Thông tư 52 sẽ thực hiện xếp hạng cho toàn bộ các TCTD, thay vì chỉ xếp loại cho nhóm Ngân hàng TMCP như Quyết định 06.

Thông tư 52 sẽ thực hiện xếp hạng cho toàn bộ các tổ chức tín dụng, thay vì chỉ xếp loại cho nhóm Ngân hàng TMCP như Quyết định 06.

Các TCTD sẽ được xếp thành 5 hạng

Chính thức có hiệu lực từ 1/4/2019, Thông tư 52 sẽ thực hiện xếp hạng cho toàn bộ các tổ chức tín dụng (TCTD), thay vì chỉ xếp loại cho nhóm Ngân hàng TMCP như Quyết định 06. Đáng chú ý, việc xếp hạng sẽ phản ánh đầy đủ thực trạng hoạt động, rủi ro của các TCTD và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Theo đó, TCTD sẽ được chia thành các nhóm đồng hạng. Cụ thể, nhóm 1 bao gồm các NHTM có quy mô lớn (tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trong năm xếp hạng trên 100.000 tỷ đồng); Nhóm 2 là NHTM có quy mô nhỏ (tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trong năm xếp hạng bằng hoặc thấp hơn 100.000 tỷ đồng); Nhóm 3 là chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Nhóm 4 là khối công ty tài chính; Nhóm 5 là các công ty cho thuê tài chính và Nhóm 6 là Ngân hàng hợp tác xã.

Các TCTD sẽ được xếp hạng theo hệ thống tiêu chí, trong đó từng tiêu chí xếp hạng bao gồm nhóm chỉ tiêu định lượng và nhóm chỉ tiêu định tính: Nhóm chỉ tiêu định lượng đo lường mức độ lành mạnh hoạt động ngân hàng trên cơ sở số liệu hoạt động của TCTD; Nhóm chỉ tiêu định tính đo lường mức độ tuân thủ các quy định pháp luật của TCTD.

Trọng số của nhóm chỉ tiêu, trọng số của từng chỉ tiêu theo từng nhóm đồng hạng được xác định trên cơ sở tầm quan trọng của từng nhóm chỉ tiêu, từng chỉ tiêu đối với mức độ lành mạnh hoạt động ngân hàng và yêu cầu của công tác thanh tra, giám sát.

Căn cứ vào mức điểm xếp hạng đạt được, TCTD sẽ được xếp vào một trong các hạng sau: Tốt (A), Khá (B), Trung bình (C), Yếu (D) hoặc Yếu kém (E). Theo đó, TCTD được xếp vào hạng A (Tốt) nếu có tổng điểm xếp hạng lớn hơn hoặc bằng 4,5; hạng B (Khá) nếu tổng điểm xếp hạng nhỏ hơn 4,5 và lớn hơn hoặc bằng 3,5; hạng C (Trung bình) nếu tổng điểm xếp hạng nhỏ hơn 3,5 và lớn hơn hoặc bằng 2,5; hạng D (Yếu) nếu tổng điểm nhỏ hơn 2,5 và lớn hơn hoặc bằng 1,5; hạng E (Yếu kém) nếu tổng điểm xếp hạng nhỏ hơn 1,5.

Cần lộ trình cụ thể

Liên quan đến việc quản lý kết quả xếp hạng, Thông tư quy định rõ, TCTD không được cung cấp kết quả xếp hạng cho bên thứ ba (bao gồm cả ngân hàng mẹ của chi nhánh ngân hang nước ngoài) dưới bất kỳ hình thức nào. Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng; NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố; các đơn vị khác thuộc NHNN và các tổ chức, cá nhân quản lý nhà nước khác thuộc đối tượng được cung cấp kết quả xếp hạng các TCTD phải thực hiện lưu trữ và sử dụng kết quả xếp hạng theo quy định pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước trong ngành Ngân hàng.

Quy định trên có thể hiểu, kết quả xếp hạng sẽ chỉ được “lưu hành nội bộ” chứ không công bố công khai ra bên ngoài.

Còn nhớ NHNN cũng đã giải thích rõ lý do việc không công khai kết quả xếp hạng các TCTD ngay từ thời điểm Thông tư này mới còn ở dạng Dự thảo. Tuy nhiên, lúc đó cũng đã có nhiều luồng quan điểm ngay trong trong giới chuyên gia.

Luồng ý kiến thứ nhất đồng tình với quan điểm của NHNN là không công khai kết quả xếp hạng ra bên ngoài bởi tính nhạy cảm của thông tin có thể ảnh hưởng tới sự an toàn của hệ thống.

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Trí Hiếu – Chuyên gia ngân hàng dẫn ra hai lý do. Thứ nhất, việc làm này là phù hợp với thông lệ quốc tế khi các NHTW trên thế giới và các cơ quan quản lý ngành ngân hàng khi xếp hạng tín nhiệm các TCTD hoặc các ngân hàng trong phạm vi quản lý, cũng xếp tin tức đó là thông tin tối mật và mang tính nhạy cảm.

Thứ hai, các TCTD sẽ được xếp hạng theo tín nhiệm theo 5 hạng A, B, C, D, E. Trong đó các TCTD hạng D và E trong ranh giới kiểm soát đặc biệt, có thể bị NHTW tiếp quản, nhất là những TCTD hạng E với rủi ro rất lớn có thể đi đến tình trạng phá sản, nên nếu thông tin đó lan ra bên ngoài dẫn đến tình trạng người dân ồ ạt rút tiền.

Tuy nhiên luồng ý kiến thứ hai lại cho rằng nên công khai kết quả xếp hạng, đặc biệt là xếp hạng ngân hàng cho công chúng, nhà đầu tư biết để họ có thể lựa chọn và an tâm khi gửi tiền của mình.

Một chuyên gia cho rằng, nhu cầu của người dân về tình hình "sức khỏe" của Ngân hàng rất bức thiết, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế đã trải qua nhiều cú sốc trên thị trường tài chính - ngân hàng và thông tin xếp hạng là cần thiết để họ tự thẩm định TCTD trước khi gửi tiền tiết kiệm, thay vì chỉ nhìn vào lãi suất huy động như hiện nay.

Ngoài ra cũng có những ý kiến dung hòa hơn khi cho rằng, nếu công bố xếp hạng, sẽ rất dễ xảy ra hiện tượng người dân đổ xô rút tiền ở những ngân hàng có xếp hạng yếu kém gây rủi ro cho hệ thống. Tuy nhiên, dù sớm hay muộn, sẽ tới lúc hệ thống phải đi đến một điểm: người dân khi chọn ngân hàng gửi tiền phải nghiên cứu tình hình của nhà băng đó và chấp nhận chịu một phần trách nhiệm với khoản tiền gửi của mình. Bởi vậy, dù hiện nay có thể khó công khai kết quả xếp hạng, nhưng NHNN cũng nên có lộ trình cụ thể.

Bạn đang đọc bài viết Có nên công khai kết quả xếp hạng các tổ chức tín dụng? tại chuyên mục Ngân hàng - Chứng khoán của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,