Mỹ-Trung: Những "sắc màu" tương phản

Enternews.vn Với phương châm “nước Mỹ là trên hết” mang đậm tính chủ nghĩa bảo hộ dưới chính quyền Tổng thống Trump đã tạo ra nhiều thay đổi tác động mạnh đến bàn cờ kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, Trung Quốc lại cổ vũ cho xu hướng toàn cầu hoá trong chính sách thương mại và quan hệ kinh tế quốc tế của mình.

Hội nghị Cấp cao APEC 2017 diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực đang gặp nhiều khó khăn và thách thức, xuất hiện những chiều hướng, quan điểm khác nhau, thậm chí là trái ngược trong vấn đề kinh tế, thương mại, đầu tư, hay sự căng thẳng giữa Mỹ và Triều Tiên ngày một gia tăng.

p/Trong khi Mỹ đang loay hoay với chính sách “nước Mỹ là trên hết”, thì Trung Quốc tìm cách mở rộng vị thế của mình trên trường quốc tế.

Trong khi Mỹ đang loay hoay với chính sách “nước Mỹ là trên hết”, thì Trung Quốc tìm cách mở rộng vị thế của mình trên trường quốc tế.

Chính sách đối lập của hai “ông lớn”

Trước tiên, đối với Mỹ, APEC 2017 là cơ hội để Tổng thống Trump nói rõ quan điểm “nước Mỹ trên hết” và sự không hài lòng của Mỹ đối với cách hành xử thương mại của các nước, đặc biệt là Trung Quốc, mà theo ông Trump là không công bằng đối với Mỹ.

Mặt khác, ông Trump cũng giải thích rõ đó không phải là sự từ bỏ toàn cầu hóa và quay lại chủ nghĩa bảo hộ, mà chỉ có sự khác biệt ở đây là lối chơi song phương thay cho lối chơi đa phương. Đó là lý do tại sao có sự không thống nhất hay phản đối của phái đoàn Mỹ đối với cách dùng câu từ này trong tuyên bố chung vì có lo ngại rằng Trung Quốc lợi dụng tình thế này gây hiểu nhầm và tạo lợi thế quốc tế cho mình và cô lập Mỹ.
Còn đối với Trung Quốc, APEC 2017 cũng là cơ hội rất tốt để thể hiện vai trò đang lên và mong muốn trở thành người lãnh đạo thế giới đúng lúc Mỹ dường như lại rút khỏi vai trò này. Đồng thời, đối với giới lãnh đạo Trung Quốc, thời điểm này cũng là lúc hết giai đoạn “nằm im chờ thời” và sẵn sàng bước vào giai đoạn mới, trong đó, Trung Quốc cần phải thể hiện vai trò lãnh đạo thế giới một cách công khai và trực diện.

Theo đường lối này, trong bài phát biểu của mình tại APEC 2017, ông Tập Cận Bình đã nhắc đến ý tưởng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) mà các nước “đạt được thỏa thuận khung Bắc Kinh” hồi năm 2014, và đề cao sáng kiến “Một Vành đai, một Con đường” của mình với việc Trung Quốc tiên phong chi 100 tỷ cho các dự án theo hướng này, thành lập Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng châu Á (AIIB) tương tự như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Ngân hàng Thế giới(WB) có vốn 100 tỷ USD với sự góp mặt của 58 nước. Đồng thời ông Tập cũng quảng bá ý tưởng “quản trị toàn cầu” với tư cách như là một nhà lãnh đạo thế giới.

Nói cách khác, trong khi Mỹ dường như từ bỏ vai trò lãnh đạo trong hợp tác kinh tế đa phương và thay vào đó là lối chơi song phương, thì Trung Quốc dường như lại muốn tranh thủ sự rút lui này của Mỹ và xem đó là cơ hội tốt để mở rộng ảnh hưởng, nâng cao vai trò lãnh đạo kinh tế toàn cầu của mình nhằm hiện thực hóa “giấc mơ Trung Hoa”.

Tác động tới Việt Nam?

Tại Hội nghị APEC 2017, TPP chính thức không còn nữa. Các thành viên còn lại đang nỗ lực tạo ra một phiên bản mới gọi là CPTPP, nhưng tất cả cũng chỉ là khởi đầu. CPTPP thực chất là một hiệp định khác hẳn với TPP với những mục đích, nguyên tắc khác.

Mặc dù CPTPP vẫn được coi là TPP vì chỉ “treo” hay hoãn 20 điều khoản của TPP. Nhưng đó là những điều khoản mang tính quyết định bản chất của TPP bao gồm vấn đề môi trường, quyền người lao động, vấn đề quyền sở hữu trí tuệ. Nói cách khác, không còn những điều khoản này thì TPP không còn là TPP nữa.
Lý thuyết và kinh nghiệm thực tế cho thấy rằng, một khối hợp tác kinh tế muốn thành công phải có ít nhất một nền kinh tế thành viên đủ sức dẫn dắt làm trung tâm. Trong khi đó, nhiều chuyên gia và chính trị gia Nhật Bản vẫn không tự tin vào sự lãnh đạo của họ trong CPTPP.

Nhìn vào hướng đi của Trung Quốc liệu nước này có thành công không? Câu trả lời ở thời điểm này là quá sớm. Bởi vì, thứ nhất, mọi sáng kiến hợp tác khu vực mà Trung Quốc đưa ra hoặc mong muốn tham gia với tư cách là người dẫn dắt cũng chỉ mới bắt đầu. Thứ hai, Trung Quốc là một nền kinh tế có tầm ảnh hưởng rất lớn, nhưng lại chưa có một nền thể chế minh bạch, công bằng, một đồng tiền chưa được tự do chuyển đổi và còn nhiều rủi ro,... Đây là điều rất khó để xây dựng lòng tin cho các đối tác khác. Thứ ba, về mặt kỹ thuật, các hướng đi mà Trung Quốc cổ vũ gặp rất nhiều trở ngại. Chẳng hạn, RCEP gặp trở ngại lớn vì Ấn Độ và Indonesia quyết không giảm thuế vì biết không thể cạnh tranh được với Trung Quốc; sáng kiến “một Vành đai, một Con đường” cũng còn quá nhiều việc phải bàn, ...

Trong khi đó, Mỹ sở hữu hệ thống tài chính lớn nhất, thể chế mịnh bạch, luật chơi cạnh tranh công bằng, nền công nghệ cao... Do đó, không cần lập thành khối hợp tác, nước Mỹ vẫn nắm trong tay nhiều quyền chi phối thương mại và kinh tế toàn cầu.

Như vậy, nhìn tổng thể, sẽ không xuất hiện chủ nghĩa bảo hộ như trước, và quá trình toàn cầu hóa vẫn sẽ diễn ra, nhưng sẽ tồn tại hai khuynh hướng đồng thời: khuynh hướng song phương, trong đó Mỹ là trung tâm và các đối tác riêng lẻ của mình và khuynh hướng đa phương, trong đó Trung Quốc, và có thể một số nền kinh tế lớn khác, sẽ là trung tâm cùng với các đối tác thành viên khác. Từ những phân tích trên có thể rút ra một số điểm hàm ý cho Việt Nam sau APEC 2017. Cụ thể, Việt Nam sẽ không có cơ hội như mong đợi, dòng vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, với mục đích hưởng lợi từ CPTPP sẽ giảm bớt.

Thay vào đó, Việt Nam cần ưu tiên những nỗ lực tìm cách đạt được các FTA song phương với Mỹ; EU, Nhật Bản là những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam… ; đồng thời sẵn sàng tham gia các cuộc chơi đa phương khác nếu thấy có lợi.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Mỹ-Trung: Những "sắc màu" tương phản tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích