Gạo Việt xuất khẩu sang Mỹ bị trả về: Trách nhiệm trước hết thuộc về nhà quản lý

Enternews.vn (DĐDN) - Đằng sau câu chuyện gạo Việt bị trả về, không chỉ dừng lại ở việc lượng gạo này sẽ được tuồn đi đâu để tiêu thụ mà vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta sẽ quản lý như thế nào và trách nhiệm thuộc về ai?

(DĐDN) - Đằng sau câu chuyện gạo Việt bị trả về, không chỉ dừng lại ở việc lượng gạo này sẽ được tuồn đi đâu để tiêu thụ mà vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta sẽ quản lý như thế nào và trách nhiệm thuộc về ai?

Tại Mỹ nếu lô hàng xuất đi và bị trả về thì phòng kiểm nghiệm tư nhân chịu trách nhiệm về thiệt hại cho DN

Ước tính trong vòng 4 năm qua, khoảng 10.000 tấn gạo của 16 DN VN xuất sang Mỹ bị trả về. Nguyên nhân là do một số dư lượng hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) vượt mức giới hạn cho phép.

Thiếu sòng phẳng trách nhiệm

Cũng theo báo cáo của Hiệp hội Lương thực VN (VFA), chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, hơn 500 container gạo thơm của VN bị đối tác trả về do không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Ngoài thị trường Mỹ thì gạo VN cũng từng nhiều lần bị Nhật Bản trả về do không đảm bảo chất lượng theo quy định.

Theo TS Nguyễn Hữu Dũng – GĐ Cty TNHH Dịch vụ và tư vấn thủy sản Quốc tế VSP, cũng giống như ngành thủy sản, ngành lúa gạo VN đã có giai đoạn phát triển “nóng”. Bên cạnh những thành tựu đáng tự hào, nó đã tạo ra nhiều hệ lụy và sự phát triển khập khiễng giữa các khâu chính trong chuỗi giá trị: từ trồng, vận chuyển - bảo quản, chế biến - xuất khẩu. Trong đó, khâu chế biến xuất khẩu có nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm thấp nhất vì trên nguyên tắc không dại gì DN bỏ hóa chất vào để hàng bị trả về, gây thiệt hại về kinh tế và uy tín cho họ. Vậy vấn đề đặt ra, trách nhiệm thuộc ai trong câu chuyện này?

TS Dũng nhấn mạnh, trách nhiệm trước hết thuộc về người trồng lúa, tuy nhiên để dẫn đến hậu quả thì vai trò của Cục Bảo vệ thực vật phải được đặt lên đầu tiên. Bởi đây là đơn vị chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn cho người trồng nên sử dụng loại thuốc BVTV nào và cách sử dụng ra sao cho an toàn, hiệu quả. Vì trên thực tế, cơ quan quản lý nhà nước mới chỉ hô hào bằng khẩu hiệu mà thiếu hành động “cầm tay chỉ việc” áp dụng vào thực tiễn.

Thật vô lý khi Cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Nafiqad) không phải chịu trách nhiệm trước các kết quản kiểm tra của mình.

Bên cạnh đó, Cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Nafiqad) vì đơn vị này được ví như người “gác cổng” nhưng lại đang chưa làm hết trách nhiệm của mình trong khâu giám sát trồng, vận chuyển mà chỉ quản lý khâu chế biến nên khi hàng bị trả về, DN là đơn vị chịu nhiều thiệt hại và tai tiếng nhất.

Điều đáng nói, quy trình quản lý hàng xuất khẩu của Bộ NN – PTNT lại đang có vấn đề. Đơn cử như, khi xuất đi Mỹ Nafiqad kiểm tra cả quá trình sản xuất chế biến, từ nguyên liệu đầu vào nhà máy, đến chế biến, đóng gói và xuất khẩu, nếu đạt yêu cầu, DN sẽ được cấp code xuất khẩu. Trong quá trình chế biến, đóng gói sản phẩm xuất khẩu, Nafiqad lại lấy mẫu ngẫu nhiên trên từng lô hàng theo tỷ lệ quy định và nếu lô hàng đạt chất lượng, Nafiqad sẽ cấp cho một chứng thư an toàn vệ sinh thực phẩm (health certificate) để DN được xuất khẩu. Nhưng oái ăm, mặc dù kiểm tra chặt như vậy, DN là người chịu chi phí kiểm tra từ đầu tới cuối khi xuất khẩu lô hàng, nhưng chứng thư của Nafiqad lại quy định rõ họ chỉ chịu trách nhiệm với mẫu họ kiểm tra. Như vậy, nếu lô hàng bị trả về, Nafiqad hoàn toàn không phải chịu trách nhiệm. Quy định vô lý này đã bị DN trong lĩnh vực thủy sản đấu tranh với Nafiqad để thay đổi từ nhiều năm nay- ông Dũng chia sẻ.

Cần một quy trình kiểm soát mới

Theo chia sẻ của nhiều chuyên gia lúa gạo, tại Mỹ, Cơ quan Quản lý dược phẩm và thực phẩm Mỹ (FDA) chỉ có một phòng thí nghiệm để kiểm chứng duy nhất tại Denver và chỉ kiểm nghiệm khi có tranh chấp và nảy sinh nhu cầu tái kiểm chứng. Mẫu của các lô hàng xuất nhập khẩu thông thường được kiểm tra tại các phòng thí nghiệm tư nhân độc lập đã được FDA cấp giấy phép. Nếu lô hàng xuất đi và bị trả về thì phòng kiểm nghiệm tư nhân chịu trách nhiệm về thiệt hại cho DN. Làm như vậy, bộ máy của FDA vừa đỡ cồng kềnh, và đỡ tốn kém cho DN và có người chịu trách nhiệm về kết quả kiểm lô hàng. Với quy trình phân rõ trách nhiệm này chất lượng lúa gạo xuất khẩu sẽ được kiểm soát.

Là lãnh đạo DN có kinh nghiệm hơn 10 năm ở thị trường Mỹ, bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung - Chủ tịch HĐQT Cty TNHH Sản xuất Thương mại Phước Thành cũng đồng tình với quan điểm rằng, thay vì chỉ kiểm tra khâu sản phẩm cuối cùng của chế biến xuất khẩu, cơ quan quản lý nhà nước phải quản lý chặt khâu sản xuất (nuôi trồng) và bảo quản - vận chuyển nguyên liệu, điều này đúng với nguyên lý HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) mà các nước đã áp dụng từ những năm 1980, tức là kiểm soát mối nguy tại các điểm tới hạn nguy cơ cao nhất trong chuỗi giá trị. Như vậy mới có thể quản lý tận gốc vấn đề.

Được biết, trước thực trạng này, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh đã dẫn đầu một đoàn công tác sang Hoa Kỳ làm việc, và phía Hoa Kỳ cũng đã đồng ý giúp VN xây dựng quy định về dư lượng tồn dư tối đa của một số hoạt chất bảo vệ thực vật chính trên gạo. Hiện nay, Cục BVTV đang phối hợp với một số cơ quan của Hoa Kỳ để triển khai. Có một số hoạt chất BVTV có trong quy định được phép sử dụng tại VN mà không có trong quy định của Hoa Kỳ, Cục BVTV sẽ có hướng chỉ đạo để người dân hạn chế tối đa, thậm chí không sử dụng nữa, tránh tái diễn tình trạng hàng XK bị trả về.

 MAI THANH

>>>Bấp bênh gạo Việt

 

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Gạo Việt xuất khẩu sang Mỹ bị trả về: Trách nhiệm trước hết thuộc về nhà quản lý tại chuyên mục Thông tin doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Đánh giá của bạn:

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích