Cập nhật mới nhất cho thấy, dịch tả lợn châu Phi đã lan ra 58 tỉnh thành với hơn 2,6 triệu con lợn phải tiêu huỷ. Tổng số lợn của cả nước tháng 6/2019 giảm 5,5% so với cùng thời điểm năm 2018, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng 6 tháng đầu năm 2019 ước đạt 2 triệu tấn, giảm 5% so với cùng kỳ năm 2018.

Cập nhật mới nhất cho thấy, dịch tả lợn châu Phi đã lan ra 58 tỉnh thành với hơn 2,6 triệu con lợn phải tiêu huỷ.

Dịch tả lợn châu Phi đã lan ra 58 tỉnh thành với hơn 2,6 triệu con lợn phải tiêu huỷ.

Doanh nghiệp “vạ lây”

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới các hộ chăn nuôi, các nhà máy chế biến thịt lợn. Hệ luỵ dây truyền từ bệnh dịch này còn khiến các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, các đơn vị cung ứng thuốc, giống…đều lao đao. Ông Trần Trọng Quang, Phó tổng giám đốc phụ trách kinh doanh Tập đoàn Thức ăn chăn nuôi Vina (Vinafeed) chia sẻ, nhìn doanh số đại lý sụt giảm mà “sốt ruột”.

Theo đó, trong vòng 3 tháng qua, lượng tiêu thụ thức ăn chăn nuôi của Vinafeed tụt giảm khoảng 30% so với tháng 1, từ 16.000 tấn/tháng xuống còn 11.000 tấn. Hiện, giá sản phẩm của Vinafeed đã giảm khoản 7-8% so với tháng 1/2019.

Ông Quang nhấn mạnh, mức giá tại tháng 1/2019 cũng đã rất thấp vì tất cả các công ty thức ăn chăn nuôi đã giảm giá tối đa để cạnh tranh. "Rất nhiều hộ chăn nuôi bán tháo bằng mọi giá, thậm chí bán cả đàn lợn nái vì lo lắng, thua lỗ rất lớn. Trong trường hợp đó, hiệu ứng domino gây phá sản hệ thống người chăn nuôi, cung cấp con giống và đại lý phân phối cám còn kéo dài ngay cả khi hết dịch", ông Quang lo ngại.

Không riêng Vinafeed, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi khác cũng chung cảnh ảm đạm. Đại diện Tập đoàn Masan tuy không thông tin con số cụ thể nhưng cũng cho biết sản lượng sản xuất, tiêu thụ thức ăn chăn nuôi giảm mạnh. 

Báo cáo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) mới đây đưa ra nhận định, dịch tả lợn châu Phi sẽ khiến nhu cầu thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam giảm trong 2019 và 2020. Cụ thể, nhu cầu thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam sẽ giảm còn 23,7 triệu tấn trong năm 2019 và 23,5 triệu tấn năm 2020 từ khoảng 23,8 triệu tấn năm 2018. 

Thậm chí, ông Phạm Đức Bình, Phó chủ tịch Hội Thức ăn chăn nuôi còn cho biết, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi suy giảm sản lượng ít nhất 30%.

Như vậy, ảnh hưởng từ dịch tả lợn châu Phi tạo ra chuỗi ảnh hưởng dây chuyền, không chỉ gây thiệt hại cho người chăn nuôi mà cả người kinh doanh thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, các doanh nghiệp cung cấp đầu vào cho chế biến thức ăn chăn nuôi. 

Thay đổi cơ cấu vật nuôi

Ông Nguyễn Xuân Dương, quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) thừa nhận, 10 năm qua ngành chăn nuôi tăng trưởng rất cao nhưng còn tập trung với con lợn mà quên các loại vật nuôi khác. Chưa bao giờ ngành chăn nuôi khó khăn như thế này. Hai năm qua, cả nước nỗ lực cứu vãn thị trường thịt lợn, nhưng dịch tả lợn châu Phi lan tới, vượt quá sức cố gắng của mọi người, giờ lại phải căng mình cứu đàn bằng mọi giá.

Dù dịch tả lợn châu Phi không lây sang người nhưng việc kiểm soát không hề đơn giản. Hệ lụy là ngành chăn nuôi lợn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này có nguyên nhân từ thói quen tiêu dùng, tập quán chăn nuôi khiến cơ cấu chưa hợp lý.

Trong cơ cấu tiêu dùng thực phẩm ở châu Âu thịt gia cầm chiếm 40%, hơn 35% là gia súc ăn cỏ, 20 - 25% là thịt lợn. Điều này hoàn toàn ngược lại ở Việt Nam và Trung Quốc là 65 - 70% là thịt lợn, 20 - 25% thịt gia cầm, còn lại là thịt đỏ.

Đây được nhận định không phải là cơ cấu hợp lý khi chăn nuôi lợn gây áp lực rất lớn về thị trường và môi trường. Do đó, trong năm 2019, ngành chăn nuôi phải điều chỉnh tốc độ tăng trưởng gia cầm từ 6% (1,2 triệu tấn thịt) năm 2018 lên 9%. Số trứng gia cầm năm 2018 đạt 11,8 tỉ quả cũng được đề nghị tăng lên 12  - 18 tỉ quả.

Thị trường cũng còn rất lớn với gia súc ăn cỏ và sữa. Trước kia, nhiều người lo ngại không chăn nuôi gia súc lớn được vì lo ngại khí hậu và không có cánh đồng rộng lớn. Nhưng hiện nay công nghệ chăn nuôi đã thay đổi. Chính các doanh nghiệp trong nước đang vẽ lại bản đồ về chăn nuôi gia súc ăn cỏ. Lợi thế nữa là sinh khối chất xanh. Trong nước không có đồng cỏ lớn nhưng có cỏ để cắt và nguồn phế phụ phẩm làm thức ăn công nghiệp.

Cả nước hiện có 7 triệu hộ chăn nuôi gia cầm, 2 triệu hộ chăn nuôi lợn. Nếu tính trung bình mỗi hộ có 5 người, thì có 40 - 50 triệu người đang phụ thuộc vào chăn nuôi. “Chúng ta vẫn phải chăn nuôi nhưng cần thay đổi lại cơ cấu. Đó là tất yếu”, ông Dương nhấn mạnh.

Bạn đang đọc bài viết "Hiệu ứng Domino" từ dịch tả lợn châu Phi tại chuyên mục Kinh tế vĩ mô của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,