Chưa đầy 2 tuần nữa Chỉ thị 03 có hiệu lực, các NHTM bắt buộc đưa tỷ lệ cho vay cầm cố chứng khoán xuống dưới 3% tổng dư nợ tín dụng. Ở một số NHTMCP điều này là không thể thực hiện được, họ đang ngồi trên đống lửa tính bài "lách 03" hay là đối mặt với việc bị NHNN xử lý vi phạm.

Tại một cuộc hội thảo mới đây của giới NH, không còn nhiều sự phàn nàn như trước đây về tỷ lệ bao nhiêu, có thực hiện hay không, mà các ý kiến tập trung vào việc làm sao thực hiện được Chỉ thị 03 trước thời hạn cuối cùng 31/12. Đại diện NH TMCP Sài Gòn (SCB), việc phải giảm dư nợ cho vay chứng khoán xuống 3% tổng dư nợ chậm nhất là ngày 31/12/2007 là rất khó, do NH khó có thể yêu cầu khách hàng thanh toán hợp đồng trước thời hạn trong tình hình giá chứng khoán đang sụt giảm mạnh.

Khó về kịp đích

Ông Nguyễn Tiến Thịnh - Trưởng Văn phòng đại diện Hiệp hội NH tại TP HCM - cho biết: "Chỉ thị 03 nhằm hạn chế rủi ro cho các NH. Chính vì vậy mà các NH phải chấp hành thu hồi nợ chứng khoán về dưới 3%. Tuy nhiên vấn đề là trước thời điểm ban hành Chỉ thị 03, một số NH đã cho vay thời hạn 1 năm, đến năm 2008 hợp đồng mới đáo hạn. NH không thể đơn phương thu hồi nợ".

Một cuộc khảo sát của Hiệp hội NH trước đó cũng nhận thấy, mặc dù NHTM đã áp dụng nhiều biện pháp tích cực nhằm giảm dư nợ xuống dưới tỷ lệ 3% theo quy định như: tổ chức rà soát, sao kê các khoản cho vay đầu tư, kinh doanh chứng khoán đến ngày 30/6/2007; phân tích, phân loại nợ, tính mức trích lập dự phòng rủi ro theo quy định; phân công cán bộ theo sát khách hàng để thu nợ đến hạn... Tuy nhiên, đến thời điểm 31/12/2007, sẽ vẫn còn một số NHTM, Cty tài chính không rút được dư nợ cho vay chứng khoán xuống theo tỷ lệ quy định của Chỉ thị số 03. Hiệp hội cũng đã có công văn đề nghị NHNN cân nhắc khi xử lý các NHTM sau 31/12.

Dùng chiêu” lách

Khi không thể thu hồi nợ kịp thời hạn 31/12, các NH tăng nhanh dư nợ tín dụng để đẩy tỷ lệ cho vay cầm cố chứng khoán xuống thấp hơn. Tăng trưởng tín dụng năm nay rất nóng. Theo số liệu của NHNN, dư nợ cho vay nền kinh tế đến thời điểm này đã tăng trên 33% so với cuối năm 2006, tăng trên 42% so với cùng kỳ năm trước; trong đó dư nợ cho vay VND đã tăng trên 31%. Đây là những tỷ lệ đột biến so với dự kiến chỉ khoảng 22 - 25% đặt ra đầu năm. Báo cáo mới đây của Bộ Tài chính cũng cho rằng tốc độ tăng trưởng tín dụng năm nay cao hơn dự kiến nhưng phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế.

Sau Chỉ thị 03, một số NH nỗ lực giải ngân, nâng tổng dư nợ để "ép" tỷ lệ cho vay đầu tư chứng khoán xuống hạn mức 3%. Sau gần 5 tháng thực hiện chỉ thị trên, hầu hết các NH đã đưa dần dư nợ loại này về dưới 3%. Nhưng với những trường hợp bất khả kháng, biện pháp đã và đang được đề cập đến là nâng cao tổng dư nợ của hệ thống, để "ép" cho vay đầu tư chứng khoán theo hạn mức 3%. Tại hội thảo do HH NH tổ chức, một số ý kiến lo ngại việc tăng trưởng tín dụng nóng, "né" chỉ thị khiến NH có thể nới rộng các điều kiện cho vay, nhiều khoản vay có thể tiềm ẩn rủi ro lớn hơn, tăng nợ xấu cho NH thời gian sau. Tại một số NHTM CP cho vay chứng khoán mạnh, dự nợ tăng vọt, có thể lên tới 200 - 250% so với năm 2006. NHCP cũng là những người đi đầu trong làn song cho vay tiêu dùng điều kiện đơn giản, lãi suất ưu đãi với hạn mức có thể lên tới 300 triệu đồng. Khi vốn khả dụng của các NH đang thiếu hụt, lãi suất qua đêm nóng kỷ lục, không phải ngẫu nhiên mà dịch vụ này được đẩy mạnh.

Một giải pháp mà các NH ứng phó với Chỉ thị 03 là đề xuất cầm cố chứng khoán để vay đầu tư kinh doanh sản xuất. Đầu tư vào dự án không phải là loại hình cho vay đầu tư chứng khoán, đề nghị được loại bỏ hình thức này khỏi đối tượng điều chỉnh của Chỉ thị 03. Nếu đề nghị này được chấp nhận, các NH có thể mở rộng nghiệp vụ cầm cố chứng khoán cho mục đích khác (hay là một cách tránh né, còn tiền NH vẫn được đổ vào TTCK.
Bạn đang đọc bài viết Lách Chỉ thị 03 tại chuyên mục Phân tích - Nhận định của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa