PCI và “người ngoài cuộc”

Enternews.vn PGS TS Edmund Malesky khẳng định: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) ngày càng tiệm cận hơn với môi trường kinh doanh của các tỉnh, thành trên cả nước.

(DĐDN) -

Trả lời Báo Diễn đàn Doanh nghiệp, PGS TS Edmund Malesky khẳng định: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) ngày càng tiệm cận hơn với môi trường kinh doanh của các tỉnh, thành trên cả nước. Đặc biệt, những thay đổi của PCI sẽ khiến cho các địa phương đổi mới các chính sách và trực tiếp cải thiện môi trường kinh doanh hơn là dựa vào các chính sách cũ.

- Sau nhiều năm nghiên cứu về chỉ số PCI, nhóm nghiên cứu đã có nhiều thay đổi về bộ chỉ số cũng như phương pháp nghiên cứu. Những thay đổi của năm nay là gì, thưa ông?

Một thách thức lớn khi thực hiện điều tra PCI trong nhiều năm qua là khó theo kịp sự năng động của nền kinh tế Việt Nam và những thay đổi về thể chế pháp luật.

Để đảm bảo rằng PCI vẫn thực sự cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách, từ năm 2005 nhóm nghiên cứu cam kết cứ 4 năm sẽ điều chỉnh lại các chỉ số. Năm 2009, chúng tôi đã thực hiện cam kết này và năm 2013, lại một lần nữa tiếp tục điều chỉnh. Những thay đổi quan trọng nhất trong năm 2013 là giới thiệu mức độ chênh lệch về môi trường chính sách địa phương

giữa các DN nhà nước, các DN tư nhân so với các DN nước ngoài.

Thay đổi quan trọng thứ hai là việc cập nhập thang điểm trực tuyến trên trang website về tính minh bạch. Về vấn đề này, các thông thông tin sẽ bắt kịp chỉ số của PCI. Website của địa phương cũng đa dạng và có sự tương hỗ thông tin. Thay đổi thứ ba, chúng tôi phải cập nhật các chỉ số thông qua hàng loạt các chỉ số phụ khác để theo kịp những thách thức mà DN phải đối mặt. Cuối cùng, chúng tôi phải cập nhật từng chỉ số phụ để phản ánh các chỉ số mới và những khía cạnh quan trọng khác của công tác chỉ đạo, điều hành của địa phương.

- Ông có thể phân tích những hiệu ứng của các nội dung mới mà nghiên cứu PCI năm nay mang lại ?

Những thay đổi trên đã làm cho PCI trở nên chính xác hơn nữa về môi trường kinh doanh của Việt Nam và cho phép chúng tôi đáp ứng tốt hơn mục tiêu tổng hợp các ưu đãi kinh doanh. Hơn nữa, những thay đổi này sẽ hướng cho các địa phương đổi mới các chính sách và trực tiếp cải thiện môi trường kinh doanh hơn là dựa vào các chính sách cũ.

- Các quốc gia nói chung và từng địa phương nói riêng đang liên tục cải thiện năng lực cạnh tranh của mình để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế. Từ kinh nghiệm quốc tế cũng như nhiều năm làm việc tại Việt Nam, ông đánh giá thế nào về mức độ cải thiện về môi trường kinh doanh của các địa phương tại Việt Nam?

Có 2 sự thay đổi làm tôi thực sự chú ý. Thứ nhất đã có tiến bộ đáng kể trong việc giảm chi phí đăng ký ban đầu. Một số qui định như đăng ký một cửa, giảm thời gian cấp phép, nâng cao tính hiệu quả hoạt động của bộ phận cấp phép tại địa phương đã góp phần làm giảm đáng

kể chi phí ban đầu cho việc thành lập mơiới DN. Hơn nữa, nhiều địa phương trên toàn quốc cùng đồng lòng, quyết tâm triển khai nên rất ít có những bất đồng xảy ra. Tuy nhiên, thật không may là những đổi mới và nỗ lực đó đều tập trung vào việc giảm bớt đầu vào hơn là những cải cách cơ bản khác như giảm chi phí pháp lý cho sự tồn tại của DN, nâng cao tính minh bạch, cải thiện chất lượng lao động, nâng cao sự tin tưởng với các thể chế pháp lý.

Thứ hai, việc giảm bớt các khoản phí không chính thức hàng ngày do DN phải chi trả cho các quan chức đã có cải thiện đáng kể. Đây không phải là khẳng định rằng Việt Nam “không có tham nhũng” nhưng hàng năm các DN Việt Nam báo cáo rằng các khoản phí không chính thức mà họ phải chi trả cũng đã ít nhiều cản trở đến việc kinh doanh thành công của DN và những khoản đó có liên quan đến thu nhập của DN. Hơn nữa, ở những có các khoản chi phí không chính thức tồn tại, các DN có thể dự đoán và tính toán được những việc sắp tới.

- Nhiều ý kiến cho rằng, các dư địa về cải cách đang ngày càng thu hẹp. Chính vì vậy, mỗi địa phương đều phải chủ động tìm kiếm cách làm của mình để tạo sức hút mạnh hơn đối với các nhà đầu tư. Ông có thể chia sẻ quan điểm của mình về vấn đề này?

Thực sự, chúng tôi quan sát thấy đã có một sự thu hẹp về khoảng cách PCI từng năm, điều này chỉ ra rằng những đổi mới ở nhóm top đầu đã chững lại trong khi các địa phương đứng ở thứ hạng sau đã theo kịp. Điều này dẫn đến sự tích tụ về các chỉ số của PCI. Mặt khác, chúng ta cũng có thể thấy rõ có sự thay đổi lớn về cải thiện môi trường cho các nhà đầu tư giữa các tỉnh thuộc nhóm đầu. Ví dụ, chúng tôi thấy các tỉnh đã có nhiều cố gắng khi thông tin trên các trang website như chất lượng hơn và công khai hơn, những điều kiện thuận lợi trong quá trình thu hồi đất, tạo sân chơi công bằng cho các cho nhà đầu tư tư nhân.

- DN cả trong và ngoài nước đang rất mong muốn tìm kiếm được những địa phương có môi trường kinh doanh đầu tư thuận lợi. Các địa phương nói riêng và quốc gia nói chung cũng đang cố gắng tạo điều kiện cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng thực hiện tốt và đầy đủ các chế độ và chính sách pháp luật của nước sở tại. Theo ông phải làm thế nào để cân bằng giữa hai vấn đề mở cửa đón nhà đầu tư tốt và hạn chế hay có chế tài xử phạt mạnh mẽ với các nhà đầu tư không tốt?

Đây là một câu hỏi lớn. Ở chương 3 của báo cáo, chúng tôi đã nghiên cứu làm thế nào để cải thiện theo đúng luật pháp cho tư vấn DN trong việc soạn thảo các qui chế của địa phương. Về mặt lý thuyết, sự tham gia sẽ được cải thiện khi nâng cao kiến thức về các quy chế, tăng sự tự tin cho những người ban hành, nâng cao chất lượng các quy chế, sự phù hợp với nhu cầu của DN. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm, chúng tôi đã tìm ra rằng một DN có thể thực hiện qui chế kinh doanh khi cùng tham gia vào việc xây dựng các văn bản thông qua các diễn đàn kinh doanh hay những cơ hội bình luận trực tuyến. Quan trọng hơn, chúng tôi đã tìm ra được bằng chứng rằng điều này chỉ đúng các DN và chính quyền cùng quan tâm. Đây là lý do để tin tưởng rằng chính quyền rất vô tư khi tham gia vào mối liên kết này.

Do vậy, những khuyến nghị gửi tới các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam là cho phép các DN được đóng góp ý kiến cho các qui chế, nhưng nên theo dõi bằng cách phát hành báo cáo về việc: Thứ nhất, làm thế nào để đưa những ý kiến đóng góp vào bản qui chế dự thảo;

Thứ hai, nếu không được sử dụng, tại sao các nhà hoạch định chính sách không thể dùng những ý kiến này để cân nhắc...

- Xin cảm ơn ông!

Ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI:

“Chỉ số PCI tiếp tục là công cụ quan trọng giúp chính quyền cấp tỉnh hiểu rõ hơn về hiệu quả điều hành kinh tế cũng như khuyến nghị cách thức cải thiện môi trường kinh doanh nhằm thúc đẩy đầu tư trong và ngoài nước, tạo việc làm và phát triển kinh tế. Chúng tôi tin rằng nghiên cứu PCI sẽ cung cấp một số ý tưởng và định hướng giúp ích cho các nhà hoạch định chính sách nhằm đưa VN vươn lên một tầm phát triển mới”.

Bà Virginia Foote - Đồng Chủ tịch Diễn đàn Doanh nghiệp VN (VBF): Chìa khóa thành công cho Việt Nam

Việt Nam đã làm khá tốt việc thu hút đầu tư và thương mại khi so sánh với các nước láng giềng, nhưng hiện nay các nước trong khu vực cũng đang có sự cạnh tranh

gay gắt với VN và VN không thể “ngủ quên” trên những thành công trong quá khứ.

Theo tôi, chìa khóa để thành công trong thu hút đầu tư đó là phải đảm bảo cơ sở hạ tầng cứng và mềm tiếp tục được xây dựng, điện năng phong phú, đường bộ, đường sắt, hàng không phải đạt tiêu chuẩn thế giới. Nhất là

các cảng biển đủ tiêu chuẩn, có thể đến được các nước và khu vực trên thế giới. Không chỉ riêng gì VN, các nước trong khu vực cũng đang đẩy mạnh việc hiện đại hóa ngành giáo dục, ngân hàng, internet, môi trường pháp lý, cơ sở hạ tầng mềm… Đây cũng chính là chìa khóa để tăng trưởng và thành công cho VN trong thời gian tới. Khi đánh giá về môi trường kinh doanh, VBF luôn đưa ra cái nhìn tổng thể, trong đó có cả những gì làm được và chưa làm được.Tương tự như vậy, PCI

là kết quả của cuộc khảo sát trên 8000 DN trong nước 1600 nhà đầu tư nước ngoài. Kết quả cho thấy, các DN trong và ngoài nước đang quan ngại về tình trạng tham nhũng, tắc nghẽn hành chính, sự nhầm lẫn quy định, quyền sử dụng đất, vấn đề thuế, hải quan, các vấn đề việc làm, cấp phép và nhiều khó khăn khác có thể ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh. PCI sẽ giúp tất cả chúng ta thấy được những “điểm nghẽn” đó để cùng nhau giải quyết làm cho môi trường đầu

tư ngày càng tốt hơn. Có thể nói, Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tốt hơn môi trường đầu tư

hoặc ngược lại.

Chính vì vậy, tôi cho rằng mục tiêu mà chính phủ cần hướng tới là phải đảm bảo cơ sở hạ tầng cứng và mềm cho các nhà đầu tư. Môi trường đầu tư nói chung phải công bằng, minh bạch và thân thiện với người sử dụng.

B.Tú - T.Anh

Bá Tú - Thanh Hương thực hiện

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết PCI và “người ngoài cuộc” tại chuyên mục PCI 2014 của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Đánh giá của bạn:
Từ khóa

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích