Lễ khai giảng năm học mới 2019-2020 tại trường Tiểu học Lômônôxốp. Ảnh: Thanh Bình

Khách quan mà nói, từ bao lâu nay, giáo dục luôn được xã hội đánh giá là một ngành cao quý và mặc định rằng đã là người thầy người cô thì phải có đạo đức, kiến thức mới xứng đáng đứng lớp giảng dạy. Chúng ta đang có cả triệu giáo viên mỗi ngày cặm cụi giảng dạy, dành hết tâm huyết và sức lực của mình cho con trẻ.

Dẫu biết rằng, vẫn có thầy cô vì non nghề mà thất bại. Có thầy cô vì khó khăn và áp lực mà thay đổi tính cách. Có thầy cô vì cơn giận mà cư xử thiếu cân nhắc. Thậm chí có thầy cô vì lòng tham, đánh mất tính người, thực hiện hành vi vô đạo và vi phạm pháp luật. Nhưng đó chỉ là số ít mà thôi trong tổng số hàng triệu giáo viên qua nhiều thế hệ đã, đang và sẽ dành trọn con tim và khối óc cho học trò của mình.

Có điều, những tiêu cực như đã nói ở trên và được Bộ trưởng Nhạ thừa nhận đã không còn là sự ngạc nhiên hay điều bất ngờ nữa vì đâu phải là lần đầu. Hẳn sẽ còn những tiêu cực chưa phát hiện. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã từng chủ động thừa nhận yếu kém: "Bản thân ngành còn nhiều hạn chế, thiếu sót, còn nhiều việc tồn tại gây bức xúc cho nhân dân trong thời gian qua. Với trách nhiệm người đứng đầu ngành, chúng tôi xin chịu trách nhiệm".

Nhiều đại biểu cho rằng nhận trách nhiệm thôi thì chưa đủ. Quan trọng là người dân đang chờ đợi Bộ GD-ĐT sẽ làm gì để chặn đứng những vụ việc tiêu cực, xót xa liên quan đến nhà giáo như thời gian vừa qua. 

Điều lạ là ban ngành, lĩnh vực nào cũng có đầy đủ cấp lãnh đạo, quản lý, giám sát nhưng không thể ngăn chặn những bê bối và tiêu cực. Chẳng hạn với ngành giáo dục, ngoài bộ chủ quản còn có Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên - Nhi đồng, cấp tỉnh thì có chính quyền, sở chuyên môn, trường học có hiệu trưởng và người phụ trách.

Vì thế, cần có giải pháp đồng bộ, cương quyết của cả hệ thống giáo dục và quản lý xã hội mới góp phần đẩy lùi gian lận trong học tập, thi cử và tiêu cực xã hội. Ngành giáo dục cần thể hiện bằng hành động, chấp nhận một thực tế đã học thì phải có đỗ có rớt, học thật thi thật, đừng chạy theo thành tích hay danh hiệu ảo nữa, đừng giữ quan niệm làm nghiêm thì học sinh đỗ thấp. 

Hơn nữa, chúng ta cũng cần biết rằng, để giáo dục nên một con người phải có đủ 3 yếu tố: gia đình, nhà trường và xã hội. Cho dù các thầy cô giáo, ngành giáo dục có nỗ lực bao nhiêu đi chăng nữa nhưng nếu thiếu sự quan tâm, giáo dục của gia đình và sống trong một xã hội có nhiều cám dỗ và tha hóa thì tất cả những con người đó có đạo đức hay không?

Không thể đưa một đứa con đến trường và bắt nhà trường phải dạy con mình thành một người tài giỏi, có đạo đức trong khi đó ngay xuất phát điểm ban đầu trong gia đình đã không êm ấm, bạo lực gia đình và bước ra xã hội luôn tiếp xúc phải những người ích kỷ, ưa chỉ trích, nói xấu nhau.

Cũng theo đó, muốn phát triển kinh tế, không thể không phát triển giáo dục. Đổi mới giáo dục là đòi hỏi để nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng kịp bối cảnh mới, ngoài sự cố gắng của ngành giáo dục thì bộ cũng rất cần sự chia sẻ của toàn xã hội.

Lĩnh vực giáo dục đụng chạm đến toàn xã hội, liên quan đến mọi gia đình nên quá trình đổi mới cũng cần có lộ trình lâu dài, tính toán rất cẩn thận. Nhưng nói như  Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói với ngành Giáo dục vào ngày 8/10/1981 là “phải xây dựng được trường ra trường, thầy ra thầy, trò ra trò, dạy ra dạy, học ra học”.

Đổi mới giáo dục là một hành trình, trước hết hãy khôi phục những giá trị đã có nhưng bị đánh mất trong thời gian qua. Liệu các nhà quản lý giáo dục làm được không? Rất nhiều sự kỳ vọng được đặt ra trong năm học mới bắt đầu này.

Bạn đang đọc bài viết Nhiều kỳ vọng cho năm học mới tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,