Khát vọng của "cá mập"

Enternews.vn Để tồn tại thành một “đại đế chế” bất khả chiến bại như ngày hôm nay, Facebook đã thực hiện gần 40 vụ M&A lớn nhỏ. Thậm chí, công ty này còn “bóp chết” đối thủ từ trong trứng nước.

Trong phiên điều trần mới đây của bốn “đại gia” công nghệ trước Quốc hội Mỹ, CEO Facebook Mark Zuckerberg nói rằng: “Nếu Facebook là một quốc gia thì đó là quốc gia lớn nhất thế giới với 2,5 tỷ cư dân”.

Cuộc thâu tóm lạnh lùng

Dù sao Mark Zuckerberg cũng đã tạo ra kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong giới tỷ phú toàn cầu, tài sản của ông đã vượt mốc 100 tỷ USD khi mới 36 tuổi, gia nhập câu lạc bộ “trăm tỷ đô” cùng với Jeff Bezos, Bill Gates.

Thậm chí, tốc độ kiếm tiền của Mark còn khủng khiếp hơn những người “ngồi cùng mâm”. Anh ta chỉ mất 16 năm để kiếm được 100 tỷ USD, còn Jeff cần tới 26 năm, Bill cũng miệt mài 46 năm tích góp để đạt mốc 100 tỷ USD. 

Các ông lớn công nghệ này đã và đang bị soi về kinh doanh độc quyền, thâu tóm bất công bằng với đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, người ta chỉ biết ngửa mặt lên trời mà than, Facebook quá lớn để có thể điều trần nó, đánh bại nó, thậm chí hợp tác với nó. Quả thực Mark Zuckerberg siêu việt, nhưng thứ đáng nói nhất với Facebook là chiến lược “mua để diệt”.

Dĩ nhiên, người điều hành cao nhất của Facebook tỏ ra “lạnh lùng” với cáo buộc nói trên từ Quốc hội Mỹ. Song thực tế, tháng 4/2012, Facebook đã bỏ ra 1 tỷ USD để thâu tóm Instagram khi ứng dụng này mới “ra lò” và chưa tạo được một đồng doanh thu nào!

Thậm chí, tốc độ kiếm tiền của Mark còn khủng khiếp hơn những người Dĩ nhiên, người điều hành cao nhất của Facebook tỏ ra “lạnh lùng” với cáo buộc nói trên từ Quốc hội Mỹ. Song thực tế, tháng 4/2012, Facebook đã bỏ ra 1 tỷ USD để thâu tóm Instagram khi ứng dụng này mới “ra lò” và chưa tạo được một đồng doanh thu nào!

Thương vụ này bị đánh giá là điên rồ, nhưng chỉ một năm sau, chính Instagram mang về doanh thu khủng cho Mark Zuckerberg- đó là một ứng dụng chia sẻ ảnh, khá tương đồng với một trong những tính năng nổi trội của Facebook.

Hai năm sau, Mark Zuckerberg thực hiện thương vụ đình đám bậc nhất trong lịch sử M&A, đó là mua lại WhatApp với giá 19 tỷ USD. Số tiền này dư sức để thâu tóm các đại công ty điện tử như Panasonic, Lenovo, Sony hay Nitendo,… song, một lần nữa thứ mà Facbook nhằm vào là một ứng dụng nhắn tin chạy trên nền tảng Symbian, iOS, Android, Blackberry và Windows Phone.

Thật trùng hợp khi cả 6 công ty công nghệ lớn nhất mọi thời đại đều là những kẻ thích mua sắm hơn bất cứ ai. Ngoài Facebook, còn lại đều là những cái tên đã “nhẵn mặt” với người dùng như Twitter, Apple, Microsoft, Google, Yahoo.

Thế giới công nghệ phát triển như vũ bão, có hàng ngàn startup mỗi năm trong lĩnh vực này, nhưng mấy thập kỷ nay, Microsoft, Facebook, Google,… cho thấy thời gian ngự trị đỉnh cao của họ chưa biết khi nào kết thúc. Duy nhất Trung Quốc mới sản sinh ra đối thủ cạnh tranh, thế mà những Alibaba, Weibo, Baidu vẫn mang tiếng là công ty nội địa.

Lời nguyền năm xưa

Khi nghiên cứu về chủ nghĩa tư bản, Mác và Lênin kết luận, chủ nghĩa tư bản cạnh tranh tự do phát triển đến độ nhất định thì xuất hiện các tổ chức độc quyền. Điều này đúng ở chỗ, cạnh tranh tự do thiếu điều tiết sẽ xuất hiện “cá lớn nuốt cá bé”, bất công tài chính, nguồn lực.

Tình trạng phá sản, giải thể, tiêu tán diễn ra ở chỗ này, đồng thời với quá trình lớn lên, phình ra ở chỗ kia. Trên thực tế, bằng phương thức này, nền kinh tế không tạo ra giá trị mới, mà chỉ tập trung giá trị từ nơi này sang nơi khác, bất cân đối.

Với các đại gia công nghệ hiện nay, chúng ta dễ thấy một điều, hình bóng chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh đang song trùng với chủ nghĩa tư bản độc quyền và độc quyền nhà nước, các quá trình này diễn ra đồng thời, đan xen vào nhau, rất khó nhận biết.

Vấn đề đáng quan tâm ở đây là, chủ nghĩa độc quyền luôn là mầm mống gây ra các cuộc khủng hoảng trầm trọng trong kinh tế tư bản. Quy mô của các “siêu công ty” giúp nó nhúng tay vào các quyết định chính trị hệ trọng, ảnh hưởng đến cục diện toàn cầu.

Facebook, Google đang có xu hướng như thế. Hai doanh nghiệp này từng bị cáo buộc thao túng chính trị Mỹ. Họ quảng cáo “Ngày yên lặng” trước thềm bầu cử Mỹ. Ngược lại, tại Thái Lan, Facebook cấm “quảng cáo chính trị” để loại bỏ nguy cơ can thiệp vào nội bộ nước này.

Việc tập trung cao độ tư bản tài chính, ngân hàng là nguồn cơn xuất hiện nhóm nhỏ đầu sỏ tài chính, chi phối toàn bộ đời sống kinh tế và chính trị. Sản sinh ra “chủ nghĩa tự do mới”, điều này từng được cựu Thủ tướng Anh Thatcher cổ súy.

Ví như dịch COVID-19 đã cho thấy những bất ổn trong cách thức vận hành xã hội phương Tây khi đối phó với dịch bệnh, thảm họa. Các cuộc khủng hoảng kinh tế, sự bất bình đẳng xã hội làm cho những nhà lãnh đạo cổ vũ một cách cực đoan cho kinh tế thị trường tự do Âu- Mỹ vỡ mộng.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Khát vọng của "cá mập" tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích