Theo báo cáo của tỉnh Lạng Sơn, hiện tượng các xe hàng nông sản dồn về cửa khẩu Tân Thành tăng đột biến bắt đầu từ ngày 15/10. Nếu như trước đây, trung bình số lượng xe chở hàng xuất khẩu thông quan khoảng từ 80 - 150 xe/ngày, thì nay tăng đột biến khoảng trên 250 xe/ngày, chủ yếu là thanh long và một số mặt hàng nông sản khác từ Bình Thuận, Long An, Tây Ninh, Ninh Thuận, Gia Lai, Tiền Giang…

Hiện tượng các xe hàng nông sản ùn ứ khi làm thủ tục thông quan bắt nguồn từ ngày 12/10, khi Hải quan Trung Quốc đưa vào áp dụng hệ thống kiểm tra, giám sát toàn bộ quy trình hàng hóa nhập khẩu. Cụ thể, lực lượng chức năng phía Trung Quốc tăng cường kiểm tra, giám sát tại cổng kiểm soát số 1 đối với phương tiện ô tô, kể cả xe không hàng và có hàng của Việt Nam qua cửa khẩu Tân Thanh vào Trung Quốc.

Điều này khiến thời gian làm thủ tục thông quan tăng đáng kể; trước đây không quá 2 phút/xe thì nay mất khoảng 6-7 phút/xe và trung bình một ngày tối đa chỉ thông quan được 120 - 150 xe, so với lúc cao điểm trước đây là 300 xe/ngày.

 XK thanh long gặp khó khăn do Trung Quốc siết tiêu chuẩn nhập khẩu

XK thanh long gặp khó khăn do Trung Quốc siết tiêu chuẩn nhập khẩu

Bên cạnh đó, nguyên nhân khác dẫn đến ùn tắc đó là sự thay đổi phương thức giao chuyển hàng từ phía Trung Quốc.

Ông Nguyễn Quốc Hải - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn cho hay, theo thông lệ quốc tế trước đây, sau khi kiểm soát xong vào bãi, 2 xe container đấu với nhau là chuyển hàng sang ngay. Nhưng nay, họ quay lại hình thức trao đổi hàng hóa cư dân biên giới, tạo nguồn thu cho các địa phương của Trung Quốc.

Do  mỗi người được giao dịch lô hàng trị giá 8.000 nhân dân tệ mà không phải chịu thuế nên giờ đây họ chia ra các lô nhỏ, mỗi lô hàng trị giá 8.000 nhân dân tệ, cho xe nhỏ chuyển đi các điểm tập kết khác. Chính vì thế, tốc độ giải phóng hàng phía Trung Quốc rất chậm, ách tắc, phát sinh chi phí cho DN.

Trước tình hình đó ngày 18/10/2019, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã có công văn số 1068/XNK-NS gửi Sở Công Thương các tỉnh Lạng Sơn và Lào Cai. Cụ thể, đề nghị các địa phương cập nhật, đưa thông tin công khai, thường xuyên về diễn biến thông quan xuất nhập khẩu hàng hóa nói chung và nông sản, thanh long nói riêng qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh.

Tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan trên địa bàn tỉnh để triển khai kịp thời, hiệu quả các công tác điều phối hoạt động xuất khẩu thanh long (điều tiết phương tiện, phân luồng giao thông, trao đổi với phía Trung Quốc để tăng thời gian làm việc…); Bố trí cơ sở vật chất và nhân lực trong việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu E nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản nói chung và thanh long nói riêng; có thể sắp xếp làm thêm giờ, kể cả ngày nghỉ trong trường hợp cần thiết.

Cục Xuất nhập khẩu đã có công văn số 1069/XNK-NS ngày 18/10/2019 gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố vùng trồng thanh long trọng điểm, Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Hiệp hội Thanh long tỉnh Bình Thuận đề nghị theo dõi sát diễn biến hoạt động xuất khẩu nông sản nói chung và thanh long nói riêng qua các tỉnh biên giới phía Bắc như Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh, Cao Bằng….

Đồng thời, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát công tác sản xuất (diện tích, năng suất, sản lượng, chất lượng…); tiến độ thu hoạch; chủ động theo dõi tình hình giao dịch mua bán trong nước, ngoài nước của các doanh nghiệp trên địa bàn đối với nông sản nói chung và thanh long nói riêng trong mùa vụ năm 2019 để kịp thời có phương án xử lý phù hợp các vướng mắc phát sinh…

Song song với đó, Cục Xuất nhập khẩu cũng khuyến cáo và đề nghị các doanh nghiệp phối hợp triển khai thực hiện một số nội dung để giảm thiểu tình trạng ùn ứ nêu trên, đặc biệt trong giai đoạn chính vụ thu hoạch để tiêu thụ và xuất khẩu, đồng thời đảm bảo chất lượng hàng hóa, đáp ứng các yêu cầu của nước nhập khẩu, phát huy tối đa lợi ích tiềm tàng từ Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc, tránh gây thiệt hại cho người nông dân và doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải đã chỉ đạo thành lập đoàn công tác liên ngành do Cục Xuất nhập khẩu chủ trì, phối hợp các Vụ: Thị trường châu Á, châu Phi; Thị trường trong nước và Tổng cục Quản lý thị trường ngay trong ngày hôm nay (22/10), sẽ có buổi làm việc với tỉnh Lạng Sơn để sớm góp phần giải quyết tình trạng này.

Trước đó, ngày 19/10, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) do Thứ trưởng Phùng Đức Tiến làm trưởng đoàn đã trực tiếp đi kiểm tra thực tế và làm việc với cơ quan chức năng tỉnh Lạng Sơn để tìm các giải pháp sớm giải tỏa hàng nông sản bị ùn ứ.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đã đề nghị tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với cơ quan chức năng phía bạn khi chuyển hàng hóa qua cửa khẩu được thông quan kịp thời, đảm bảo lưu thông hàng hóa cũng như chất lượng nông sản. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ có trao đổi ở cấp cao hơn, đề nghị phía Trung Quốc tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa nông sản Việt Nam được thông quan xuất khẩu.

Sở Công Thương Lạng Sơn đã gửi thông báo khẩn tới các tỉnh phía Nam đang có nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc đề nghị phối hợp, điều tiết lượng xe chở hàng về cửa khẩu; trao đổi, làm việc với cơ quan chức năng phía Trung Quốc đẩy nhanh tiến độ kiểm tra, giám sát hàng hóa; không thực hiện kiểm tra giám sát ở cổng cửa khẩu mà đưa vào bãi tập kết, kéo dài thời gian thủ tục thông quan hàng hóa đến 21 giờ hằng ngày.

Bạn đang đọc bài viết Nông sản lại ùn ứ tại cửa khẩu Tân Thanh, doanh nghiệp Việt cần làm gì? tại chuyên mục Thông tin doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,