Theo kiến nghị của các chuyên gia, doanh nghiệp, để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, thúc đẩy lộ trình triển khai hóa đơn điện tử, vấn đề then chốt là Bộ Tài chính sớm ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định số 119/2018 quy định về hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Phát biểu tại Diễn đàn Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai hóa đơn điện tử do Báo DĐDN tổ chức, TS. Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho rằng, ai đi nhanh trong chuyển đổi số sẽ giành thắng lợi. Bản chất của chuyển đổi số là vận hành, tích hợp công nghệ số vào tất cả các tiến trình vận hành của một tổ chức nhằm mang lại nhiều giá trị tích cực cho tổ chức đó như tối ưu quy trình quản lý, nâng cao hiệu suất làm việc, tiết kiệm chi phí... Đồng thời khẳng định áp dụng hóa đơn điện tử là xu thế tất yếu khi doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số.

p/Diễn đàn Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai hóa đơn điện tử do Báo DĐDN tổ chức đã nhận được nhiều sự đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp.

Diễn đàn Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai hóa đơn điện tử do Báo DĐDN tổ chức đã nhận được nhiều sự đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Tương - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam:

Để triển khai hóa đơn điện tử, cần giải quyết đồng bộ các vấn đề: Thứ nhất, cần tạo ra nền tảng cho thực hiện hoá đơn điện tử, đồng bộ hoá trong triển khai hoá đơn điện tử của chính nội bộ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Thứ hai, Nghị định 119/2018/NĐ-CP đã được ban hành, nhưng chưa có Thông tư hướng dẫn gây khó cho doanh nghiệp trong việc triển khai hóa đơn điện tử. Thứ ba, hiện có khoảng 200 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ kỹ thuật điện tử cho doanh nghiệp ứng dụng hoá đơn điện tử. Trong đó, có những doanh nghiệp lớn và nhỏ nhưng hiện chưa có quy định, tiêu chuẩn cho các doanh nghiệp cung ứng này. Thứ tư, hiện doanh nghiệp làm khai báo hải quan và 1 cửa quốc gia tốt, nhưng việc kết nối với các Bộ, ngành chưa được nhiều, nhất là với các cơ quan thuế, bảo hiểm, kho bạc. Vì vậy, cần giải quyết vấn đề đó để doanh nghiệp thực hiện ứng dụng hoá đơn điện tử...

Ông Nguyễn Khơ Din - Tổng thư ký CLB chữ ký số và giao dịch điện tử Thuộc Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam:

Về phía cơ quan quản lý, việc triển khai hóa đơn điện tử giúp ngành thuế xây dựng cơ sở dữ liệu về hóa đơn, thuận tiện trong việc quản lý như thanh tra, kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện các hành vi gian lận, trốn thuế, tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đang có những “khoảng trống” quy định và đánh giá các đơn vị triển khai, quy định về ngày ký, ngày lập hóa đơn chưa rõ ràng, chưa có hưỡng dẫn cho các loại hóa đơn đặc biệt… Bên cạnh đó, phát sinh vướng mắc trong hoạt động triển khai chưa đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp như thuế, kho bạc, bảo hiểm, quản lý thị trường.

Ví dụ, cơ quan thuế thì khuyến khích việc sử dụng hóa đơn điện nhưng khi doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử, mang đến kho bạc hay đơn vị bảo hiểm thì lại chưa chấp nhận loại hóa đơn này. Theo đó yêu cầu doanh nghiệp lại chuyển đổi sang hóa đơn giấy. Việc này làm mất đi ý nghĩa của việc triển khai hóa đơn điện tử.

Chúng tôi kiến nghị triển khai đồng bộ giữa các cơ quan liên quan. Các cơ quan cần ngồi lại để đưa ra những giải pháp tháo gỡ vướng mắc không gây khó khăn cho doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử. Bộ Tài chính, Tổng cục thuế cần đưa ra lộ trình triển khai rõ ràng theo từng giai đoạn cụ thể để tránh dồn vào thời điểm năm 2020.

Nghịch lý chuyển đổi

Việc sử dụng hóa đơn điện tử giúp doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian (giảm tới 70% các bước quy trình phát hành và 90% các tranh chấp liên quan đến hóa đơn, rút ngắn tới 99% thời gian thanh toán, quản lý hóa đơn, tiết kiệm 80% chi phí cho mỗi hóa đơn)...

Tuy nhiên có một nghịch lý là dù số lượng hóa đơn điện tử đã tăng mạnh và Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 119/2018 quy định về hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, nhưng tỷ trọng hóa đơn điện tử chưa thực sự được áp dụng rộng rãi.

Lý giải về thực trạng này, TS Vũ Tiến Lộc cho rằng: việc áp dụng hóa đơn điện tử rất cần một hạ tầng kỹ thuật tốt, tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng đáp ứng được yêu cầu về mặt hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin - viễn thông. Bên cạnh đó, hiện thói quen sử dụng tiền mặt của người dân Việt Nam cũng là nguyên nhân dẫn tới hóa đơn điện tử chậm được áp dụng và triển khai trên quy mô lớn.

Tuy vậy, ông Nguyễn Hữu Tân - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách - Tổng cục Thuế khẳng định, những con số về việc sử dụng hóa đơn điện tử đã minh chứng cho “sức mạnh” của công nghệ số. Tính đến tháng 7/2019, số lượng doanh nghiệp đã đăng ký phát hành hoá đơn điện tử có mã của Cơ quan Thuế là 279 doanh nghiệp. Trong đó, số lượng doanh nghiệp đã xuất hóa đơn điện tử có mã là 255 (Hà Nội có 107 doanh nghiệp đã xuất hoá đơn, TP HCM là 117 doanh nghiệp và tại Đà Nẵng là 31 doanh nghiệp). Tổng số hoá đơn được xác thực của doanh nghiệp là 8.111.337 hoá đơn/255 doanh nghiệp; Tổng cục thuế đã xác nhận: hơn 8.033 tỷ đồng.

Ba bên đều vướng

Tuy nhiên, do chưa có Thông tư hướng dẫn Nghị định 119/2018 nên thực tế triển khai đã phát sinh nhiều vướng mắc.

Đối với doanh nghiệp, việc áp dụng hóa đơn điện tử rất cần một hạ tầng kỹ thuật tốt, tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng đáp ứng được yêu cầu về mặt hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin - viễn thông.

Để có đủ điều kiện sử dụng hóa đơn điện tử, một trong những điều kiện mà các doanh nghiệp phải có được chính là hệ thống máy móc và trang thiết bị đảm bảo cho việc vận hành và sử dụng hóa đơn này. Ngoài ra, còn phải có một hệ thống nhân lực với trình độ cao để có thể sử dụng. Đó là chưa kể đến sự phụ thuộc hoàn toàn vào máy móc khi có sự cố mất điện hay hệ thống lỗi, hoặc mất tín hiệu internet thì các doanh nghiệp sẽ gặp vấn đề với loại hình hóa đơn này.

  Để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc hiện có các doanh nghiệp đề xuất cần ban hành sớm Thông tư hướng dẫn Nghị định 119.  Hiện tại, dự thảo Thông tư đang được lấy ý kiến đóng góp của doanh nghiệp. 

Điều đáng nói, trong khi cơ quan thuế thì khuyến khích việc sử dụng hóa đơn điện tử nhưng khi doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử, mang đến kho bạc hay đơn vị bảo hiểm thì lại chưa chấp nhận loại hóa đơn này. Các đơn vị đó yêu cầu doanh nghiệp chuyển đổi sang hóa đơn giấy. Đặc biệt, mỗi lần giao nhận một khách hàng, một khách hàng có nhiều lần giao nhận nên có nhiều mã khác nhau, cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp khi khai.

Đáng nói, không phải cơ quan quản lý không có những “vướng mắc”. Theo quy định của Luật Giao dịch điện tử, điều kiện để thực hiện giao dịch điện tử khắt khe và phức tạp hơn nên việc triển khai chậm hơn. Hóa đơn điện tử chạy bằng phần mềm phải có chứng thư kĩ thuật số, hạ tầng ngành viễn thông cũng như các điều kiện khác từ phía các doanh nghiệp, như phải kết nối cơ quan thuế và cơ quan liên quan thì mới có thể sử dụng. Bên cạnh đó, cũng phải kể đến vướng mắc trong hoạt động triển khai chưa đồng bộ giữa các cơ quan quản lý như thuế, kho bạc, bảo hiểm, quản lý thị trường.

Các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hóa đơn điện tử cũng không khỏi băn khoăn. Hiện có khoảng hơn 200 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ kỹ thuật điện tử cho doanh nghiệp ứng dụng hoá đơn điện tử nhưng hiện chưa có quy định, tiêu chuẩn cho các doanh nghiệp cung ứng này. Chính vì chưa có thông tư hướng dẫn nên trong quá trình triển khai các doanh nghiệp vẫn vướng mắc như: Đơn vị độc lập nào sẽ thẩm tra năng lực của đơn vị cung cấp giải pháp dịch vụ cung cấp hóa đơn, kiểm tra tính an toàn, an ninh và bảo mật của dịch vụ?...

Bên cạnh đó, hàng loạt vấn đề đã được các doanh nghiệp đặt ra: Công ty kê khai hóa đơn theo ngày lập hay ngày ký? Việc lưu trữ hóa đơn đối với người mua được thực hiện như thế nào? Xử lý như thế nào đối với một hóa đơn điện tử làm; Khi nào hồ sơ cấp giấy chứng nhận sử dụng đất có chấp nhận hóa đơn điện tửhay không? Hóa đơn cung cấp sẽ là bản in ra hay bản chuyển đổi, đóng dấu? mà chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Ông Nguyễn Văn Phụng – Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn – Tổng Cục thuế khẳng định: Hoá đơn chỉ hợp pháp khi đối tượng pháp lý, tức chủ doanh nghiệp phải ký hoá đơn đó. Hiện thông tư chưa có quy định về giờ ký mà chỉ có yêu cầu về ngày ký. Do đó, sắp tới nội dung này sẽ được bổ sung. Đồng thời khuyến cáo các doanh nghiệp “lựa chọn nhà cung cấp đảm bảo tiêu chuẩn của người cung cấp hoá đơn điện tử, có năng lực hạ tầng, nhân lực đáp ứng được yêu cầu chuyên môn kế toán, có đội ngũ hỗ trợ…” .

Để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc hiện có các doanh nghiệp đề xuất cần ban hành sớm Thông tư hướng dẫn Nghị định 119. Hiện tại, dự thảo Thông tư hướng dẫn nhận được nhiều ý kiến đóng góp của donh nghiệp. Tuy nhiên, ông Nguyễn Hữu Tân - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách - Tổng cục Thuế cho biết: Đây là nội dung rất lớn, không chỉ đơn thuần là các doanh nghiệp có điều kiện mới áp dụng hóa đơn điện tử mà hướng tới việc toàn bộ doanh nghiệp phải thực hiện hóa đơn điện tử. Điều này đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật thông tin lớn, cần thời gian để chuẩn bị, không thể làm trong một sớm một chiều.

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó chủ tịch VCCI khẳng định: “Để hóa đơn điện tử trở nên phổ cập theo đúng lộ trình ngày 1/7/2022 theo Luật Quản Lý thuế cần rất nhiều nỗ lực của cơ quan quản lý, của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và của chính cộng đồng doanh nghiệp”.

DĐDN sẽ tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp tìm kiếm các giải pháp tháo gỡ cho hóa đơn điện tử. Mọi thắc mắc, kiến nghị của doanh nghiệp xin gửi về địa chỉ: toasoan@dddn.com.vn

Bạn đang đọc bài viết Hoá đơn điện tử và “khoảng trống pháp lý” tại chuyên mục Pháp luật của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,