Luật về đặc khu kinh tế: Tạo lập khung thể chế vượt trội

Enternews.vn Luật cho đặc khu kinh tế: “Cần đi tắt đón đầu, tạo lập khung thể chế vượt trội” - Đó là yêu cầu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cuộc họp, thảo luận về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Đây được coi như một cuộc “khoán 10” trong công cuộc hội nhập sâu hiện nay.

Cách đây một thời gian, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng rất hào hứng khi nói về việc thành lập các đặc khu kinh tế Bắc Vân Phong (Khánh Hòa), Phú Quốc (Kiên Giang), Vân Đồn (Quảng Ninh). “Đây là chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc xây dựng không gian, thể chế vượt trội so với quy định pháp luật để thu hút được đầu tư trong nước và nước ngoài”, Bộ trưởng nói. Nhưng trước hết, Bộ KH&ĐT đang phải xây dựng Luật Đặc khu kinh tế theo nhiệm vụ được giao.

p/Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lưu ý việc xây dựng Luật đặc khu kinh tế phải bảo đảm cạnh tranh quốc tế và khu vực, tìm lợi thế so sánh để thu hút đầu tư, có chính sách hết sức cụ thể đối với từng đặc khu (Ảnh: Khu nghỉ dưỡng và Spa JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay tại Phú Quốc).

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lưu ý việc xây dựng Luật đặc khu kinh tế phải bảo đảm cạnh tranh quốc tế và khu vực, tìm lợi thế so sánh để thu hút đầu tư, có chính sách hết sức cụ thể đối với từng đặc khu (Ảnh: Khu nghỉ dưỡng và Spa JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay tại Phú Quốc).

“Xây tổ ấp phượng hoàng”

Sáng 2/8, Thường trực Chính phủ thảo luận về dự án Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt (gọi tắt là đặc khu). Đáng chú ý là cuộc họp này có Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính tham dự. Ông Chính, vốn là Bí thư tỉnh Quảng Ninh, luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với việc thành lập các đặc khu, mà cụ thể là đặc khu Vân Đồn. Ông Chính luôn tham khảo ý kiến các chuyên gia một cách cầu thị để các đặc khu, nhất là đặc khu Vân Đồn được triển khai, góp phần vào thúc đẩy không chỉ Quảng Ninh phát triển nhanh hơn. Những chuyên gia kinh tế người Việt Nam ở nước ngoài là một kênh tham khảo, tư vấn quan trọng của ông Chính.

Thật ra đây cũng không phải là sự quan tâm của riêng ông Chính. Bởi Thông báo số 21-TB/TW ngày 22/3/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về các Đề án xây dựng đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn (tỉnh Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (tỉnh Khánh Hòa) và Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang), Bộ Chính trị đã cho phép thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn (tỉnh Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (tỉnh Khánh Hòa) và Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang).

Đồng thời, Chính phủ được giao chỉ đạo Bộ KH&ĐT xây dựng Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Đây là chỉ đạo quan trọng để hiện thực hóa chủ trương của Hiến pháp năm 2013, Văn kiện Đại hội XII của Đảng tháng 1/2016, Nghị quyết số 142/2016/QH13 ngày 12/4/2016 của Quốc hội về xây dựng mô hình đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại Việt Nam.

Điểm bao trùm dự luật này chính là “ưu thế vượt trội” dành cho các đặc khu. Bởi các đặc khu sẽ không thể phát triển như mong muốn nếu không có một cơ sở pháp lý đủ mạnh và… vượt trội. Chính Thủ tướng khi kết luận buổi thảo luận về dự luật này cũng nhấn mạnh rằng: cần tạo lập khung thể chế vượt trội, vượt trên các luật hiện hành, có chính sách đặc thù trên tinh thần kinh doanh bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, chính sách mở cửa thị trường, giảm thiểu việc áp dụng điều kiện đầu tư kinh doanh tại đặc khu…

Mô hình nào toàn vẹn?

Còn với Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng thì ngoài dự luật này, cái ông quan tâm là mô hình các đặc khu. “Ví dụ như mô hình các đặc khu kinh tế của Trung Quốc. Ta phải nghiên cứu mô hình mới với chính sách, cơ chế, thể chế thuận lợi để tạo ra sự hấp dẫn và cạnh tranh quốc tế. Phải nghiên cứu nhiều mô hình như Dubai và các đặc khu khác trên thế giới” - Bộ trưởng Dũng nói.

Ông Dũng thậm chí còn thẳng thắn rằng: Môi trường đầu tư của Việt Nam đang bị cạnh tranh mạnh từ các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Những mô hình như: “đặc khu kinh tế”, “đặc khu hành chính”, “thành phố tự do”, “thành phố công nghiệp - công nghệ cao thông minh” ở nhiều quốc gia đã không còn là điều gì mới mẻ. Điển hình như các đặc khu kinh tế Thẩm Quyến, Chu Hải (Trung Quốc), Incheon (Hàn Quốc). Điều đáng lưu ý là những quốc gia này vẫn tiếp tục hoàn thiện hoặc tìm kiếm những mô hình mới, vượt trội trong những chính sách về đầu tư và thương mại. Chẳng nói đâu xa, ngay cả Campuchia sát nách Việt Nam cũng đã xây dựng các mô hình tương tự để cạnh tranh thu hút đầu tư.

Trong khi đó, mô hình khu kinh tế Việt Nam không còn mới. Sau hàng chục năm được áp dụng và khai thác, những mô hình như khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghệ cao và khu công nghiệp, khu chế xuất… đã bắt đầu trở nên kém linh hoạt, nhất là trong bối cảnh kinh tế đang gặp nhiều khó khăn.
Bởi lẽ tài nguyên thiên nhiên, lợi thế tự nhiên, lao động giá rẻ đã dần tới hạn. Dư địa cũng như phương thức cần có hiện nay phải là cải cách thể chế để khuyến khích sáng tạo, khơi thông tiềm năng trí tuệ của con người nhằm tạo ra năng suất lao động, hiệu quả kinh tế cao hơn.

Nếu làm được như vậy, thì chính sách và các đặc khu cụ thể xứng đáng được gọi là “khoán 10” trong hội nhập.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh:Đặc khu kinh tế cũng tiềm ẩn... rủi ro

Hiện nay, một số địa phương đã áp dụng cơ chế sau khi cấp phép xong thì sẽ cấp đất sạch cho DN. Một số địa phương cũng vận dụng những cơ chế thoáng, linh hoạt cho các DN đầu tư, giúp DN nhanh chóng hoàn thành dự án, làm cho địa phương đó rất hấp dẫn. Đây cũng là thách thức đối với các đặc khu kinh tế ở chỗ liệu họ có thể có bộ máy chuyên nghiệp, tạo ra được cơ chế linh hoạt, giúp thúc đẩy nhanh chóng các dự án của DN không? Bởi các cơ chế này luôn tiềm ẩn những rủi ro, nếu không may gặp phải những nhà đầu tư sai phạm, gây ảnh hưởng đến môi trường như trường hợp của Formosa thì rất nguy hiểm. Như vậy, cơ chế thông thoáng cũng là bước đi mạo hiểm chứ không đơn giản.

Ông Võ Đại Lược - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị Thế giới:3 bài học từ thực tế

Từ thực tế nghiên cứu tiến trình xây dựng và cách làm của các khu kinh tế thành công trên thế giới, có thể rút ra những bài học và vấn đề Việt Nam cần lưu ý trong quá trình thành lập và vận hành các khu kinh tế trong hiện tại cũng như sắp diễn ra trong thời gian tới:

Thứ nhất, hình thức khu kinh tế tự do nhằm tạo thuận lợi cho các tập đoàn kinh tế lớn hội tụ và hoạt động trong điều kiện toàn cầu hóa. Nó không những không mất đi mà tiếp tục có sức hấp dẫn lớn và tạo những đột phá cả về quy mô kinh tế lẫn không gian lãnh thổ. Thứ hai, các khu kinh tế nói chung và khu kinh tế tự do nói riêng đều tập trung khai thác triệt để các thế mạnh, nhất là về vị trí địa lý, về điều kiện kinh tế - xã hội…

Thứ ba, các khu kinh tế thành công đều có chung những điểm sau: Thể chế hiện đại, áp dụng luật pháp quốc tế, nguồn lực phát triển đa dạng và mức độ tập trung cao, thời gian xây dựng ngắn, trở thành nơi hội tụ của đông đảo các Cty hàng đầu thế giới…

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Luật về đặc khu kinh tế: Tạo lập khung thể chế vượt trội tại chuyên mục DIỄN ĐÀN PHÁP LUẬT của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích