Tốc độ tăng lương tối thiểu đang cao hơn tốc độ tăng năng suất lao động

Trong Báo cáo tổng quan Việt Nam 2035 của Ngân hàng thế giới và Bộ kế hoạch đầu tư công bố mới đây, một trong bốn mối lo lớn của kinh tế Việt Nam trung và dài hạn thì mối lo về năng suất lao động thấp và suy giảm đứng hàng đầu. 

Cũng trong báo cáo này, năng suất của tất cả các ngành kinh tế ở Việt Nam còn thấp hơn nhiều nước. Trong khi đó, giai đoạn 2007 - 2016, lương tối thiểu tăng ở mức 11 - 70% mỗi năm, trung bình xấp xỉ khoảng 20%, vượt xa tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người và chỉ số giá tiêu dùng.

Đồng thời, cũng trong giai đoạn này, tốc độ tăng lương tối thiểu cao hơn tốc độ tăng năng suất lao động. Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), tỷ lệ lương tối thiểu trên năng suất lao động tăng nhanh, từ 25% năm 2007 lên mức 50% năm 2015.

“Xu hướng này không giống như các quốc gia khác như Trung Quốc, Indonesia hay Thái Lan. Khoảng cách giữa tăng trưởng lương tối thiểu và tăng trưởng năng suất lao động ở Việt Nam đã dãn rộng nhanh hơn so với các quốc gia khác”, VEPR cho biết. 

Thống kê của VEPR cũng chỉ ra, mối quan hệ giữa lương trung bình và năng suất lao động, trong giai đoạn 2004 - 2015, năng suất lao động của Việt Nam tăng đáng kể với mức tăng trung bình đạt 4,4%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng bình quân của lương đã lên đến con số 5,8%, vượt tốc độ tăng năng suất lao động 1,4%.

Về tăng lương tối thiểu đang lạc nhịp với tăng năng suất lao động, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan dẫn nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho biết, trong khoảng 10 năm tới, có tới 68% lao động trong khu vực may mặc, điện tử có thể mất việc làm. Điều này do các DN sử dụng máy móc thay con người, và xu hướng các nước công nghiệp đưa việc làm về nước họ. 

“Dù lương tăng lên nhưng việc làm lại mất đi, điều này cần được xem xét. Chúng ta đang tăng lương cho người có việc làm, nhưng chưa nghĩ tới tiền lương phải tạo thêm việc làm cho những người chưa có việc, đang chờ việc. Trong vài năm tới, mối lo nhất là thiếu việc làm, điều này giờ chưa đáng ngại nhưng phải được tính tới. Khi việc làm không có sẽ ảnh hưởng tới ổn định xã hội”, bà Lan cảnh báo.

Tuy nhiên, ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng, lập luận mức lương tối thiểu chưa đủ sống, nên phải tăng tới mức đủ đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động. Khi lương đã đủ mức sống tối thiểu, tăng lương sẽ chỉ để bù trượt giá, theo mức tăng GDP, lúc đó mức tăng lương chỉ 3-4%/năm, thay vì mức 7-8%/năm hiện nay.

Như vậy, báo cáo của VEPR nói Việt Nam tăng lương theo ý chí chủ quan của nhà nước thì đại diện cơ quan quản lý lại nói nhóm nghiên cứu chưa khách quan, chỉ nhìn phía doanh nghiệp (DN).

Các chuyên gia và nhà quản lý đã có những chia sẻ với DĐDN xung quanh vấn đề này. Mời bạn đọc đón đọc bài viết “Phải thay đổi cách tăng lương tối thiểu” trên Báo Diễn đàn Doanh nghiệp (bản in) số 74, ra thứ 6 ngày 15/9/2017.

Bạn đang đọc bài viết Mời đón đọc bài viết: "Phải thay đổi cách tăng lương tối thiểu" tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,