tầm trung, thiệt hại kinh tế có thể được hạn chế, nhưng nếu họ trở về sống ở các thị trấn nhỏ, điều này sẽ hãm lại đà tăng trưởng.

Hạn chế thứ ba là năng lượng. Trung Quốc vẫn còn rất phụ thuộc vào năng lượng từ than, nhưng do những lo ngại về môi trường và thiếu nguồn cung, tiêu thụ than của nước này đã giảm từ năm 2013. Than hy vọng sẽ được thay thế bằng năng lượng mặt trời giá rẻ. Khi đó, Trung Quốc có thể cải thiện hiệu quả năng lượng, qua đó hạn chế được tác động của việc thiếu nguồn than lên nền kinh tế, nhưng sẽ tốn thời gian và tiền bạc để thực hiện những thay đổi này.

Đây là những hạn chế lớn nhất của Trung Quốc, nhưng không phải là những hạn chế duy nhất. Các doanh nghiệp Trung Quốc từ lâu đã phụ thuộc vào dòng vốn giá rẻ từ các ngân hàng nhà nước, dòng vốn này có thể có tác dụng ngược nếu chúng bị phân bổ sai. Sự thiếu tự do và tình trạng giám sát chặt chẽ của Bắc Kinh có thể ngăn cản những nhân tài làm việc ở đây hoặc phát huy hết tiềm năng của họ. Sự phụ thuộc vào nhập khẩu thực phẩm cũng sẽ tiếp tục là một vấn đề nan giải.

Cuối cùng, cơ hội đạt được những tiến bộ công nghệ với giá rẻ bằng cách đánh cắp hay sao chép các công nghệ từ các phát triển hơn, sẽ giảm dần, kết thúc thời kỳ tăng trưởng nhanh và mạnh của quốc gia này.

Có thể nói Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ trở thành quốc gia có nhiều dấu ấn nhất về tăng trưởng kinh tế trong lịch sử kinh tế thế giới hiện đại. Nhưng những hạn chế khách quan và chủ quan có thể sẽ ngăn cản quốc gia này chiếm ngôi vị dẫn đầu của Mỹ trong tương lai. 

Bạn đang đọc bài viết Trung Quốc khó giữ vững tốc độ tăng trưởng trong dài hạn tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,