Theo đó, sau khi có diễn biến bật tăng mạnh trong quý III, chỉ số CPI trong quý IV đã hạ nhiệt nhanh chóng với mức tăng trung bình chỉ 0,25%/tháng (so với mức 0,54% trong quý III, -0,23% trong quý II và 0,3% trong quý I).

Diễn biến này khiến cho lạm phát YoY tính đến thời điểm cuối tháng 12/2017 có mức tăng 2,6% và CPI bình quân cả năm 2017 cũng chỉ tăng 3,53% (dưới mục tiêu Quốc hội đề ra).

Trong khi đó, chỉ số lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống; năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục) chỉ tăng 1,29% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy mức tăng giá của các nhóm hàng tiêu dùng chung (vốn không chịu bởi các diễn biến giá thất thường hay các quyết định điều chỉnh mang tính hành chính) vẫn duy trì ở mức ổn định.

Theo BVSC, về cơ bản, CPI bình quân năm 2017 chịu tác động lớn bởi một số nguyên nhân sau:

Thứ nhất, các địa phương điều chỉnh giá dịch vụ y tế, dịch vụ khám chữa bệnh theo Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC và Thông tư số 02/2017/TT-BYT. Riêng việc điều chỉnh giá nhóm hàng y tế (áp dụng cho cả người có bảo hiểm và người chưa có bảo hiểm) đã khiến CPI bình quân năm 2017 tăng 2,04%.

Theo thống kê của BVSC, lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo hai bước của Thông tư 37 đã gần như hoàn tất. “Do vậy, chúng tôi cho rằng năm 2018, chỉ số CPI chung sẽ không chịu nhiều ảnh hưởng từ nhóm hàng y tế như năm 2016 và 2017. Đây là một thuận lợi đối với chỉ số lạm phát năm 2018”. – báo cáo của BVSC nhận định.

Thứ hai, thực hiện lộ trình tăng học phí theo Nghị định số 86/2015/NĐ-CP làm chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 7,29% YoY, tác động làm CPI bình quân năm 2017 tăng khoảng 0,5% so với năm 2016. Lộ trình tăng học phí này dự kiến đến năm 2021 mới kết thúc, do vậy BVSC cho rằng đây sẽ vẫn là nhân tố khiến chỉ số lạm phát chung tăng khoảng 0,5% mỗi năm trong các năm tới.

Thứ ba, giá dầu thế giới trung bình trong năm 2017 bật tăng khoảng 10% khiến giá xăng dầu trong nước liên tục phải điều chỉnh. Chỉ số giá nhóm hàng giao thông tăng 6,8% trong năm 2017, đóng góp khoảng 0,2% vào CPI chung.

Thứ tư, ở chiều ngược lại, có một số yếu tố góp phần kiềm chế tốc độ tăng CPI trong năm 2017. Điển hình là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống có mức giảm 1,8% YoY, trong đó riêng nhóm thực phẩm giảm 2,6% YoY (chủ yếu giảm ở nhóm thịt tươi sống).

Như phân tích ở trên, nhóm hàng y tế sẽ không ảnh hưởng nhiều đến CPI trong năm 2018 do lộ trình điều chỉnh giá về cơ bản đã hoàn tất. Nhóm hàng giáo dục dự kiến sẽ vẫn làm tăng CPI chung thêm khoảng 0,5%. Như vậy, ảnh hưởng của giáo dục và y tế đến CPI trong năm nay sẽ chỉ ở mức 0,7-0,8% (giảm mạnh so với mức 2,5% trong năm 2017).

Rủi ro tiềm ẩn đối với chỉ số lạm phát chung có thể sẽ đến từ xu hướng tăng giá của các loại hàng hóa cơ bản trên thế giới, điển hình nhất là giá xăng dầu và các nguyên vật liệu nhập khẩu để sản xuất hàng hóa phục vụ nhu cầu trong nước.

Nếu không có cú sốc hoặc biến cố gì lớn (đặc biệt là liên quan đến khả năng xảy ra cuộc chiến tranh giữa Ả Rập Saudi và Iran) thì giá dầu trung bình trong năm 2018 được dự báo sẽ tiếp tục xu hướng tăng (khoảng 10%) so với mức trung bình của năm 2017.

Với mức tăng này, BVSC cho rằng tác động trực tiếp đến nhóm hàng giao thông có thể sẽ không lớn nhưng tác động vòng hai liên đới đến giá các mặt hàng chung trên thị trường, đặc biệt là giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất, gần 40%) có thể sẽ khó lường hơn. Mặc dù vậy, về cơ bản, những rủi ro khó lường của giá hàng hóa cơ bản tăng sẽ được trung hòa bởi mức độ tác động ít hơn của nhóm hàng y tế lên chỉ số CPI chung trong năm 2018.

“Dựa trên mô hình định lượng có hiệu chỉnh các yếu tố định tính, có tính đến rủi ro tăng giá các loại hàng hóa cơ bản trên thế giới, chúng tôi dự báo lạm phát trung bình trong năm 2018 sẽ có mức tăng từ 3-3,5%”. – báo cáo cho biết.

Bạn đang đọc bài viết Lạm phát năm 2018 có thể tăng từ 3-3,5% tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,