Tăng thuế VAT, “túi tiền quốc gia” thêm được bao nhiêu?

Enternews.vn Bộ Tài chính cho biết, kinh nghiệm quốc tế cho thấy trong bối cảnh nợ công tăng cao, các quốc gia có xu hướng cơ cấu lại thu ngân sách theo hướng tăng cường thu từ thuế gián thu trong đó có thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Bộ Tài chính vừa đề xuất về việc tăng thuế giá trị gia tăng VAT ở nhóm hàng hoá, dịch vụ như nước sạch, hoạt động văn hoá, triển lãm, sản xuất phim, các thiết bị chuyên dùng cho giảng dạy, nghiên cứu, thí nghiệm khoa học… từ 5% lên mức 10%. Nhóm đối tượng không chịu thuế VAT như phân bón, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ, chuyển quyền sử dụng đất… được đề xuất từ không chịu thuế VAT lên chịu thuế VAT.

Đối với mức thuế suất thông thường 10%, Bộ Tài chính nhận định là tương đối thấp, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, khó đảm bảo an toàn tài chính quốc gia. Do đó Bộ này đề xuất tăng lên mức 12%.

Đây là thông tin đáng chú ý được Bộ Tài chính đưa ra trong báo cáo định hướng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật thuế Giá trị gia tăng, thuế Thu nhập doanh nghiệp, thuế Thu nhập cá nhân và thuế Tài nguyên.

Theo đó, Bộ Tài chính đề nghị nâng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng theo hai phương án. Phương án 1 tăng từ 10% lên 12% kể từ ngày 1/1/2019, phương án 2 là tăng theo lộ trình lên 12% từ ngày 1/1/2019 và 14% từ ngày 1/1/2021; trong đó, Bộ Tài chính đề nghị cân nhắc phương án 1.

Số liệu được Bộ Tài chính dẫn ra là nhiều nước đã tăng thuế suất phổ thông trong giai đoạn 2000 – 2016. Điển hình như thuế suất trung bình tại các nước EU năm 2000 là 19% nhưng đến năm 2014 đã tăng lên gần 21,5%. Các nước OECD cũng có xu hướng tăng thuế GTGT từ mức trung bình 18% năm 2000 lên hơn 19% vào năm 2016. Số liệu từ World Bank cho thấy trong 112 nước thì có 88 nước có mức thuế suất từ 12 – 25% (trong đó 56 nước có mức thuế suất từ 17 – 25%, còn lại 24 nước phố biến ở mức hơn 10%). Đối với các nước xung quanh Việt Nam như Lào, Indonesia, Campuchia mức thuế phổ thông là 17%, mức thuế ưu đãi là 13% còn ở Philippines mức thuế suất là 15%.

Đánh giá của CTCP Chứng khoán TP.HCM (HSC) về đề xuất tăng thuế VAT cho biết, đây có lẽ là thông tin không tốt cho cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng, trong khi ước tính việc tăng thuế sẽ giúp ngân sách có thêm 59.000 tỷ đồng, chiếm 33% tổng thu ngân sách. Hiện, thuế giá trị gia tăng đóng góp khoảng 28% thu ngân sách thường xuyên và khoảng 25% tổng thu ngân sách trong giai đoạn 2010-2015.

Ngoài việc đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính cũng đề xuất việc giảm thuế thu nhập cho doanh nghiệp mức từ 3-5% áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ với quy mô doanh thu dưới 3 tỷ đồng được hưởng thuế suất 15% còn doanh nghiệp nhỏ và vừa với quy mô doanh thu từ 3-50 tỷ đồng sẽ được hưởng mức thuế 17%.

HSC cho biết tác động cuối cùng của những thay đổi luật thuế theo đề xuất sẽ làm tăng thu ngân sách trong đó, việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ có tác động ít hơn nhiều so với việc tăng thuế giá trị gia tăng mặc dù số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 95-97% tổng số lượng doanh nghiệp.

HSC ước tính, thu ngân sách từ thuế do doanh nghiệp nhỏ và vừa với quy mô doanh thu dưới 50 tỷ đồng nộp chỉ khoảng 7.000 tỷ đồng, tương đương 3,5% tổng thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp và 0,8% tổng thu ngân sách thường xuyên. Do vậy việc giảm 3-5% thuế sẽ không ảnh hưởng nhiều trong khi việc tăng thuế giá trị gia tăng sẽ đem lại thêm đáng kể nguồn thu ngân sách.

Còn theo đánh giá của CTCP Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), kinh nghiệm quốc tế cho thấy trong bối cảnh thâm hụt ngân sách và nợ công tăng cao, nhiều quốc gia, kể cả các nước phát triển thường có xu hướng cơ cấu lại nguồn thu ngân sách Nhà nước theo hướng tăng các loại thuế gián thu.

Cụ thể, các nước chuyển hướng sang tăng thuế tiêu dùng (thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt) nhằm bù đắp cho sự sụt giảm của các nguồn thu khác như thu thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu.... Hiện thuế VAT chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng thu ngân sách của Việt Nam (ước tính lên tới gần 30%), do vậy theo tính toán của BVSC việc tăng thuế VAT thêm 2% từ đầu năm 2019 sẽ giúp thu ngân sách tăng thêm 0,6%, tương đương khoảng 6.000 tỷ đồng.

Theo BVSC, đây là một con số không quá lớn xét ở khía cạnh giúp giảm bội chi ngân sách nhưng vẫn có ý nghĩa nhất định về mặt dịch chuyển cơ cấu nguồn thu nhằm hướng đến một ngân sách bền vững và cân bằng hơn trong trung và dài hạn.

Tuy vậy, cũng có nhiều ý kiến cho rằng việc nâng thuế giá trị gia tăng chắc chắn sẽ tạo ra một mặt bằng giá mới. Việc này có ảnh hưởng đến sức mua hay không là điều cần phải chờ, vì sức mua phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Nhưng ngân sách thu thêm được một khoản tiền không nhỏ là điều chắc chắn.

Các chuyên gia cũng cho rằng, nếu tăng thuế cần rà soát và phân loại các nhóm hàng chịu thuế cao. Đồng thời tái cơ cấu thu chi ngân sách, giảm chi tiêu thường xuyên, giảm áp lực lên ngân sách nhà nước.

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức cùng cơ hội nhận quà tặng hàng tháng.
Bạn đang đọc bài viết Tăng thuế VAT, “túi tiền quốc gia” thêm được bao nhiêu? tại chuyên mục DIỄN ĐÀN TÀI CHÍNH của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích