Trong các phiên thảo luận của Quốc hội đã có rất nhiều ý kiến cho rằng, kiến trúc đô thị Việt Nam đang bị phá nát và nguyên nhân là do chưa có một đạo luật về kiến trúc, mặc dù các luật về xây dựng cũng đã đặt vấn đề kiến trúc và có quy chế quản lý kiến trúc từ lâu.

Cần một đạo luật riêng

Quy chế quản lý kiến trúc là một văn bản có ảnh hưởng rất nhiều đến quyền và lợi ích của người dân nhất là tại các đô thị. Ví dụ, công trình được phép xây dựng bao nhiêu phần trăm diện tích và bao nhiêu phần trăm dành cho cây xanh, được phép xây cao bao nhiêu tầng, hoặc các yêu cầu về kiến trúc và xây dựng khác.

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải

Bản thân quy chế quản lý kiến trúc do Ủy ban nhân dân mà cụ thể do Chủ tịch cấp tỉnh, cấp thành phố ký duyệt. Có thể thấy văn bản để điều chỉnh quy hoạch kiến trúc và không gian kiến trúc của đô thị có giá trị ở mức độ thấp và thường xuyên bị thay đổi bởi nếu cấp Chủ tịch tỉnh phê duyệt thì Chủ tịch có thể thay đổi. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ điểm nhấn của đô thị nằm ở đâu - chúng ta lại chưa có quy định chặt chẽ nên đã từng có câu chuyện về con đường cong mềm mại ở Hà Nội. Có thể nói đó là những sản phẩm “lỗi” từ việc quản lý kiến trúc.

 Do đó, tại Điều 10 yêu cầu về quản lý kiến trúc đề nghị bổ sung thêm cụm từ "yêu cầu quản lý kiến trúc phải tuân theo nguyên tắc quy định tại Điều 4 và phù hợp với chính sách của nhà nước về hoạt động kiến trúc quy định tại Điều 6 của luật này".

Tại Điều 14, đây là nội dung rất được quan tâm, đó là quy chế quản lý kiến trúc. Thực ra người dân cũng không biết nhiều về pháp luật quản lý kiến trúc, pháp luật kiến trúc mà quy chế quản lý kiến trúc rất sát sườn đối với lợi ích của họ, trong đó quy định về chiều cao, diện tích xây dựng công trình, quy định các điểm nhấn kiến trúc. Do đó, quy chế về quản lý kiến trúc cần xem xét và phải giao cấp cao hơn là Chính phủ quy định.

Ngoài ra, việc cấp Chứng chỉ hành nghề kiến trúc, dự thảo quy định 10 năm trong khi Luật Xây dựng cũng như Luật quốc tế chỉ cho phép 5 năm. Nếu để thời hạn 10 năm như trong dự thảo sẽ không phù hợp với thời đại vì ngày nay công nghệ thay đổi liên tục, nếu không cập nhật thêm kiến thức sẽ không thể đáp ứng được xu hướng của thị trường và xã hội.

Điều đó không chỉ liên quan đến trình độ của kiến trúc sư mà còn ảnh hưởng đến lợi ích của người tiêu dùng, bởi nếu không có những kiến trúc sư xuất sắc thì sẽ có những sản phẩm bất cập, sản phẩm lỗi.

Hiểu luật và thực thi hiệu quả

Thực tế cho thấy câu chuyện kiến trúc Việt Nam có rất nhiều bất cập và đã để lại những hậu quả tại nhiều địa phương khiến người dân chưa hài lòng. Và trên thực tế Việt Nam chưa có nhiều công trình kiến trúc có quy mô khu vực hoặc thế giới phải ngưỡng mộ.

Hy vọng khi Luật Kiến trúc được thông qua sẽ góp phần chỉnh đốn hoạt động kiến trúc Việt Nam từ đó vấn đề quy hoạch không gian, quy hoạch kiến trúc, xây dựng Thủ đô cũng như các thành phố và nhiều địa phương trên cả nước sẽ đáp ứng được yêu cầu về mặt thẩm mỹ, khoa học, giúp sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn tài nguyên (gồm tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên không gian), đồng thời bảo đảm được bản sắc văn hóa của dân tộc mà vẫn có được tính hiện đại.

Hiện nay Luật Quy hoạch cũng đã được ban hành và có sự điều chỉnh từng bước thống nhất các loại quy hoạch, do đó đây không phải là cản trở lớn.

Bên cạnh đó, để nước ta có diện mạo kiến trúc đẹp không chỉ cần Luật Kiến trúc hay là đủ mà điều quan trọng là việc triển khai, việc hiểu luật và áp dụng luật, thực thi luật như thế nào. Từ người quản lý các tổ chức xã hội cho đến người dân đều phải có một cách hiểu như nhau thì mới thực hiện được.

Bạn đang đọc bài viết Cần đạo luật riêng dành cho kiến trúc tại chuyên mục Bất động sản của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,