EVFTA VỚI CÁC NGÀNH (Kỳ 1): Gạo, rau củ quả, cà phê, điều chịu tác động ra sao?

Enternews.vn SSI cho rằng 9 ngành gồm có: gạo, rau củ quả, cà phê, điều, dệt may, thủy sản, gỗ, hóa chất, sữa có những mức độ hưởng lợi nhất định sau khi EVFTA có hiệu lực.

Theo nhóm phân tích CTCK SSI trong báo cáo mới cập nhật về Tác động của EVFTA đối với các ngành và doanh nghiệp niêm yết, triển vọng tăng trưởng mà hiệp định này mang lại cho nền kinh tế tuy được dự báo là lớn trong dài hạn, tuy nhiên trong ngắn hạn, không phải thuế giảm ngay về 0% hoặc hạn ngạch trong khuôn khổ EVFTA được dỡ bỏ là các doanh nghiệp được hưởng lợi ngay lập tức. Một phần lí do nằm ở việc một số mặt hàng đã có thuế xuất/nhập khẩu bằng 0% trước khi EVFTA được kí kết (có thể theo khuôn khổ mức thuế quan phổ cập GSP) bên cạnh các lí do khác như các ngành hàng/doanh nghiệp của Việt Nam như chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu về quy tắc xuất xứ, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm, các rào cản kĩ thuật,…

SSI cho rằng 9 ngành gồm có: gạo, rau củ quả, cà phê, điều, dệt may, thủy sản, gỗ, hóa chất, sữa có những mức độ hưởng lợi nhất định (ngay lập tức, có khả năng tác động ngay đến doanh thu và lợi nhuận của ngành và công ty ngay sau khi EVFTA có hiệu lực).

Gạo, rau quả hưởng lợi trong dài hạn

Trong quá khứ, sản lượng gạo xuất khẩu sang Châu Âu rất ít do chưa đáp ứng được yêu cầu khắt khe về chất lượng và Châu Âu chủ yếu tiêu thụ gạo basmati của Ấn Độ thay vì gạo thơm từ các nước như Thái Lan, Việt Nam. Việc EVFTA giảm thuế nhập khẩu sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp gạo tại Việt Nam xây dựng mô hình sản xuất gạo khép kín, do đó cải thiện chất lượng và củng cố thương hiệu gạo Việt Nam trên toàn cầu. Tuy sản lượng xuất khẩu sang Châu Âu không nhiều so với sản lượng xuất khấu sang các thị trường khác, nhưng giá xuất khẩu gạo thương hiệu sẽ cao hơn nhiều so với giá gạo hàng hóa, do đó giảm rủi ro lỗ cho các doanh nghiệp gạo.

Theo nhóm phân tích SSI thì các doanh nghiệp niêm yết được hưởng lợi gồm CTCP Tập đoàn Lộc Trời - LTG: tháng 9 có đơn hàng xuất khẩu 126 tấn gạo thơm Jasmine 85 đi Châu Âu. Tuy nhiên LTG chủ yếu bán gạo nội địa và chỉ xuất đi các nước như Philippine, Trung Quốc và Trung Đông. Doanh thu xuất khẩu sang thị trường ngoài Châu Á chỉ đạt dưới 1% tổng doanh thu. Như vậy, EVFTA tác động rất ít LTG. CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam - NSC: dự kiến trong tháng 9-10 công ty sẽ xuất được 100 tấn gạo sang Châu Âu (so với sản lượng gạo ~2.000 tấn gạo bán ra hàng năm)... 

Đối với rau quả, EVFTA không hạn chế về kim ngạch và hạn ngạch. Việt Nam có thể xuất khẩu bất kỳ loại rau quả sang Châu Âu, miễn là đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, trong đó có Global GAP và các điều kiện nguồn gốc xuất xứ. Trong 2 năm đầu tiên kể từ khi EVFTA có hiệu lực, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang EU được phép lựa chọn giữa GSP hoặc EVFTA. Nếu chọn GSP thì phải đáp ứng quy định của GSP, và nếu lựa chọn EVFTA thì phải đáp ứng quy định của EVFTA.

Trong 5 năm tiếp theo, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang EU vẫn được phép lựa chọn giữa GSP hoặc EVFTA. Tuy nhiên, cho dù chọn mức thuế theo GSP hay EVFTA thì đều phải tuân thủ quy định của EVFTA. Sau 7 năm kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang EU sẽ được hưởng thuế và tuân thủ hoàn toàn theo EVFTA.

Điều GTGT, Cà phê chế biến hưởng lợi lớn

Theo biểu thuế mà EU dành cho Việt Nam trong EVFTA, sản phẩm điều nhân của Việt Nam sẽ được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu theo danh mục A (giảm về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực), tuy nhiên trước khi áp dụng theo biểu thuế này, sản phẩm này đã được nhận mức thuế 0% khi xuất khẩu vào EU theo chương trình GSP (chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập), do vậy điều nhân xuất khẩu không có thêm ưu thế về thuế suất khi EVFTA có hiệu lực. Trong khi đó, với các sản phẩm điều chế biến sâu, có giá trị gia tăng (GTGT) (mã HS 200819), thuế suất sẽ được điều chỉnh từ 7% - 12,8% về 0% sau khi Hiệp định có hiệu lực.

EVFTA yêu cầu quy tắc xuất xứ thuần túy đối với điều nhân xuất khẩu của Việt Nam (mã HS 08xx), tức là 100% nguồn điều thô nguyên liệu có xuất xứ từ thị trường Việt Nam, trong khi đó trong cơ cấu hiện tại về nguồn điều thô nguyên liệu của Việt Nam là 70% nhập khẩu (chủ yếu từ Bờ Biển Ngà, Campuchia & một số quốc gia châu Phi,..) và 30% nội địa.

Đối với điều GTGT (mã HS 20xx), EVFTA không yêu cầu xuất xứ thuần túy tuy nhiên hoạt động gia công chế biến cần phải thực hiện tại lãnh thổ của nước thành viên ở cấp độ chế biến sâu (sử dụng kỹ năng đặc biệt, máy móc, thiết bị chuyên dụng,..) và không nằm trong danh sách liệt kê các các công đoạn gia công, chế biến đơn giản của EVFTA (ví dụ: công đoạn bóc vỏ, trích hạt và tách vỏ quả, hạt được xem là công đoạn chế biến đơn giản, chưa phải là chế biến sâu). Với sản phẩm GTGT, trọng lượng đường không vượt quá 20% trọng lượng của sản phẩm.

Bên cạnh đó, đối với mặt hàng nông sản nói chung và điều nói riêng, cần phải đáp ứng chặt chẽ các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS). Do vậy, để xuất khẩu theo chương trình của EVFTA, các doanh nghiệp cần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa cũng như nâng cấp, cải thiện chất lượng sản phẩm,…

Theo báo cáo của SSI, khi thuế suất thuế nhập khẩu được xóa bỏ, nhà nhập khẩu (khách hàng) sẽ được hưởng lợi vì chi phí được tiết giảm, đồng thời giá bán tại thị trường nhập khẩu cũng được điều chỉnh, điều này thúc đẩy chuyển dịch nhu cầu từ các mặt hàng điều thuộc các quốc gia không được ưu đãi về thuế sang điều Việt Nam. Với ưu đãi thuế đi cùng với chất lượng từ sản phẩm điều giá trị gia tăng ngày một cải thiện, các đơn vị xuất khẩu điều có cơ hội điều chỉnh tăng giá xuất khẩu, qua đó cải thiện giá trị kim ngạch.

Đối với các sản phẩm như cà phê nhân xanh hoặc vỏ quả, vỏ lụa cà phê, thuế suất thuế nhập khẩu vào thị trường EU hiện tại là 0%, do vậy mặc dù được xếp vào danh mục A (giảm thuế về 0% ngay lập tức) nhóm sản phẩm này sẽ không có thêm lợi thế về thuế. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm đã chế biến, mức thuế áp dụng hiện tại nằm trong biên độ 7,5% - 11,5%, do đó với việc các mặt hàng này được xếp vào danh mục A (thuế nhập khẩu vào thị trường EU giảm ngay về 0%), lợi thế về thuế suất sẽ rất lớn khi EVFTA có hiệu lực.

Cà phê nhân xanh xuất khẩu sang EU theo nguyên tắc của EVFTA cần đáp ứng quy tắc xuất xứ thuần túy, tức là 100% phát triển từ vùng nguyên liệu nằm tại Việt Nam. Trong khi đó cà phê chế biến lại cần đáp ứng yêu cầu về gia công chế biến sâu (sử dụng kỹ năng đặc biệt, máy móc, thiết bị chuyên dụng,..) và không nằm trong danh sách liệt kê các các công đoạn gia công, chế biến đơn giản của EVFTA (ví dụ: công đoạn bóc vỏ, trích hạt và tách vỏ quả, hạt được xem là công đoạn chế biến đơn giản, chưa phải là chế biến sâu). Hoạt động gia công, chế biến nêu trên cần phải thực hiện tại lãnh thổ của nước thành viên. Thêm vào đó, tương tự với nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm khác; cà phê cần đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm (SPS).

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết EVFTA VỚI CÁC NGÀNH (Kỳ 1): Gạo, rau củ quả, cà phê, điều chịu tác động ra sao? tại chuyên mục Kinh tế vĩ mô của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích