Báo cáo Thường niên Kinh tế Việt Nam 2018 vừa được Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) công bố cho thấy những con số đáng lo ngại về năng suất lao động (NSLĐ) của Việt Nam và tương quan của nó tới tăng trưởng kinh tế.

br class=

Năng suất lao động của Việt Nam so với các nước trong khu vực sau nhiều năm vẫn không thu hẹp được khoảng cách.

Năng suất “đội sổ” ASEAN

Theo đó, trong giai đoạn 2006 - 2012, tốc độ tăng trưởng NSLĐ của Việt Nam giảm từ 4,05% trong năm 2006 xuống còn 3,06% ở năm 2012, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 3,29%/năm. Giai đoạn 2012-2017, NSLĐ bình quân của toàn nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ bình quân 5,3%/năm và tăng trưởng cao nhất vào năm 2015 với tốc độ 6.49%. Nhìn chung, giá trị NSLĐ tổng hợp có xu hướng tăng với tốc độ khá nhanh qua các năm.

Tuy nhiên, chưa vội mừng với đà đi lên của NSLĐ, các chuyên gia nhận định, đây là mức tăng chậm. Đặc biệt, kết quả VEPR cho thấy, tới năm 2015, NSLĐ của 9 nhóm ngành của Việt Nam đều ở mức gần hoặc thấp nhất trong các nước Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc) và ASEAN (Singapore, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Indonesia, Campuchia).

Đặc biệt, PGS TS Nguyễn Đức Thành, Viện Viện trưởng VEPR nhận định, sự méo mó trong thị trường lao động đang tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Cụ thể, những nhóm ngành được cho là dẫn dắt nền kinh tế, đóng góp cao cho xuất khẩu là công nghiệp chế biến chế tạo, xây dựng, vận tải kho bãi nhưng NSLĐ lại chưa cao. Các ngành có năng suất thực sự "đội sổ" bao gồm chế biến chế tạo, xây dựng và logstics.

Điều chỉnh lương cần căn cứ vào năng suất lao động

Cùng với đó, năng suất của khu vực tài chính, bất động sản lại rất cao, cao hơn cả nhiều nước phát triển. Đặc biệt, mối tương quan giữa tốc độ tăng NSLĐ và tốc độ tăng lương trung bình lại đang đi trái nguyên tắc. Nói như Viện trưởng VEPR, vấn đề lương tối thiểu tăng nhanh hơn năng suất lao động đã vi phạm nguyên tắc về lợi nhuận của doanh nghiệp.

Nhận định về nguyên nhân của năng suất lao động chạm đáy khu vực ASEAN, các chuyên gia đều đồng tình do sự thiếu minh bạch của thị trường lao động, cùng với đó là sự dịch chuyển ồ ạt giữa các ngành không có kiểm soát cũng đang làm giảm năng suất lao động của nền kinh tế. Chính những méo mó này đã kìm chân việc nâng cao năng suất, tác động tiêu cực cho tăng trưởng của nền kinh tế.

Tổng giám đốc Vinatex Lê Tiến Trường đưa ra bất cập, mức lương tối thiểu vùng trong những năm qua tăng nhanh hơn so với tăng trưởng kinh tế, tăng chỉ số giá tiêu dùng và chỉ số tăng năng suất lao động.

Do đó, Viện trưởng VEPR khuyến nghị việc điều chỉnh lương tối thiểu cần được thực hiện phù hơp với tăng trưởng năng suất lao động. Lương tối thiểu nếu được xem là một chính sách bảo trợ xã hội sẽ không hiệu quả, thay vào đó, các chính sách phụ trợ nên được xem xét.

Bạn đang đọc bài viết Thị trường lao động “méo mó” đang “kìm chân” năng suất tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,