p/Với quyết tâm của người đứng đầu Chính phủ, với sự chuyển động của Bộ ngành và cộng đồng DN, hiệu quả thực tiễn của Nghịp/quyết 35 sẽ trở thành hiện thực

Với quyết tâm của người đứng đầu Chính phủ, với sự chuyển động của Bộ ngành và cộng đồng DN, hiệu quả thực tiễn của Nghị quyết 35 sẽ trở thành hiện thực

Có thể nói, thông điệp này của Thủ tướng đã tập trung cố gắng cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho DN, lực lượng chính làm nên sự phát triển kinh tế. Với dấu ấn này Chính phủ đã đối thoại trực tiếp với cộng đồng DN và đưa ra NQ 19, Nghị quyết 35 và các thông điệp liên tục về thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh… Đưa nền kinh tế phát triển là quyết tâm của Thủ tướng đã rất rõ. Nhưng để mang lại kết quả, Thủ tướng phải được sự đồng hành mạnh mẽ của các nhà lãnh đạo cấp cao khác, đặc biệt là các bộ trưởng và chủ tịch các tỉnh, thành phố. Họ phải cùng cam kết và nghiêm túc, khẩn trương thực hiện cải cách hành chính, cải cách thể chế kinh tế thì mới có thể thay đổi được tình hình. Ví dụ rõ nhất là một số bộ, ngành cương quyết giữ những chính sách đã lỗi thời, dù nó gây khó cho DN và một số ngành hàng trong phát triển.
Thời gian qua, có thể nói, các bộ ngành cũng đã quan tâm hơn trước tới vấn đề này. Với tinh thần của Nghị quyết 19, Nghị quyết 35 công tác cải cách các quy định các thủ tục hành chính với sự vào cuộc từ các bộ ngành. Như Bộ Công Thương đã bãi bỏ, sửa đổi hàng loạt thủ tục gây khó khăn cho DN thời gian qua như kiểm tra formaldehyt, khai báo hóa chất, dán nhãn năng lượng, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã bắt tay vào cuộc… Tôi cảm nhận được rõ nét sự tin tưởng hơn của DN khi phản ánh các vấn đề của họ. Các DN đã nhìn thấy các ý kiến, kiến nghị của họ tới được Chính phủ, được giải quyết, nên họ chủ động chia sẻ thông tin, gửi các vướng mắc…

Nhưng còn một số vấn đề ở cấp địa phương. Hiện có một số địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh, khá chủ động trong việc tìm hiểu Nghị quyết 19 để có những kế hoạch hành động phù hợp. Nhưng phần lớn các địa phương vẫn chưa chủ động. Có thể họ chưa hiểu hết nội hàm của các chỉ tiêu này, những tác động cụ thể của chúng đến môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, với sự chuyển động của Bộ ngành, cộng với quyết tâm của người đứng đầu Chính phủ, tôi tin vào hiệu quả thực tiễn của NQ 19/2017.

Thực tế nói trên cho thấy, để có một chính phủ kiến tạo và phục vụ, mong muốn và quyết tâm của Thủ tướng là chưa đủ. Một chính phủ kiến tạo chỉ có được trên nền tảng một thể chế đủ mạnh, trong đó xác định rõ vai trò và các chức năng của nhà nước, nhiệm vụ và quyền hạn của nhà nước và những người làm trong bộ máy nhà nước, cơ cấu tổ chức và con người trong bộ máy nhà nước, các nguyên tắc và cách thức thi hành công vụ, với những chuẩn mực minh bạch, có thể giám sát, đo lường và đánh giá được.

Chính phủ kiến tạo là biết tạo ra và chia sẻ sự phát triển. Bởi muốn xây dựng một Chính phủ trong sạch, liêm chính, kiến tạo, phục vụ thì phải cắt bỏ các chi phí không chính thức, cắt các việc “hành" DN mà điển hình ở đây là vụ quán cà phê Xin Chào của 2016...

Từ thực tế nghiên cứu của nhiều quốc gia, một số khuyến nghị đối với Chính phủ để đạt được mục tiêu đề ra là xây dựng Chính phủ kiến tạo và phục vụ. Đồng thời, cần thực hiện cạnh tranh một cách bình đẳng, công khai, minh bạch và thực hiện trách nhiệm cá nhân cũng như trách nhiệm giải trình của những người đưa ra quyết định… Nhìn chung, mục tiêu "tháo gỡ khó khăn cho DN" được Chính phủ đưa ra đã khá lâu nhưng mới đạt một số kết quả nhất định.

Tệ nhũng nhiễu DN vẫn phổ biến trong bộ máy nhà nước, cộng thêm những "sáng kiến" của các bộ ngành, địa phương tận thu của DN và người dân đang gây thêm khó khăn, tăng chi phí tiền của và thời gian và làm phức tạp thêm việc kinh doanh của DN. Số DN ngừng hoạt động đã liên tục tăng suốt từ 2010 đến 2015, tổng cộng tương đương với khoảng hơn 40% số DN đăng ký.

Thủ tướng đã chỉ đạo quyết liệt ngay từ đầu năm, khi chủ trì phiên họp Chính phủ đầu tiên trong 2017, yêu cầu các bộ ngành, địa phương triển khai thực hiện tốt 250 nhiệm vụ trong Nghị quyết 19. Cộng đồng DN đang mong đợi, tiếp theo các tuyên bố của Thủ tướng thì sẽ có các quyết định, hành động kịp thời, tạo ra sự chia sẻ và phát triển, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia là nhiệm vụ trọng tâm năm 2017. Hy vọng cuộc gặp Thủ tướng với DN sẽ hoá giải những vướng mắc của DN tạo động lực thực thi Nghị quyết 19, NQ 35 một cách thực tế và hiệu quả hơn.