Thông tin trên đã được lãnh đạo BMW công bố trong buổi gặp mặt trực tiếp Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đức được tổ chức tại Berlin cuối tuần trước. Thông tin này được đưa ra không lâu trước thời điểm một lô hàng 500 xe của BMW đang bị “tắc” ở cảng bên ngoài Việt Nam.

p/Nhà máy BMW tại Trung Quốc

Nhà máy BMW tại Trung Quốc

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho biết: “Không nên vội mừng vì xét cả về mặt lợi ích và kinh nghiệm đầu tư, có thể thấy kế hoạch đầu tư này của BMW chưa có câu trả lời, cần xem xét và đánh giá liệu có thực hay không?”.

TS Lê Đăng Doanh so sánh, câu chuyện của BMW hoàn toàn khác với câu chuyện của Honda. Thị trường tiêu tụ của Honda hết sức rộng lớn, trong khi số doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp xe máy để cạnh tranh với Honda ít hơn nhiều, chưa kể tỷ lệ nội địa hoá của Honda lên đến 95%. Xe máy Honda khi sản xuất tại Việt Nam sẽ xuất khẩu đi các nước khác. Đây chính là hoạt động tạo ra giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế cũng như nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị ngành sản xuất xe máy.

Ông Doanh cũng cho biết, chưa hiểu tính toán của BMW trong kế hoạch này và đồ rằng BMW đang muốn thể hiện “thiện chí” với Việt Nam cho lô hàng đang bị “tắc” ở ngoài kia. “Chúng ta nên thận trọng và có những suy xét và đánh giá cho phù hợp”, ông Doanh lưu ý.

Việc ông Doanh so sánh câu chuyện của BMW và câu chuyện của Honda cho phép chúng ta hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi nghi vấn cho kế hoạch này của BMW.

Thực tế, năm 2016, BMW đã xây dựng nhà máy sản xuất với công suất hơn 300 nghìn xe tại Trung Quốc và dự kiến trong năm nay BMW sẽ mở rộng nhà máy sản xuất này lên 450 nghìn xe. Như vậy, nếu tính theo lộ trình kế hoạch này, chỉ riêng nhà máy sản xuất ở Trung Quốc cũng đã giúp BMW cung cấp được 1/4 nhu cầu của thị trường toàn cầu, theo số liệu năm 2016.

Chưa kể, trong năm nay, BMW cũng sẽ xuất khẩu các mẫu xe được sản xuất tại Trung Quốc ngay sau khi liên doanh BMW Brilliance tại địa phương được cấp phép.

Việc BMW mở rộng đầu tư và đẩy mạnh xuất khẩu từ thị trường Trung Quốc, được chuyên gia đánh giá là khá thuận tiện trong việc phân phối của hãng này gần hơn với thị trường châu Á, khu vực ASEAN, trong đó có Việt Nam.

Nên, việc BMW xây dựng một nhà máy sản xuất tại Việt Nam ngay cạnh một nhà máy đồng thời vừa được mở rộng tại "công xưởng của thế giới" là thiếu tính hợp lý, chưa kể tính về chi phí và lộ trình đầu tư sẽ cực kỳ tốn kém.