Sẽ siết chặt cho vay các dự án BOT, BT

Enternews.vn Dòng vốn tín dụng đổ vào các dự án BOT, BT trong thời gian qua đang triển khai và trải rộng trên cả nước… Theo ý kiến nhiều chuyên gia, nếu kiểm soát không thận trọng sẽ gây cú sốc lớn cho doanh nghiệp đang triển khai các dự án BOT, BT…

Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa ban hành Kế hoạch kiểm toán năm 2018. Trong đó, trọng tâm là kiểm toán các dự án BOT, BT, các dự án đầu tư công gắn với cơ cấu lại tài chính công. Có lẽ, câu chuyện ồn ào từ dự án BOT Cai Lậy đã khiến ngành kiểm toán đặt trọng tâm kiểm toán năm tới vào các dự án giao thông với một danh sách trải dài từ Bắc vào Nam.

p/Trạm thu phí BOT Hoàn Mỹ, tỉnh Đắk Nông một trong những dự án giảm thời hạn thu phí sau kết luận của Kiểm toán Nhà nước. Ảnh: Ngọc Hùng

Trạm thu phí BOT Hoàn Mỹ, tỉnh Đắk Nông một trong những dự án giảm thời hạn thu phí sau kết luận của Kiểm toán Nhà nước. Ảnh: Ngọc Hùng

Nên rót vốn những dự án theo tiến độ

Tính đến cuối tháng 9/2017, dư nợ cho vay đối với các dự án BOT, BT giao thông đã đạt 90.311 tỷ đồng, tăng 3,53% và chiếm tỷ trọng 1,46% tổng dư nợ so với 9 tháng đầu năm 2016…

Phần lớn các dự án BOT đều phải dựa vào vay vốn từ các tổ chức tín dụng do chủ đầu tư chỉ góp vốn từ 10-15%... Đây là nguyên nhân khiến cho vay BOT gặp nhiều rủi ro.

Theo thống kê, đến cuối tháng 12/2016, có tổng cộng 20 tổ chức tín dụng cấp tín dụng cho các dự án BOT, BT giao thông với tổng hạn mức 163.097 tỷ đồng, tổng số dư tín dụng 84.235 tỷ (chiếm hơn hai phần ba tín dụng cấp cho lĩnh vực giao thông).

Trong giai đoạn vừa qua, các NHTM có chính sách thúc đẩy cho vay đối với dự án BOT, BT nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy tiến độ thi công một số dự án trọng điểm, góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng. Kết quả đến nay là có thể thấy rõ, nhưng cũng bắt đầu phát sinh một số rủi ro. Dòng vốn của nhiều NHTM đổ vào dự án BOT, BT khiến nhiều nhà đầu tư khi triển khai dự án BOT, BT không triển khai đúng quy định của Nhà nước, như thu phí nhập nhằng, không minh bạch, chất lượng công trình không bảo đảm, phải dừng thu phí để duy tu, bảo dưỡng, ảnh hưởng đến việc hoàn vốn…

Bên cạnh đó, báo cáo kết quả giám sát của đoàn giám sát Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, quy định tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu của nhà đầu tư (10-15% tổng mức đầu tư dự án) chưa xét tới phương án tài chính, mức độ rủi ro với từng dự án cụ thể, do đó trong những năm đầu đưa vào khai thác, nhà đầu tư khó thu xếp vốn để trả lãi cho các tổ chức tín dụng.

Theo các chuyên gia, việc kiểm soát rủi ro trong cấp tín dụng đối với dự án BOT nên là kiểm soát thận trọng. Nếu phanh gấp sẽ tạo cú sốc đối với các dự án đang triển khai dở dang. Với các dự án BOT, BT thực hiện đúng quy định, nhà đầu tư đáp ứng năng lực, điều kiện, dự án trọng điểm, ngân hàng nên tiếp tục rót vốn theo tiến độ đã cam kết.

Rà soát các danh mục cho vay các dự án BOT

Trước nhiều vụ lùm xùm, NHNN có yêu cầu kiểm soát rủi ro cho vay dự án BOT, nhiều ngân hàng đã rà soát lại danh mục các dự án BOT cho vay, ngừng triển khai đối với một số dự án BOT, BT được đánh giá có vấn đề, không hiệu quả, không có khả năng sinh lời… Đồng thời, tăng cường giám sát, quản lý đối với các khoản vay hiện tại, bảo đảm chủ đầu tư thực hiện đúng cam kết với ngân hàng.
Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, cho rằng cần có giải pháp phù hợp để đa dạng hóa nguồn vốn cho dự án BOT, BT thay vì trông chờ nguồn vốn ngân hàng. Trong đó, nên chú trọng hơn đến việc phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu dự án... Muốn làm được việc này, cần có giải pháp đồng bộ, Bộ Tài chính, các cơ quan liên quan phải có giải pháp thúc đẩy sự phát triển thị trường vốn, trong đó có thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Đồng thời, bản thân doanh nghiệp cũng cần phải thấy đó là một nhu cầu, một giải pháp để huy động vốn.

Bên cạnh đó, nếu đã xác định tham gia đầu tư dự án BOT, nhà đầu tư phải tính toán đầy đủ rủi ro và đặc biệt là dự án phải khả thi về hoàn vốn. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư tham gia dự án BOT phải nhiều hơn thay vì 10-15% như hiện nay để tránh việc phụ thuộc cũng như đẩy rủi ro quá lớn cho ngân hàng.

Ông Nguyễn Hữu Tuyến-Chuyên viên kiểm toán KPMG đề xuất, để kiểm soát các dự án BOT, hệ thống ngân hàng cần có công cụ, phương pháp đánh giá rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng nói chung, cấp tín dụng cho dự án BOT nói riêng. Dòng vốn cho dự án BOT đáng lẽ phải sử dụng vốn trung, dài hạn, nhưng trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam, phải tập trung phát triển kết cấu hạ tầng với nhu cầu vốn rất lớn, trong khi thị trường vốn phát triển chưa đồng đều, vẫn phải dựa chủ yếu vào nguồn vốn ngân hàng…

TS. Nguyễn Hữu Đức, Chuyên gia tư vấn cao cấp dự án JICA: Cần kết hợp với các đơn vịkiểm toán độc lập

Việc kiểm toán nhà nước chú trọng vào các dự án BT và BOT lẽ ra phải làm từ rất lâu. Đặc biệt là các dự án BT cần được chú trọng hơn cả, bởi các dự án BOT hiện hữu trước mắt nên được dư luận chú ý hơn, trong khi các dự án BT lại tồn tại rất nhiều tiêu cực lại ít được chú ý tới hơn.

Với lực lượng kiểm toán viên còn mỏng như hiện nay, kiểm toán nhà nước nên phối hợp cùng các đơn vị kiểm toán độc lập từ nước ngoài như vậy sẽ khách quan và đảm bảo tính minh bạch, đảm bảo chất lượng, không để xảy ra sai phạm, cũng là đảm bảo uy tín cho kiểm toán nhà nước.

Chủ tịch GP. Invest Nguyễn Quốc Hiệp: Kiểm toán các dự án BOT sẽ tiếp tục bóc tách những sai phạm

Hiện tại, các dự án BOT tại Việt Nam còn có quá nhiều sai phạm, Kiểm toán nhà nước sẽ giúp tìm ra những sai phạm đó. Tuy nhiên, điều tôi mong muốn ở đây là sau khi tiến hành kiêm toán thì kiểm toán nhà nước phải công bố công khai các sai phạm của từng dự án BOT.
Làm như vậy sẽ tạo được niềm tin trong công luận. Tuy nhiên, giải pháp để giải quyết triệt để tình trạng vi phạm tại các dự án BOT,, BT chính là đấu thầu công khai, minh bạch các dự án BOT, BT.

Thy Hằng, Huyền Trang ghi

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức cùng cơ hội nhận quà tặng hàng tháng.
Bạn đang đọc bài viết Sẽ siết chặt cho vay các dự án BOT, BT tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích
 

[QUYẾT TOÁN THUẾ 2019 - phần 2] Những sai sót thường mắc và những điều cần đặc biệt cần lưu ý

Những sai sót thường gặp khi quyết toán thuế sẽ được ông Nguyễn Văn Phụng - Vụ trưởng Quản lý thuế Doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) nhấn mạnh và đặc biệt lưu ý với các doanh nghiệp trong phần hai này.