Đừng đẩy việc lên Thủ tướng, Chính phủ khi những việc đó thuộc thẩm quyền, chức năng của các Bộ, Ngành.

Mới đây, thảo luận tại tổ về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đề nghị không quy định thẩm quyền cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) như khoản 3, Điều 30 của dự thảo Luật, mà nâng lên một cấp là giao cho Chính phủ phê duyệt.

Tức là, hiện nay tại khoản 3 của Điều 30 dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) quy định giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục ban hành Chương trình GDPT và các vấn đề liên quan đến đổi mới, chỉnh lý, căn chỉnh chương trình. Tuy nhiên, tại khoản 1, Điều 3 Nghị quyết 88 của Quốc hội năm 2014 về đổi mới chương trình sách giáo khoa đã giao cho Chính phủ chỉ đạo, thực hiện và phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông.

Sự chồng chéo, thiếu nhất quán giữa hai văn bản luật xảy ra có thể gây ảnh hưởng đến quá trình áp dụng pháp luật sau này, nên dự thảo Luật Giáo dục lần này đúng là cần xem lại, sửa đổi theo hướng phù hợp với những văn bản pháp lý trước đó.

Có điều, đề xuất của Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long tuy nghe hợp lý, chặt chẽ về mặt pháp luật, nhưng tính thực tiễn chưa thể khẳng định được điều gì. Thủ tướng, Chính phủ lại phải làm thêm việc, trong khi những việc đó lại thuộc thẩm quyền, chức năng của các Bộ, Ngành.

Chính phủ hiện nay quản lý bao nhiêu Bộ, Ngành? Nếu Bộ, Ngành nào cũng có một chương trình cần đến Chính phủ phải tự mình tham gia phê duyệt thì thử hỏi Chính phủ còn làm được những nhiệm vụ khác nữa hay không?

Thật khó chấp nhận khi một đất nước với cả bộ máy hành chính khổng lồ mà từ chuyện sập giàn giáo, thi cử, tuyển công chức, chuyện dâm ô trẻ em, bạo hành trẻ em, cho tới chuyện tai nạn giao thông..v…v. .. người ta đều “báo cáo Thủ tướng, Chủ tịch nước”, hoặc “chờ ý kiến chỉ đạo” thì cấp dưới mới làm. Rõ ràng, đang có vấn đề về sự phân cấp, phân quyền, hoặc là năng lực thực thi của các Bộ, Ngành đó yếu kém?

Riêng ngành giáo dục, đánh giá lại chặng đường đã qua của Bộ Giáo dục chúng ta thấy liên tục đổi mới: Mới từ sách giáo khoa, mới từ phương pháp quản lý, giảng dạy, mới đến cả những kỳ thi,… Đổi lại được gì? Chất lượng giáo dục Việt Nam so với thế giới chưa từng được nâng cao, cải thiện. Dễ thấy nhất là tình trạng sinh viên học xong không thể có việc làm vì ngoài kiến thức hàn lâm họ không biết đến thực tiễn. Rồi, hàng ngàn Giáo sư, Tiến sĩ… cũng không thể nghiên cứu ra những công trình nổi bật nào để phục vụ cho đời sống xã hội..v..v.

Hơn nữa, vấn đề chất lượng của mỗi chương trình giáo dục (trong đó có GDPT) nó không hề phụ thuộc vào cấp thẩm quyền nào phê duyệt. Thành công hay không phải đến từ chính những con người xây dựng ra những chương trình ấy và cả những con người triển khai thực hiện chương trình.

Nói cách khác, quyết sách của Bộ, Ngành đúng thì khẳng định là Bộ, Ngành ấy có năng lực, có đủ nhân lực chất lượng. Ngược lại, khi Bộ, Ngành ra những quyết sách sai lầm thì tức là nguồn nhân lực kém. Khi kém thì chúng ta nên thay nguồn nhân lực khác, chứ không phải trông chờ đến sự trợ giúp, góp sức của Chính phủ như nhiều năm qua hay làm nữa.

Thêm một vấn đề nữa là khâu quản lý, chế tài dành cho các cá nhân, tập thể  chưa rõ ràng. Nói như Tiến sĩ Trần Du Lịch đó là: “Lỗ hổng trong quản lý của chúng ta nằm ở chỗ, cấp trên chỉ có chế tài xử lý đối với những người làm sai mà chưa có chế tài xử lý những người không làm. Do đó, để tránh trường hợp cái gì cũng đến tay lãnh đạo cấp cao, phải có chế tài thật mạnh xử lý cấp dưới không làm nhiệm vụ theo thẩm quyền, trước khi xử lý việc họ làm sai”.

Dẫu biết, sự vào cuộc, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ trong việc làm rõ những vấn đề nóng phát sinh trong đời sống xã hội thời gian qua là việc làm thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của người đứng đầu trong việc xây dựng một Chính phủ liêm chính, kiến tạo. Thế nhưng, đang có một sự “lạm dụng” chỉ đạo của Thủ tướng, Chính phủ, nếu việc gì cũng đẩy lên Thủ tướng, thì sinh ra các Bộ, Ngành để làm gì?

Bạn đang đọc bài viết Đừng đẩy việc lên Thủ tướng, Chính phủ! tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,