Là một tỉnh miền núi phía Bắc, tỉnh Cao Bằng có nhiều cây dược liệu quý hiếm bậc nhất cả nước. Bên cạnh đó, ở Cao Bằng cũng có nhiều lương y với những bài thuốc dân gian phong phú. Thế nhưng, những tiềm năng quý đó chưa được quan tâm bảo tồn, khai thác hợp lý. Ngay tại Bệnh viện Y học cổ truyền Cao Bằng - cơ sở chữa bệnh bằng y học cổ truyền lớn nhất tỉnh cũng nhập khẩu thuốc từ Trung Quốc để điều trị cho bệnh nhân.

doanh nghiệp cần tăng cường xúc tiến thương mại, tìm đầu ra, tiêu thụ sản phẩm dược liệu

Doanh nghiệp cần tăng cường xúc tiến thương mại, tìm đầu ra cho sản phẩm dược liệu

Câu chuyện ở Cao Bằng hoàn toàn không phải là chuyện mới mà là việc thường xuyên xảy ra ở nhiều địa phương nước ta. Theo ông Phạm Vũ Khánh-Cục trưởng Cục Quản lý y, dược cổ truyền (Bộ Y tế), Việt Nam là quốc gia có tiềm năng, thị trường tiêu thụ dược liệu và các sản phẩm từ dược liệu rất lớn, nhưng chúng ta lại nhập khẩu dược liệu rất nhiều.

Theo báo cáo của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 50-60 nghìn tấn các loại dược liệu khác nhau, sử dụng vào việc chế biến vị thuốc y học cổ truyền, nguyên liệu ngành công nghiệp dược hoặc xuất khẩu.

Ông Phạm Vũ Khánh cho rằng, mặc dù có tiềm năng thế mạnh lớn, nhưng hiện nay Việt Nam mới chỉ tự cung cấp được 25% nguyên liệu để phục vụ việc sản xuất thuốc trong nước, còn lại 75% vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Việt Nam cũng chưa đưa được các bài thuốc quý trở thành hàng hóa có giá trị cao và được sử dụng rộng rãi. 

Xung quanh vấn đề này, ông Đào Văn Hồ-Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) nêu quan điểm: Việt Nam có nhiều dược liệu có tiếng nhưng một trong những điểm hạn chế là chưa làm tốt khâu xúc tiến thương mại. Việc sản xuất, chế biến, đưa sản phẩm y dược cổ truyền ra thị trường chưa được kết nối tốt.

Tuy nhiên, một thực tế đáng buồn khác được các chuyên gia trong ngành cho hay, đó là nhiều dược liệu quý của Việt Nam được xuất thô sang nước ngoài, được chiết hết hoạt chất rồi bán lại bã dược liệu (thật ra là rác) về lại cho Việt Nam sản xuất thuốc đông y, thực phẩm chức năng.

Lá dâm dương hoắc là một ví dụ. Đây loại thuốc quý mọc vùng cao cũng như các dược liệu quý khác được nhiều thương lái Trung Quốc vào các thôn, bản thu mua sạch đã mấy chục năm nay, đưa về Trung Quốc hút hết hoạt chất bằng hệ thống chiết xuất lấy tinh chất bằng công nghệ cao áp. Sau đó, bã dược liệu với hình thức, màu, mùi vị nhưng không còn chất từ Trung Quốc được xuất trở lại Việt Nam với giá rẻ và được tiêu thụ mạnh.

Bên cạnh những tồn tại nêu trên, ông Bùi Thanh Tùng - Trưởng phòng Quản lý dược cổ truyền (Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền) thông tin thêm: Nói tới dược liệu, phần nhiều là nhập khẩu nhưng hiện nay Việt Nam cũng xuất ngược sang Trung Quốc, nhất là dược liệu thu hái tự nhiên và cả một số dược liệu nuôi trồng. Trước đây, doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu cả ngải cứu, ích mẫu nhưng hiện nay có nhiều dược liệu không phải nhập khẩu và tiến tới sẽ ngày càng có nhiều dược liệu khác không phải nhập khẩu.

Tuy nhiên, ông Tùng cũng thừa nhận, phải công nghiệp hoá nuôi trồng dược liệu cộng với yếu tố giống, năng suất cao… mới mong giảm giá, từ đó cạnh tranh được với dược liệu nhập khẩu từ Trung Quốc.

Còn theo ông Phạm Vũ Khánh, để giảm chi phí đầu vào và tăng đầu ra, yếu tố đầu tiên là phải sản xuất lớn với nguồn giống tốt, áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Nếu chỉ sản xuất nhỏ lẻ thì không thể cạnh tranh được.

Để tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, thúc đẩy tiêu thụ dược liệu và sản phẩm y dược cổ truyền, Hội chợ dược liệu và sản phẩm y dược cổ truyền toàn quốc lần thứ nhất năm 2019 sẽ được tổ chức từ ngày 20-25/3 tới đây, tại Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp. Hội chợ sẽ là sàn giao dịch để các bên biết nhau, giới thiệu sâu rộng các sản phẩm dược liệu sạch an toàn, chất lượng đến người tiêu dùng…

Tuy nhiên, việc tổ chức hội chợ chỉ là một trong các giải pháp. Theo các chuyên gia, quan trọng hơn, cần làm là tìm biện pháp tổ chức sản xuất gắn với chế biến, thay vì chỉ chế biến thô có hiệu quả thấp. Cùng với việc tổ chức một số trung tâm sản xuất, chế biến dược liệu có quy mô lớn, các tổ chức, doanh nghiệp cần tăng cường xúc tiến thương mại, tìm đầu ra, tiêu thụ sản phẩm dược liệu, bao gồm cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Bạn đang đọc bài viết Giải pháp nào cho dược liệu Việt? tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,