Thách thức của khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Enternews.vn Châu Á - Thái Bình Dương đang trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nhưng bản thân khu vực này lại chứa đựng những xung đột phức tạp chưa được giải quyết, những điểm nóng và mâu thuẫn có nguy cơ đe doạ sự ổn định và nền hoà bình khu vực.

Toà cảnh Hội thảo Khoa học

Toàn cảnh Hội thảo Khoa học "An ninh khu vực châu Á – Thái Bình Dương: Đặc điểm và những động thái mới".

Sự phức tạp của an ninh ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn nằm ở những vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống, song lại chưa tìm được phương thức để giải quyết bởi liên quan đến nhiều chủ thể. Với những mâu thuẫn đan xen lợi ích, thì vấn đề an ninh phi truyền thống dường như lại chưa được quan tâm đúng mức. Đây là những thông tin được đưa ra tại Hội thảo Khoa học “An ninh khu vực châu Á – Thái Bình Dương: Đặc điểm và những động thái mới” do Viện Kinh tế và Chính trị thế giới- Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức.

Thách thức từ Trung Quốc

Trung Quốc đang chuyển mình nhanh chóng từ một cường quốc lục địa thành một cường quốc lục địa – đại dương, phản ảnh lợi ích đang lan toả nhanh chóng của họ. Với tư cách là một cường quốc đang phát triển nhanh, Trung Quốc phải đối mặt với những sức ép lớn từ trong nước lẫn quốc tế để bảo vệ lợi ích của mình. Trung Quốc đang cố gắng bảo vệ những đòi hỏi về mặt lãnh thổ và đại dương ở những vùng biển lân cận.

Kể từ năm 2013, Trung Quốc đã thực hiện với quy mô lớn công việc cải tạo bất hợp pháp trên các bãi đá tranh chấp thuộc quần đảo Trường Sa.

Sau khi hoàn thành, những hòn đảo nhân tạo sẽ cho phép hải quân, lực lượng bảo vệ bờ biển và không quân của Trung Quốc duy trì một sự hiện diện thường trú tại quần đảo Trường Sa, giúp Trung Quốc tăng cường khả năng thực thi tuyên bố chủ quyền và quyền tài phán phi pháp của họ trong cái gọi là “đường chín đoạn” chiếm đến 80% biển Đông.

Những yêu sách của Trung Quốc đang có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng với các bên tranh chấp khác, làm trầm trọng thêm lo ngại về an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Đông Nam Á, cũng như đặt dấu hỏi về khả năng quản lý xung đột biển Đông giữa ASEAN và Trung Quốc.

Thách thức từ an ninh mạng

Hiện nay, vai trò và sự can dự của Mỹ đối với khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn rất lớn. Tuy nhiên, đây không phải thời điểm mà Mỹ có thể bao quát hết mọi vấn đề. Trung Quốc là cường quốc có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến tất cả các xung đột và nguy cơ quan ninh lớn ở khu vực. Bản thân Trung Quốc đang nóng lòng mở rộng ảnh hưởng chiến lược với một loạt các sáng kiến hợp tác đa phương, nổi bật trong đó là sáng kiến “Một vành đai, Một con đường”.

Trong khi đó, vai trò của Ấn Độ đối với an ninh châu Á – Thái Bình Dương còn chưa đậm nét. Trong nhiều năm qua, Ấn Độ không phát huy hiệu quả chính sách hướng Đông. Một trong những điều chỉnh chiến lược lớn của Ấn Độ gần đây là “Hành động phía Đông – trung tâm “giấc mơ” về một thế kỷ châu Á” với những đặc điểm tiêu biểu là hợp tác và liên kết. Còn Nhật Bản và Hàn Quốc đang có những nỗ lực thay đổi năng lực. Nhật Bản đang can dự nhiều hơn, đóng vai trò lớn hơn trong an ninh khu vực. Bên cạnh nỗ lực tái vũ trang ở một cấp độ cao hơn, Nhật Bản cũng tăng cường can dự vào Đông Nam Á và hỗ trợ một số nước xây dựng năng lực.

Tiếp đó, an ninh mạng cũng đang là một vấn đề quan trọng có ý nghĩa chiến lược. Không gian mạng đã, đang và sẽ trở thành nền tảng của những tương tác quan trọng từ chính trị, an ninh đến kinh tế, xã hội. Khi châu Á – Thái Bình Dương trở thành động lực của nền kinh tế thế giới thì an ninh mạng càng trở nên quan trọng hơn.

Theo báo cáo rủi ro toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới đánh giá, an ninh mạng là nguy cơ được nhắc tới nhiều thứ ba trong hoạt động giao dịch kinh tế ở khu vực. Deloitte cho rằng an ninh mạng là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với các nền kinh tế phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, New Zealand và Singapore, những đồng minh và đối tác thân cận của Mỹ.

Với những thách thức về an ninh nói trên, hợp tác đa phương để quản lý hay phần nào kiểm soát khả năng xung đột là cần thiết. Về cơ bản, cấu trúc đa phương ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương được định hình bởi ba luật chơi, sự cân bằng giữa các cường quốc có liên quan, điểm yếu của cách tiếp cận an ninh mang tính hợp tác và vai trò trung tâm của ASEAN. Tuy nhiên, mỗi luật chơi của các cơ chế hợp tác đa phương này lại tồn tại những vấn đề khác nhau.

Đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các thách thức an ninh cơ bản không chỉ nằm ở những vấn đề an ninh truyền thống mà còn bị ảnh hưởng rất nhiều bởi quan điểm, chính sách của các cường quốc, cũng như luật chơi an ninh đa phương. Sự tổng hoà những thách thức này không còn cùng một thời điểm, cho thấy đây là khu vực chứa nhiều xung đột mang tính lịch sử trong cả hiện tại lẫn tương lai. Với rất nhiều vấn đề trải rộng qua nhiều lĩnh vực tại một khu vực lớn về mặt địa lý, về cơ bản gần như không có thách thức an ninh nào ở châu Á – Thái Bình Dương có thể được giải quyết trong tương lai gần.

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức cùng cơ hội nhận quà tặng hàng tháng.
Bạn đang đọc bài viết Thách thức của khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích