Nhà máy Ethanol Dung Quất đang dần thoát ra khỏi cơn “bĩ cực”.

Nhà máy Ethanol Dung Quất đang dần thoát ra khỏi cơn “bĩ cực”.

Thứ nhất, nếu dự án không còn “vướng víu” ở đâu thì lập phương án cổ phần hóa, thoái vốn.Thứ hai, trước đây cũng đã có phương án Nhà máy lọc dầu Dung Quất đề nghị cho tiếp nhận dự án này. Do đó, cần tính toán thêm giải pháp này cho dự án.

Tính đường cho cổ phần hóa

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, khó khăn lớn nhất của Ethanol Dung Quất là hệ thống nhà máy xử lý nước thải, mới chỉ đáp ứng được 20% công suất, tức là chỉ chạy được 20 ngày thì phải dừng hoạt động. Nhưng đến nay toàn bộ phân xưởng xử lý nước thải đã được hoàn thiện. Tiếp đó, khi triển khai xây dựng nhà máy lại không tập trung làm vùng nguyên liệu. Với diện tích 16.000 ha tỉnh Quảng Ngãi "đưa cho" thì nhà máy không nhận, lại đi thu mua sắn trôi nổi trên thị trường, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên thì bị ép giá là điều dễ hiểu.

“Bây giờ phải giải quyết được bài toán đầu vào cho nhà máy, nếu chưa làm được vùng nguyên liệu thì trước mắt tổ chức khâu thu mua nguyên liệu bằng hình thức ký hợp đồng thu mua dài hạn với bà con nông dân”, Phó Thủ tướng nói.

Vẫn theo Phó Thủ tướng, với phương án sáp nhập Ethanol Dung Quất với Nhà máy lọc dầu Dung Quất thành một phân xưởng hay bộ phận phối trộn nguyên liệu cũng là giải pháp nên xem xét. Hoặc cổ phần hóa, đấu giá công khai rồi bán cho tư nhân làm chắc chắn cũng sẽ mang lại hiệu quả.

Trao đổi về Ethanol Dung Quất, ông Lê Mạnh Hùng - Phó tổng Giám đốcTập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cho biết, từ ngày 14/10/2018 sau khi hoàn thành mục hỗ trợ hồ Cigar để xử lý nước thải, nhà máy đã khởi động lại và đã cho ra sản phẩm với khoảng 1.500 m3 ethanol, đến thời điểm này nhà máy đã tiêu thụ được 800 m3. Cùng với đó, cũng lập kế hoạch vận hành nhà máy và nghiệm thu toàn bộ nhà máy sau khi hoàn thành hạng mục hồ Cigar.

Ông Hùng cho rằng, trước đây dự án không thể nghiệm thu được vì còn vướng phần xử lý nước thải chưa hoàn thiện, sau khi hạng mục này được xử lý, song song với hoạt động nghiệm thu thì phần sản xuất kinh doanh cũng phải thực hiện cùng. Bởi vì vốn là của phía đối tác, cho nên cùng một lúc nhà  máy phải thực hiện 2 nhiệm vụ. Thứ nhất, nghiệm thu toàn bộ nhà máy. Thứ hai, triển khai kinh doanh sản phẩm ngay trong quá trình nghiệm thu. Kế hoạch này được chia làm 3 giai đoạn trong năm 2019, với tổng sản lượng khoảng hơn 20.000 m3 Ethanol.

“Chính vì thế, việc xử lý tranh chấp EPC đối với dự án ethanol Dung Quất không thực hiện được, việc này chỉ có thể làm sau khi hoàn thành nghiệm thu toàn nhà máy”, ông Hùng bày tỏ.

Dù đã được đại gia “giải cứu” 

Trước đó, Nhà máy Ethanol Dung Quất được “giải cứu" nhờ một “đại gia” xuất nhập khẩu, đó là Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại tạp phẩm (Tocontap). Hợp đồng giữa Ethanol Dung Quất và Tocontap nêu rõ, Ethanol Dung Quất là đơn vị nhận gia công sản phẩm chính là Ethanol từ nguyên liệu do Tocontap cung cấp.

Nghĩa là Tocontap sẽ chịu trách nhiệm thu xếp nguồn nguyên liệu, tổ chức phân phối Ethanol sau khi ra thành phẩm. Phía Ethanol Dung Quất sẽ chịu trách nhiệm gia công Ethanol từ nguyên liệu sắn do Tocontap cung cấp. Hợp đồng này có thời hạn là 10 năm kể từ ngày ký, chia làm hai giai đoạn, mỗi giai đoạn 5 năm.

Trong hợp đồng cũng ghi rõ, trong vòng 12 tháng đầu, phía Tocontap cam kết tiêu thụ hết tàn bộ sản lượng Ethanol mà phía Ethanol Dung Quất sản xuất được. Đây được coi là điều kiện tiên quyết để giải quyết những khó khăn về nguyên liệu, về vốn, để nhà máy hoạt động.

Ngoài ra, phía Tocontap cũng cam kết tạm ứng kinh phí cho việc sửa chữa nhà máy và chi phí gia công. Kinh phí này sẽ được chuyển cho Ethanol Dung Quất khi kế hoạch và dự toán chi phí bảo dưỡng sửa chữa được thông qua giữa hai bên. Phía Tocontap cũng đồng ý tạm ứng 70% chi phí gia công bằng tiền mặt cho Ethanol Dung Quất trong vòng một tuần kể từ khi hai bên thống nhất kế hoạch sản xuất theo từng đợt, hoặc theo quý, theo tháng do bên Ethanol Dung Quất cung cấp.

Được biết, dự án ethanol Dung Quất là một trong 4 dự án bị Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ sang Bộ Công an.

Cụ thể, thanh tra quá trình xây dựng Dự án Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất (Ethanol Dung Quất, tại tỉnh Quảng Ngãi), Thanh tra Chính phủ đã kết luận có dấu hiệu cố ý làm trái, thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc lựa chọn địa điểm xây dựng, trong chỉ định thầu, trong ký kết và thực hiện các hợp đồng EPC,...

Tại bản kết luận này, Thanh tra Chính phủ cho rằng, dự án Nhà máy Ethanol Dung Quất có vốn nhà nước trên 30% tổng mức đầu tư, do đó phải thực hiện đấu thầu để lựa chọn nhà thầu theo quy định của Luật Đấu thầu. Tuy nhiên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), đại diện vốn Nhà nước của các đơn vị thành viên tại PCB và chủ đầu tư PCB đã thực hiện chỉ định thầu.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cho rằng, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ kỹ thuật Dầu khí chưa có kinh nghiệm với vai trò đứng đầu liên danh thực hiện dự án. Do đó, Thanh tra Chính phủ khẳng định, việc chỉ định thầu không thực hiện đúng yêu cầu của Thủ tướng và vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều 2 Luật Đấu thầu.

Thanh tra Chính phủ cũng nhận định, Hợp đồng EPC đã được điều chỉnh tăng từ 59,177 triệu USD thành 67 triệu USD, tăng 7,723 triệu USD, trong đó 3,245 triệu USD tăng không có cơ sở.

Bạn đang đọc bài viết [12 dự án thua lỗ] Bài 6: Hai “kịch bản” cho Ethanol Dung Quất tại chuyên mục Doanh nghiệp-Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,