Hầu hết đã “án binh bất động” ngồi chờ tình hình ổn định để tếp tục hoạt động. Tuy nhiên, rất nhiều hãng hàng không lớn trên thế giới vẫn cố gắng cứu vãn tình hình.

Nhanh chóng thu hẹp quy mô

Một mẫu số chung của ngành hàng không hiện tại là lương phải trả, chi phí bến bãi không thể thoái thác, trong khi doanh thu giảm đột ngột. Cách phổ biến nhất lúc này là sa thải nhân viên, thu hẹp quy mô hoạt động.

Tập đoàn hàng không Lufthansa của Đức đã thực hiện cắt giảm sâu khả năng hoạt động của hãng, rút ngắn thời gian làm việc và ngừng việc chia cổ tức. Việc này đối với luật pháp nhiều quốc gia có thể gây ra rắc rối pháp lý.

Mạnh bạo hơn, hãng hàng không quốc gia Hà Lan KLM dự định cắt giảm 2.000 việc làm, bất chấp lo ngại về an sinh xã hội.

Cắt giảm nhân sự là biện pháp dễ thực hiện nhất

Cắt giảm nhân sự là biện pháp dễ thực hiện nhất

Trong một động thái mới đây, công ty điều hành hàng không giá rẻ Easyjet PLC có trụ sở tại Anh và nghiệp đoàn phi công ở Anh đã ký thỏa thuận giảm thiểu rủi ro sa thải phi công ở Anh trong 18 tháng tới, bao gồm ngừng trả lương và yêu cầu tất cả phi hành đoàn nghỉ phép 3 tháng.

Hãng hàng không Delta Air Lines của Mỹ đã cho hơn 600 tàu bay ngừng hoạt động, cắt giảm hơn 50% lương nhân công và giảm tần suất bay tới hơn 70% cho đến khi nhu cầu bắt đầu hồi phục.

Khủng khiếp hơn, hãng bay LATAM Airlines - lớn nhất Nam Mỹ sẽ giảm 50% lương của 43 ngàn nhân viên và CEO mới không nhận lương trong vòng 3 tháng.

Riêng tại Trung Quốc, nơi chịu hậu quả nặng nề nhất của dịch bệnh đã xuất hiện “phương pháp” sáp nhập. Chính phủ cho phép các hãng hàng không lớn (quốc doanh) thu nhận các hãng bay nhỏ hơn.

Đòn bẩy tài chính

Như là giải pháp vạn năng cho mọi cuộc khủng hoảng, chính quyền của ông D. Trump đang xem xét gói cứu trợ chung cho cộng đồng doanh nghiệp trị giá 750 tỷ USD.

Tương tự, Anh quốc sẽ xuất kho 330 tỷ bảng để giúp doanh nghiệp đối phó với dịch bệnh; Nhật Bản chi 4 tỷ USD trợ lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí một vài nghị sĩ đề xuất bơm 280 tỷ USD cho gói giảm thuế và kích thích chi tiêu.

Một giải pháp khác đang được nghiên cứu là Bắc Kinh sẽ trực tiếp bơm hàng tỷ USD vào lĩnh vực này. Trung Quốc cũng xem xét miễn trừ nợ và đưa ra các điều khoản thuê máy bay thuận lợi hơn

Công cụ tài chính được sử dụng rất phổ biến

Công cụ tài chính được sử dụng rất phổ biến

Ngành hàng không Australia sẽ nhận một gói cứu trợ của chính phủ trị giá 715 triệu AUD (tương đương 490,5 triệu USD), nhằm đối phó với khủng hoảng. Đi kèm với một khoản bồi hoàn ước tính là 159 triệu AUD (104,94 triệu USD) cho các khoản thuế, phí đã được các hãng hàng không thanh toán trước đó.

Theo một thông tin trên Reuters, khủng hoảng  đã “thổi bay” 41% giá trị vốn hóa (157 tỉ USD) của 116 hãng hàng không niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán toàn cầu. Nhiều hãng hàng không đã cạn tiền mặt nhanh đến nỗi giờ đây họ chỉ còn đủ tiền để chi tiêu trong chưa tới 2 tháng!

Đâu là giải pháp tối ưu?

Sẽ thất vọng nếu như muốn tìm một “cẩm nang” ứng phó với khủng hoảng ngành hàng không hiện tại. Bởi vì lịch sử mấy trăm năm chưa khi nào ghi nhận sự cố nào lớn và toàn diện như bây giờ.

Khủng hoảng lần này không phải do kết cấu nội tại của ngành hàng không, không do khủng hoảng kinh tế, không do lạm phát, cũng không phải vì chiến tranh mà do “hạn chế đi lại” để tránh sự lây lan của dịch bệnh.

Với giải pháp tài chính, không phải quốc gia nào cũng đủ dự trữ để bung ra trong mọi tình huống. Như vậy có hàng trăm hãng hàng không nằm chờ chết, nhất là những quốc gia đang phát triển có dấu hiệu bùng nổ giao thông hàng không.

Với giải pháp cắt giảm quy mô, sa thải lao động tuy rất linh hoạt trong khó khăn nhưng để lại nhiều hệ lụy về sau. Sẽ rất khó trở lại “đường đua” khi cơn khủng hoảng chấm dứt.

Đối với các hãng hàng không quốc doanh, việc sa thải lao động luôn kéo theo rất nhiều mắc mớ về pháp lý, tính nhân đạo, do hàng tá mối quan hệ chằng chịt trong đó.

Sáp nhập là kinh nghiệm đối phó khủng hoảng được chứng minh là bền vững

Sáp nhập là kinh nghiệm đối phó khủng hoảng được chứng minh là bền vững

Nhớ lại câu chuyện từ cuộc khủng hoảng tài chính cách đây 12 năm. Ngày 16/3/2008, Bear Stearns - một trong năm ngân hàng đầu tư lớn nhất phố Wall - phải cầu cứu và được “siêu ngân hàng” JPMorgan Chase mua lại với khoản hỗ trợ 30 tỷ USD.

Freddie Mac và Fannie Mae - hai nhà cho vay thế chấp lớn nhất nước Mỹ sau khi nhận gói cứu trợ 200 tỷ từ Chính phủ Mỹ đã chi tiền mua lại 80% cổ phần của hãng bảo hiểm AIG, qua đó cứu AIG thoát chết. Tất cả cộng sinh và cùng nhau vượt qua khủng hoảng.

Điều kiện để thực hiện M&A trong khủng hoảng là phải có những định chế tài chính hùng mạnh hoạt động dưới một Liên minh chặt chẽ về mặt tổ chức lẫn cam kết.

Các cuộc khủng hoảng cũng minh chứng một điều, doanh nghiệp nào kinh qua càng nhiều biến cố càng trở nên vững mạnh. Cho nên, cuộc khủng hoảng hàng không lần này châu Âu và Mỹ sẽ dày dạn kinh nghiệm ứng biến hơn phần còn lại.