“Thuốc” trị “ma trận” sở hữu chéo, vốn ảo trong hoạt động của ngân hàng

Enternews.vn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD) sẽ bổ sung một số quy định để ngăn ngừa tình trạng sở hữu chéo, vốn ảo trong hoạt động của các ngân hàng.

Tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo giữa các TCTD vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo giữa các TCTD vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tồn tại sở hữu chéo đội vốn ảo nhiều nghìn tỷ đồng

Theo Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, trong thời gian vừa qua, tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo giữa các TCTD đã được xử lý một bước quan trọng, tình trạng cổ đông, nhóm cổ đông chi phối, thao túng ngân hàng được xử lý cơ bản.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do tình trạng chi phối, thao túng hoạt động ngân hàng chưa được xử lý triệt để, trong đó còn trường hợp cố tình sở hữu hộ hoặc sở hữu che giấu qua nhiều chủ thể và tồn tại các vi phạm về giới hạn sở hữu cổ phần, sở hữu chéo.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng hôm 22/5 đã trình bày Tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng. Ông Hưng cho biết, hiện vẫn khó quản lý, ngăn ngừa vấn đề sở hữu chéo và việc cổ đông thao túng hoạt động của TCTD.

Hồi đầu tháng 3, trong một cuộc hội thảo khoa học về “Tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến sở hữu chéo, chuyển giá, lợi ích nhóm và giải pháp phòng ngừa”, Đại tá Hoàng Văn Trực - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế và tham nhũng, Bộ Công an nhận định: Sở hữu chéo có nhiều ưu điểm như tạo nguồn tài chính dồi dào cho các bên hay giảm nguy cơ thâu tóm lẫn nhau, tạo ra lợi ích cho một nhóm doanh nghiệp, ngân hàng, tập đoàn kinh tế. Tuy nhiên, sở hữu chéo tại Việt Nam thời gian qua đã bị một số người lạm dụng để các cổ đông chi phối và cấp vốn theo mục đích riêng làm cho đồng vốn chạy lòng vòng, gây tình trạng vốn ảo, làm gia tăng xung đột lợi ích, thiếu minh bạch trong hoạt động của hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp, tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường.

“Ma trận” của sở hữu chéo, đầu tư chéo vì lợi ích nhóm trên thị trường ngân hàng và doanh nghiệp cổ phần ở Việt Nam là nguồn gốc của nợ xấu và hệ lụy của thực trạng này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự quản lý kinh tế.

Điển hình, vụ ông Nguyễn Đức Kiên sở hữu chéo tại 9 ngân hàng, 6 doanh nghiệp với vốn chỉ có khoảng 300 tỷ đồng. Đối tượng mua bán lòng vòng, sở hữu chéo mà nguồn vốn như trên đã “đội” lên nhiều nghìn tỷ đồng. Qua đó cho thấy, hoạt động sở hữu chéo nguồn vốn ở Việt Nam rất phức tạp. 

Ngăn chặn cách nào?

Với lộ trình tái cơ cấu giai đoạn II kéo dài từ 2016-2020, nhiệm vụ đặt ra với hệ thống ngân hàng bên cạnh việc tiếp tục xử lý nợ xấu, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và quản trị ngân hàng… thì việc sở hữu chéo kỳ vọng sẽ được xử lý quyết liệt hơn trong năm 2017.

NHNN đã ban hành 2 Thông tư 13/2010/TT-NHNN và Thông tư 36/2014/TT-NHNN (nay là Thông tư 06/2016/TT-NHNN sửa đổi) về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của TCTD. Tuy vậy, Thống đốc NHNN cũng thừa nhận với quy định pháp luật hiện hành vẫn khó quản lý, ngăn ngừa tình trạng này.

Ông Lê Minh Hưng cho biết, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các TCTD sẽ bổ sung một số quy định để ngăn ngừa tình trạng sở hữu chéo, tăng vốn ảo; làm minh bạch nguồn vốn góp, nâng cao năng lực quản trị điều hành, như: Bổ sung quy định TCTD không được cấp tín dụng cho khách hàng để góp vốn, mua cổ phần của TCTD; bổ sung quy định trường hợp mua bán, chuyển nhượng cổ phần có giá trị từ 1% vốn điều lệ của TCTD trở lên phải được NHNN chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện; bổ sung trường hợp không được đảm nhiệm chức vụ đối với trường hợp vi phạm pháp luật;...

Thống đốc cũng cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số thuật ngữ cơ bản tại Luật các TCTD, trong đó bổ sung làm rõ thêm khái niệm về người có liên quan tại Điều 4. Đồng thời làm rõ khái niệm về kiểm soát đặc biệt, theo đó, kiểm soát đặc biệt là việc TCTD được thành lập và hoạt động theo Luật các TCTD được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của NHNN.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng giải thích một số thuật ngữ về xử lý TCTD được kiểm soát đặc biệt như phương án cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt, phương án phục hồi, phương án xử lý pháp nhân, phương án chuyển giao bắt buộc, TCTD được chỉ định, TCTD hỗ trợ….

Phía NHNN khẳng định, sẽ tiếp tục xử lý quyết liệt tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng. Vì vậy, NHNN cho biết, sẽ quy định khắt khe hơn nữa đối với người mua cổ phần và tham gia điều hành ngân hàng để hạn chế rủi ro, chẳng hạn cổ đông lớn ngân hàng sẽ phải chứng minh nguồn tiền mua cổ phiếu.

Bạn đang đọc bài viết “Thuốc” trị “ma trận” sở hữu chéo, vốn ảo trong hoạt động của ngân hàng tại chuyên mục Ngân hàng - Chứng khoán của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích