Nhà đầu tư khó mua cổ phần khi doanh nghiệp chậm cổ phần hoá

Enternews.vn Mặc dù, nhà đầu tư muốn mua 51% cổ phần để có được tiếng nói và quyền quyết định trong hoạt động của doanh nghiệp, tuy nhiên doanh nghiệp chỉ chào bán 30%, kết quả nhà đầu tư huỷ “kèo”.

Đó là một câu chuyện được đại biểu quốc hội Đỗ Văn Sinh- Đoàn đại biểu tỉnh Quảng Trị đưa ra mới đây. Theo đó, đại biểu Đỗ Văn Sinh cũng bày tỏ lo lắng về tiến trình cổ phần hoá và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước. Bởi, theo vị này, tốc độ cổ phần hoá và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước đang chậm lại. 

Nhiều tình huống "éo le"

M

Tổng công ty Hàng Hải Việt Nam bán được 1% trong buổi IPO đầu tiên vào năm 2018.

Dẫn chứng cho nhận định này, ông Đỗ Văn Sinh đã cho biết, từ đầu năm nay, không có doanh nghiệp nhà nước nào được cổ phần hóa. Nếu Chính phủ không có giải pháp mạnh mẽ, sẽ rất khó đạt được mục tiêu đã đề ra.

Đáng nói, đây mới chỉ là một trong rất nhiều tình huống éo le khiến cho việc mua bán cổ phần của doanh nghiệp nhà nước chưa được như mong đợi. Cụ thể, theo chia sẻ của ông Nguyễn Hồng Long, Phó trưởng ban chuyên trách Ban Chỉ đạo Ðổi mới và Phát triển doanh nghiệp cũng chỉ ra: "Những doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nếu phương án cổ phần hóa xác định nhà nước giữ tỷ lệ chi phối thì ít được các nhà đầu tư quan tâm. Trong khi những doanh nghiệp bán với tỷ lệ lớn hoặc bán hết phần vốn nhà nước được các nhà đầu tư quan tâm và trả giá cao hơn”.

Đáng nói, những doanh nghiệp cổ phần hóa, nhưng tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ còn cao thì hiệu quả do cổ phần hóa mang lại từ việc đổi mới quản trị doanh nghiệp và thu hút vốn bên ngoài vào doanh nghiệp như kỳ vọng của Chính phủ rất hạn chế.

Theo đó, việc thoái vốn không thành công còn có tác động ngược lại với doanh nghiệp. Ít được nhà đầu tư quan tâm, khó bán được giá, doanh nghiệp khó thu hút và gia tăng được nguồn lực bên ngoài vào đổi mới, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thu hút nguồn vốn đầu tư nói chung.

Nhà đầu tư nước ngoài bị khống chế tỷ lệ 

Chỉ ra một trong những nguyên nhân khiến cho hoạt động mua bán cổ phần chưa "thuận lợi", ông Phạm Đức Trung, Trưởng Ban cải cách doanh nghiệp (CIEM), cho rằng quy định hiện hành đang có sự khống chế tỷ lệ mua cổ phần với nhà đầu tư nước ngoài.

Cụ thể, theo quy định hiện hành có 54 ngành nghề, lĩnh vực nhà đầu tư chiến lược nước ngoài không được tham gia, 113 ngành, lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nhà đầu tư nước ngoài không được sở hữu quá 49% cổ phần.

Mặt khác, cũng theo ông Phạm Đức Trung, nhiều doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hoá chưa có sức hút, kém hấp dẫn nhà đầu tư chiến lược khi nhìn vào 4 tiêu chí đánh giá: cơ hội sinh lời, rủi ro tài chính và gánh nặng nợ, bất cập trong quản trị doanh nghiệp và năng lực của đội ngũ nhân sự.

Theo đó, trong cơ cấu lợi nhuận của các DNNN, PVN chiếm 44,5%, Viettel 27,7%, MobiFone chiếm 4,9%, VNPT 4,2%, EVN 3,5%, ACV 2,2%…

Ngoài ra, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng quy trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước hiện phức tạp, chưa hợp lý và đang thiếu sự tư vấn, hỗ trợ nên doanh nghiệp nhà nước phải tự tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược, phương thức đàm phán, đấu giá cổ phần.

Theo đó, với quy định hiện hành, doanh nghiệp và nhà đầu tư chiến lược chỉ có 20 ngày để chốt giá bán và số lượng cổ phần bán cho nhà đầu tư chiến lược. Nhưng thực tế để đàm phán thành công với 1 nhà đầu tư chiến lược cần rất nhiều thời gian. Ví dụ như thương vụ đàm phán giữa Vietnam Airlines và ANA Holdings cần tới 2 năm để hoàn tất. 

Xuất phát từ những hạn chế khiến cho việc mua bán cổ phần của doanh nghiệp nhà nước bị "ế ẩm", nhìn ở góc độ nhà đầu tư chiến lược, ông Hồ Sỹ Hùng, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch - Đầu tư), chỉ ra, yếu tố quan trọng nhất đối với nhà đầu tư là thị trường, nhưng mục tiêu của Chính phủ đề ra trong cổ phần hoá lại rất nhiều, như vốn, kinh nghiệm, khả năng quản trị và thị trường.

Theo đó, "dựa trên mục tiêu này rất khó để đảm bảo cổ đông chiến lược và doanh nghiệp nhà nước gắn bó với nhau lâu dài. Do đó, cần quan tâm sợi dây gắn bó và nó liên quan trực tiếp đến giá bán. Nếu tỷ lệ bán cao giá cổ phần sẽ cao hơn, vì nhà đầu tư sẽ có nhiều quyền quyết định hơn".

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Nhà đầu tư khó mua cổ phần khi doanh nghiệp chậm cổ phần hoá tại chuyên mục Kinh tế vĩ mô của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích