Kết quả hoạt động mười tháng đầu năm, các công ty chứng khoán tiếp tục lãi lớn và tăng trưởng vượt bậc. Tuy nhiên, khi thị trường trên sàn nhuộm màu đỏ và rớt dưới ngưỡng 1.000 điểm, OTC thì ảm đạm, thì các công ty chứng khoán, một ngành gắn liền với vui buồn thị trường, có còn hấp dẫn?

Lợi nhuận ngất ngưởng

Có thể nhìn vào đại diện của ngành chứng khoán trên sàn qua ba công ty chứng khoán: chứng khoán Sài Gòn (SSI), chứng khoán Bảo Việt (BVS), chứng khoán Hải Phòng (HPC). Chỉ số PE của ba công ty chứng khoán này tính đến ngày 9.11 vừa qua là SSI 18,5; BVS 27,9 và HPC 16,2. Như thế, giá vẫn không đắt lắm nếu so với kết quả hoạt động mà các công ty này làm ra.

Ở SSI, 10 tháng đầu năm, doanh thu từ hoạt động kinh doanh chứng khoán và lãi đầu tư đạt hơn 1.133 tỉ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 805,5 tỉ đồng, tăng 232,8% so cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận ở quý 3 của SSI thấp, bởi quý 3 SSI chuyển vốn đầu tư của mình sang công ty con (công ty quản lý quỹ) quản lý. Do đó, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chứng khoán của SSI sẽ được ghi nhận trong báo cáo hợp nhất cuối năm 2007.

Còn ở BVS, doanh thu mười tháng đầu năm hơn 357 tỉ đồng, lợi nhuận 258 tỉ đồng, đều vượt kế hoạch 2007. HPC, tuy lợi nhuận nhỏ hơn, nhưng lợi nhuận vượt kế hoạch 113% (hơn 68 tỉ đồng), tăng 650% so cùng kỳ năm ngoái. So sánh chỉ số EPS (khả năng sinh lời từ đồng vốn cổ đông đóng góp), theo bảng phân tích tham khảo (ngày 12.11) của thạc sĩ Lê Đạt Chí, ước EPS BVS 2007 là 21.453 đồng, SSI là 13.893 đồng, HPC là 8.584 đồng. Đây là khả năng sinh lời khá cao so với các công ty khác. Ngoài ra, cả ba công ty đều đang trong quá trình phát hành tăng vốn điều lệ cuối năm 2007 – đầu 2008. SSI dự kiến tăng lên 1.500 tỉ đồng, BVS lên 450 tỉ đồng, HPC lên 150 tỉ đồng.

Sức ép cạnh tranh

Tuy SSI và BVS là hai công ty chứng khoán đang nắm giữ một thị phần áp đảo về môi giới cổ phiếu, nhưng sức cạnh tranh ngày càng ép mạnh từ hơn 60 công ty chứng khoán trên thị trường, và thêm cả chục công ty chứng khoán đang lục tục chuẩn bị hoạt động. Rủi ro ở chỗ, việc ra đời ồ ạt của các công ty chứng khoán sẽ gây áp lực khiến giá dịch vụ bị cắt giảm, thị phần bị chia sẻ, cung cách phục vụ ngày càng phải nâng cao. Hơn nữa, các công ty chứng khoán được lập ra bởi các tổng công ty như dầu khí, hàng không, dệt may... sẽ kéo khách hàng lớn của SSI, BVS đi, và lấy theo cơ hội phát triển mảng tư vấn, môi giới cũng như mảng tự doanh của SSI, BVS, HPC.

Thứ hai, việc mở rộng quy mô hoạt động và cạnh tranh ngày càng cao kéo theo áp lực về năng lực quản lý. BVS vào những tháng đầu năm đã phải chứng kiến bước chân ra đi của một vài lãnh đạo tài năng cùng những người thuộc thế hệ có 6 - 7 năm kinh nghiệm. Còn SSI chưa bị “chảy máu”, nhưng điều này cũng không khó xảy ra, khi nhân viên SSI đã “rủng rỉnh” tiền, tách riêng làm chủ là mong mỏi khó tránh khỏi. Thị trường chứng khoán đã nhuộm đỏ sàn liên tục gần 10 phiên, giá các cổ phiếu cũng giảm mạnh, giá cổ phiếu công ty chứng khoán cũng không ngoại lệ. Giá SSI trong phiên 13.11 giảm 22.400 đồng, còn 551.000 đồng, SSI rớt 12.000 đồng còn 239.000 đồng/CP, HPC giảm 7.900 đồng còn 127.000 đồng/CP.

Nhiều nhà đầu tư thích nắm giữ cổ phiếu công ty chứng khoán vì bị hấp dẫn từ lợi nhuận tự doanh. Nhưng cũng chính vì vậy, cổ phiếu công ty chứng khoán tiềm ẩn nhiều rủi ro từ những cuộc “trở mình” của thị trường, với sự tương quan phụ thuộc giữa kết quả kinh doanh của công ty với tình hình của thị trường. Người sở hữu các cổ phiếu này phải đối mặt với lợi nhuận các công ty này có thể “trở mặt” âm dương trong biên độ lớn. Nhất là trong tình trạng hiện nay, chỉ số VN-Index tuột dốc 1.000. Ngoài ra, nhằm tránh nằm ở thị trường OTC thiếu tính thanh khoản, ít nhất ba công ty chứng khoán bước lên sàn sắp tới là chứng khoán Kim Long, Đại Việt, Tràng An. Và liệu sẽ có sự đổi ngôi?