(DĐDN) - Dù kết quả chiến dịch thanh tra lao động 2015 cho thấy vẫn còn nhiều DN sai phạm nhưng thông qua đó, hiểu biết của DN và người lao động về pháp luật lao động đã tăng lên - Đó là khẳng định của ông Nguyễn Tiến Tùng - Phó chánh thanh tra Bộ LĐ-TBXH với phóng viên DĐDN.

hieubietve12bÔng Tùng cho biết, ngay từ đầu chiến dịch Bộ LĐ-TBXH đã huy động được sự hỗ trợ của các bên, trong đó phải kể đến hai đối tác VCCI và Tổng Liên đoàn Lao động VN. Thông qua truyền thông báo chí đã giúp cho nhận thức của người lao động đã nâng lên nhiều so với trước khi chiến dịch. Đặc biệt, chiến dịch đặt vấn đề tư vấn, hướng dẫn là chủ yếu nên hầu hết người sử dụng lao động và người lao động rất hào hứng tham gia. Sau chiến dịch, việc hiểu biết về pháp luật lao động của cả người sử dụng lao động và người lao động đã tăng lên rõ rệt...

- Nhưng kết quả chiến dịch cũng cho thấy, các DN trong lĩnh vực dệt may còn khá lơ là việc thực hiện chính sách pháp luật. Trong khi đó, dự kiến năm 2016 chiến dịch sẽ tập trung vào ngành xây dựng. Liệu chiến dịch chỉ diễn ra một thời gian ngắn có làm thay đổi được nhận thức của các bên không, thưa ông?

Chắc chắn sẽ phải thay đổi, bởi vì mỗi năm thanh tra Bộ sẽ lựa chọn các lĩnh vực khác nhau, năm nay là dệt may sang năm 2016 có thể sẽ là ngành xây dựng. Ở mỗi lĩnh vực việc tiếp cận của các bên đều khác nhau, do đó chắc chắn sẽ phải thay đổi nhận thức. Ví dụ, ở ngành dệt may chúng tôi chú trọng tới vấn đề vệ sinh lao động, như bụi vải lơ lửng, ánh sáng, lối thoát hiểm… Nhưng ở lĩnh vực xây dựng lại chú trọng tới công tác an toàn lao động. Ví dụ sàn thao tác, điện công trường, xử dụng thiết bị vật tư…

Nếu như ngành dệt may chúng tôi luôn khẳng định với DN rằng nếu thực hiện tốt các chính sách pháp luật sẽ có thêm nhiều đơn hàng từ các đối tác nước ngoài. Còn với ngành xây dựng nếu thực hiện tốt an toàn lao động sẽ giúp DN phát triển, tăng uy tín. Bởi lẽ nếu có tan nạn lao động chết người DN đó thậm chí sẽ nỗ nặng, do vậy thông thường DN xây dựng họ rất sợ tai nạn lao động. Nhưng vì lợi nhuận, một số DN bớt xén các quy trình quy phạm, công nghệ, quy định về bảo đảm quyền cho người lao động nên có thể dẫn đến tai nạn lao động. Còn khi DN đã tham gia chiến dịch, được chúng tôi hướng dẫn, tuyên truyền, huấn luyện chắc chắn chủ sử dụng lao động sẽ hiểu và thực hiện tốt hơn. Từ đó nhận thức cũng sẽ được nâng lên.

- Ông có ngại rằng khi chiến dịch diễn ra, các DN biết có thanh tra lao động nên có thể họ sẽ thực hiện nghiêm chỉnh. Nhưng khi hết chiến dịch, DN lại lơ là việc thực hiện pháp luật?

Đặc điểm khác biệt của chiến dịch này là sau thanh tra sẽ có giám sát thực hiện, tức là sau khi đoàn thanh tra tiến hành thanh tra xong, gửi kết luận thanh tra cho các bên như VCCI, Tổng LĐLĐ VN… các cơ quan đó sẽ tiếp tục thực hiện kiến nghị.

Khi khởi động chiến dịch, chúng tôi cũng đã tuyên truyền trước để các DN có sự chuẩn bị và thực hiện. Cho đến khi đoàn thanh tra vào thanh tra, sẽ tiếp tục có những khuyến cáo với các DN. Khắc phục xong sẽ có các bên liên quan giám sát việc thực hiện các kết luận. Do vậy, các hoạt động của chiến dịch đã thêm động lực cho DN.

- Nhiều ý kiến cho rằng việc xử phạt còn quá nhẹ nên các DN thường “nhờn” luật. Điều này sẽ được giải quyết thế nào?

Mục tiêu của chiến dịch là để cho người sử dụng lao động và người lao động nhận thức tốt hơn về các vấn đề an toàn lao động.

Trước hết tôi muốn nói rằng việc xử phạt cần phải tiếp cận theo 2 hướng, một là xử phạt mang tính răn đe, cho nên thiết chế xử phạt của chúng ta hiện không tương ứng với hành vi vi phạm. Ví dụ DN nợ BHXH 1,5 tỷ thì không thể phạt 1,5 tỷ đồng được mà chỉ xử phạt mang tính răn đe để khắc phục. Thứ hai, không phải cứ chiến dịch là không xử phạt, dù mục tiêu của chiến dịch là để cho người sử dụng lao động và người lao động nhận thức vấn đề và thực hiện tốt nhưng nếu phát hiện sai phạm, mặc dù DN đã biết, đã được khuyến cáo mà vẫn cố tình vi phạm sẽ phải xử phạt. Thậm chí nếu nặng có thể yêu cầu đóng cửa DN.

- Sau khi chiến dịch kết thúc, thanh tra Bộ liệu có cảnh báo hay kiến nghị gì với ngành dệt may trong bối cảnh VN đã tham gia nhiều các FTA, nhất là TPP, thưa ông?

Rõ ràng, một DN dệt may nếu thực hiện tốt các chính sách pháp luật sẽ có rất nhiều đơn hàng, như vậy DN có lợi đơn, lợi kép. Đó là lợi nhuận theo đó sẽ tăng, đơn hàng nhiều DN sẽ chủ động sản xuất, không phải làm thêm giờ, lương ổn định, không có chuyện đình công, lãn công… Còn các DN không chấp hành tốt pháp luật lao động, các nhà nhập khẩu sẽ không ký hợp đồng vì đó là “hàng không sạch”, DN sẽ rơi vào cảnh không có hợp đồng. Đến khi có hợp đồng làm dồn dập lại huy động làm thêm giờ, xà xẻo tiền lương, các phương tiện bảo hộ cá nhân… tiếp tục dẫn đến vòng luẩn quẩn, “giật gấu bá vai”

Khuyến cáo của tôi là DN muốn phát triển bền vững, có nhiều đơn hàng, uy tín trên thị trường quốc tế chắc chắn phải thực hiện tốt chính sách pháp luật. Đó là chân lý không thể thay đổi.

- Xin cảm ơn ông!

Quốc Anh thực hiện

Bạn đang đọc bài viết Hiểu biết của doanh nghiệp về pháp luật lao động tăng lên rõ rệt tại chuyên mục Doanh nghiệp-Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,