Pháp luật và câu chuyện thực thi

Enternews.vn Kiểm toán Nhà nước vừa công bố hàng loạt dự án nhiệt điện, công trình giao thông... có sai sót trong công tác đầu tư. Điều đáng nói, các chế tài để xử lý đều có những sai phạm này chưa được xử lý triệt để.

Lâu nay, nói đến việc tuân thủ pháp luật, người ta thường hay nghĩ đó là nhiệm vụ của người dân và doanh nghiệp. Nhưng thực ra, việc tuân thủ pháp luật không chỉ có thế. Tuân thủ pháp luật còn là nhiệm vụ của các cơ quan thi hành pháp luật.

Nhưng, việc thi hành pháp luật của các cơ quan hành pháp có vẻ đang bị thách thức khi hàng loạt vụ quan chức, đại gia đang vi phạm pháp luật mà không được xử lý tới nơi tới chốn.

Điển hình là những vụ việc quan chức ở Đắc Lắc, Đồng Nai, Quảng Nam… xây biệt thự, biệt phủ trên cả những khu đất cứng. Tòa nhà 8B Lê Trực, dù được Thủ tướng chỉ đạo nhiều lần hiện vẫn đang “giậm chân tại chỗ”; 40 nền biệt thự tại bán đảo Sơn Trà của Đà Nẵng dẫu bị phạt và kết luận chưa tuân thủ các quy định về xây dựng vẫn án binh bất động; Mường Thanh xây lố 104 căn hộ vẫn chưa được xử lý theo đúng quy định pháp luật về xây dựng.

Thực thi pháp luật cho đến nay chưa bao giờ là điểm mạnh của hệ thống công quyền nước ta. Không chỉ trong lĩnh vực xây dựng, mà hầu hết trong mọi lĩnh vực, từ bổ nhiệm, đề bạt cán bộ đến kinh doanh, thị trường. Ở bất cứ đâu, báo chí cũng có thể phanh phui ra những vụ vi phạm, sai phạm các quy định của nhà nước đã đặt ra. Như đã nói ở trên, đó là hệ quả của khâu yếu nhất trong hệ thống công quyền: thực thi pháp luật.

Nhắc lại một chút công trình 8B Lê Trực. Dù đích thân Thủ tướng đã đề cập và chỉ thị nhiều lần, nhưng đến nay việc cắt ngọn tòa nhà này để đảm bảo sự tôn nghiêm của pháp luật cũng như chỉ thị của Thủ tướng đang có dấu hiệu chìm vào quên lãng. Điều đáng nói là công trình ấy không cách xa những cơ quan quyền lực như Quốc hội, Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước và Trụ sở Trung ương Đảng.

Như một quy luật cha ông đã đúc kết: “Thượng bất chính hạ tắc loạn”, nếu các cơ quan hành pháp không thực thi pháp luật nghiêm minh, thì tình trạng vi phạm pháp luật của người dân, DN là điều tất yếu. Cách lý giải đơn giải nhất chỉ là: những vi phạm, sai phạm của người dân và DN chắc chắn mang lại lợi ích cục bộ cho các bên liên quan. Nhưng nó lại xung đột với lợi ích chung của toàn xã hội.

Việc các cơ quan hành pháp không tuân thủ pháp luật, suy rộng ra, chính là nguyên nhân khiến cả xã hội vi phạm pháp luật. Hệ quả là, pháp luật dù có những điều khoản nghiêm khắc cũng sẽ không thể tăng tính nghiêm minh, vốn là bản chất của một nhà nước pháp quyền.

Yêu cầu nhất quán và duy nhất của nhà nước pháp quyền chính là mọi hành vi vi phạm đều phải được xử lý bằng pháp luật, dù đó là hành vi nghiêm trọng hay không nghiêm trọng. Nhưng có lẽ, ngay trong chính bản thân từng quy định pháp luật đã tồn tại một số khiếm khuyết hoặc sự thiên vị. Chẳng hạn BLHS 2015 có đặt ra vấn đề xử lý trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân. Nhưng đối tượng lại chỉ là pháp nhân kinh tế. Trong khi đó, để đảm bảo tính nghiêm minh và sự bình đẳng trước pháp luật của mọi chủ thể, thì mọi pháp nhân đều phải chịu trách nhiệm hình sự. Pháp luật vì vậy, ít nhiều không đảm bảo được hiệu năng khi nó bỏ sót hoặc thiên vị cho một chủ thể nào đó trong cách xử lý hướng tới minh bạch, bình đẳng và công khai. Rõ ràng, thói quen không tuân thủ, thực thi pháp luật của cả người dân và cơ quan công quyền đã khiến những điều chướng tai gai mắt tồn tại như một hệ quả tất yếu.

Khi những sai phạm vẫn tồn tại, cơ quan hành pháp không đủ năng lực xử lý, thì hẳn nhiên chỉ có một lý do duy nhất: năng lực tuân thủ pháp luật của cả cơ quan hành pháp và xã hội đều không đủ. Niềm tin của công chúng vào công quyền không cao, không phải vì công chúng không muốn tin, mà chính là công quyền đã đánh mất niềm tin đó. Vì vậy, pháp luật dù có cũng mất đi quyền năng của mình.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Pháp luật và câu chuyện thực thi tại chuyên mục DIỄN ĐÀN PHÁP LUẬT của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích