Quản trị phẳng thời đại số

Enternews.vn Dù mô hình tổ chức theo cấu trúc phẳng chưa phổ biến, nhưng sẽ có tương lai.

Tập đoàn phát triển trò chơi điện tử Vave (Mỹ) có quy mô tổng tài sản lên tới 4 tỷ USD, vận hành bởi 400 nhân sự nhưng không có ai lãnh đạo.

Valve vận hành bởi 400 nhân sự nhưng không có ai lãnh đạo. (Văn phòng của Valve ở Seattle, Mỹ. Ảnh: Stuart Isett)

Valve vận hành bởi 400 nhân sự nhưng không có ai lãnh đạo. (Văn phòng của Valve ở Seattle, Mỹ. Ảnh: Stuart Isett)

Tối ưu hóa hiệu quả

Từ lâu, người ta đã biết đến phong cách làm việc kiểu Google, tại hội sở của họ mọi thứ được sắp xếp không theo một trình tự nào, kiến trúc trụ sở tại California trông giống như một công viên, thân thiện với môi trường nhưng hàm ý vô cùng sâu xa.

Nhân viên của Google được khuyến khích mang thú cưng đến nơi làm việc, xung quanh tòa nhà có xe đạp để nhân viên đi lại, hầu như không ai có chỗ làm việc cố định, mức độ thời gian “tự do” ở đây được đánh giá là 20%.

Tuy nhiên nói về mức độ kỳ quái, Google vẫn thua xa Valve, có trụ sở tại Washington (Hoa Kỳ) ra đời vào năm 1996 bởi hai cựu nhân viên từng làm việc tại Microsoft, dưới trướng Bill Gates.

Điều thú vị nhất ở Valve là không có ai làm “sếp”. Công ty không hề có một hệ thống cấp bậc rõ ràng, mà được vận hành dựa trên những nguyên tắc của một “chủ nghĩa công đoàn vô chính phủ”- dựa trên sự liên kết tự nhiên giữa những người làm việc với nhau.

Việc tuyển dụng của Valve cũng không giống ai, được tiến hành bởi một ủy ban do các thành viên công ty tự hình thành. Nhân viên mới có thể tự do gia nhập và luân chuyển tới bất kỳ bộ phận nào trong số vô vàn dự án của công ty. Thời gian tự do ở đây là 100%, cao hơn nhiều lần Google.

Nền tảng kiếm tiền chủ đạo của Valve là Steam- một dịch vụ trực tuyến tương tự như iTunes, cung cấp cho người dùng khả năng cài đặt và tự động cập nhật các trò chơi trên nhiều máy tính khác nhau.

Khoảng 70% trò chơi điện tử hiện nay của Valve được phân phối qua Steam, với khoảng 60 triệu người dùng, tạo ra doanh thu 1 tỷ USD/năm. Với đặc tính giải trí cao, Valve không hề hấn gì khi dịch bệnh COVID-19 xảy ra, thậm chí doanh số tăng vọt khi người lao động trở nên rảnh rỗi.

Dù hiện có rất nhiều hoài nghi về mô hình quản trị này, nhưng kết quả nghiên cứu của nhà kinh tế Hy Lạp Varoufakis cho thấy chưa có vấn đề gì thực sự lớn ở công ty này.

Triển vọng trong tương lai

Hoạt động của Valve giống như các viễn cảnh của xã hội tương lai được mô tả trong các bộ phim khoa học giả tưởng của Hollwood, song cũng ứng với mong muốn của lý thuyết Marx- Lenin về một xã hội cộng sản chủ nghĩa, đại đồng, bình đẳng... Mô hình quản trị của Valve chính là cấu trúc phẳng; với mô hình này, càng có ít nhân sự, càng dễ thành công.

Văn hóa hợp tác mạnh mẽ và sự gắn kết chặt chẽ là nền tảng vô cùng quan trọng của cấu trúc phẳng. Nếu một ngày nào đó cả thế giới ngưng trệ vì lý do nào đó thì mô hình tại Valve sẽ là đỉnh của đỉnh!

Tuy nhiên, mô hình này tạo ra “khoảng trống quyền lực”; về lâu dài, dưới sự thúc đẩy của lợi ích cá nhân sẽ nảy sinh tranh chấp.

Khi tất cả là “bó đũa”, rất khó để chọn cột cờ. Nói cách khác, nhân viên hầu như không có động lực thăng tiến, như vậy có thể sẽ thui chột khả năng sáng tạo, khi có biến cố nhỏ có thể gây sụp đổ cả hệ thống.

Hơn nữa, quy mô doanh nghiệp khó “nảy nở”, minh chứng là Valve chỉ hoạt động “cứng” chủ yếu ở Mỹ. Dù chiếm gần 3/4 phát hành game toàn cầu, chủ sở hữu của các trò chơi nổi tiếng, như: Half-Life, Counter- Strike hay Portal, nhưng tổng tài sản của Valve mới chỉ 4 tỷ USD.

Tất cả nhân sự tại Valve được tự do tham gia vào bất kỳ dự án nào mà họ cảm thấy mình đủ năng lực đảm nhận. Nếu nhân viên muốn chạy dự án riêng, họ phải chịu trách nhiệm về vấn đề kinh phí và xây dựng đội ngũ của riêng họ.

Điều này cho thấy, Valve không phải là một công ty thuần túy, mà là “công ty trong công ty”, chính xác là những nhà sáng lập đã tạo “môi trường làm việc cộng sinh” hơn là một doanh nghiệp với kết cấu cổ điển.

Nhưng với tương lai tiến bộ của loài người trong kỷ nguyên số, mô hình quản trị theo cấu trúc phẳng rất đáng để nghiên cứu, tham khảo. Bởi đó là môi trường lao động lý tưởng, tiết kiệm tối đa chi phí, nâng cao lợi nhuận, cơ sở của bình đẵng xã hội.

Rất nhiều doanh nghiệp ở Việt Nam sẽ cần Valve để tham chiếu vào cấu trúc của mình. Dù rất khó sao chép 100%, nhưng các doanh nghiệp có thể tái cấu trúc theo hướng gọn nhẹ, phù hợp với tình hình mới.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Quản trị phẳng thời đại số tại chuyên mục Doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích