Dự toán ngân sách Nhà nước 2017 tác động tới thu-chi ngân sách và nợ công ra sao?

Enternews.vn (DĐDN) – Năm 2017 là năm đầu tiên thực hiện lập dự toán ngân sách theo Luật Ngân sách Nhà nước (mới) được Quốc hội thông qua vào tháng 7, năm 2015 (gọi là Luật Ngân sách Nhà nước).

(DĐDN) – Năm 2017 là năm đầu tiên thực hiện lập dự toán ngân sách theo Luật Ngân sách Nhà nước (mới) được Quốc hội thông qua vào tháng 7, năm 2015 (gọi là Luật Ngân sách Nhà nước).

nganhang4

Trong hai ngày 11 và 14/11/2016, kỳ họp thứ hai Quốc hội Khóa XIV đã thông qua dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017. Dự toán NSNN lần này có nhiều điểm mới so với trước đây, liên quan đến thay đổi trong cơ cấu thu-chi, tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, và các ràng buộc trong trung hạn đối với NSNN. Dự toán tổng thu NSNN trong năm 2017 được đẩy lên mức cao.

Công ty chứng khoán Bảo Việt (BVSC) vừa ra báo cáo chuyên đề “Tác động của Luật Ngân sách Nhà nước đối với thu-chi ngân sách và nợ công giai đoạn 2017-2020”.

Báo cáo nêu rõ những tác động của Luật này với thu-chi ngân sách đó là, gia tăng tỷ lệ điều tiết lên ngân sách trung ương, đồng thời gia tăng chi tiêu bổ sung cân đối, chi theo chương trình mục tiêu, sẽ nâng cao vai trò điều tiết của ngân sách trung ương trong phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, tạo động lực lan tỏa và liên kết phát triển vùng.

Dẫn chững TP HCM là một ví dụ điển hình của cơ chế mới này, báo cáo nêu: theo dự toán ngân sách nhà nước 2017, địa phương này chỉ được giữ lại 18% trong các nguồn thu phải chia sẻ với ngân sách trung ương, áp dụng cho cả thời kỳ ổn định ngân sách 2017-2020. Tuy nhiên, TP HCM lại được bổ sung cân đối 1.447 tỷ đồng chi cho đầu tư phát triển, 376 tỷ đồng chi thường xuyên. Bên cạnh đó, trong năm 2017, thành phố có thể nhận được thêm 7.316 tỷ đồng từ ngân sách trung ương để thực hiện các dự án, công trình quan trọng trên địa bàn. Việc gia tăng tỷ lệ chi cho đầu tư phát triển sẽ tạo những nền tảng cho bản cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2016 – 2020.

Trong những năm trước đây khi ngân sách gặp khó khăn, tỷ lệ chi cho đầu tư phát triển liên tục sụt giảm đã làm ảnh hưởng đến động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Kế hoạch đầu tư công trung hạn đặt mục tiêu tỷ lệ chi cho đầu tư phát triển chiếm 25% - 26% tổng chi ngân sách Nhà nước giai đoạn 2016-2020. "Đây sẽ là một nguồn lực quan trọng thể hiện vai trò dẫn dắt của nhà nước, bên cách các nguồn lực đến từ khu vực tư nhân và nước ngoài, trong đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu cho nền kinh tế như đường cao tốc, cảng biển, năng lượng, …" - báo cáo chỉ rõ.

Các địa phương bị cắt giảm tỷ lệ ngân sách giữ lại trong chia sẻ ngân sách với trung ương sẽ phải cơ cấu lại nguồn thu và đẩy mạnh sự tham gia của khu vực kinh tế ngoài nhà nước vào phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội ở địa phương. Các nguồn thu phải chia sẻ giữa ngân sách địa phương và ngân sách trung ương - bao gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng - đều là các nguồn thu chiếm tỷ trọng lớn và bền vững trong cán cân ngân sách. Do đó, việc cắt giảm tỷ lệ giữ lại từ các nguồn thu này sẽ có tác động trực tiếp đến nguồn thu ngân sách của các địa phương, trong đó có TP HCM, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai, Đà Nẵng, Hải Phòng.

Các địa phương này có thể tính đến gia tăng khai thác thu ngân sách từ các nguồn được giữ lại 100% như phí, lệ phí do địa phương quản lý, thuế nhà đất, đấu giá quyền sử dụng đất, thuế môn bài, thuế tài nguyên (trừ hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí), xổ số kiến thiết, ...

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh sự tham gia của khu vực tư nhân và nước ngoài vào phát triển cơ sở hạ tầng, dự án môi trường, dân sinh trên địa bàn cũng là một hướng cần tính đến trong giai đoạn ổn định ngân sách 2017-2020.

Luật ngân sách Nhà nước 2015 lần đầu tiên cho phép ngân sách địa phương được thâm hụt sẽ tạo điều kiện nâng cao vai trò chủ động của các tỉnh/thành phố trong lập kế hoạch chi tiêu, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội trên địa bàn. Trước đây, tất cả thâm hụt chi ngân sách ở các địa phương đều được đẩy về ngân sách trung ương, cho nên trách nhiệm trả nợ không được qui định rõ. Luật ngân sách nhà nước 2015 cho phép ngân sách địa phương được thâm hụt sẽ tạo tính chủ động và nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương trong chi tiêu ngân sách gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Các địa phương năng động và có kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tốt hoàn toàn có thể chủ động đi vay để chi cho đầu tư phát triển, tiến tới tự cân đối được ngân sách, và có đóng góp cho ngân sách trung ương. Vẫn chưa thấy tác động rõ rệt trong trung hạn của Luật ngân sách nhà nước 2015 đến việc tạo động lực cho các địa phương chủ động tạo nguồn thu và tiến tới giảm phụ thuộc vào ngân sách trung ương.

Giai đoạn 2017- 2020 vẫn có tới 47 trên tổng số 63 tỉnh/thành phố nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương. Trong số này có một số địa phương có tiềm năng và điều kiện phát triển nhưng vẫn duy trì tâm lý ỷ lại vào ngân sách trung ương. Luật ngân sách nhà nước tuy có tạo cơ chế cho phép địa phương được tạo trạng thái thâm hụt ngân sách để chi cho đầu tư phát triển, nhưng cơ chế này dường như chưa đủ mạnh để khuyển khích các địa phương vươn lên, tiến tới tự chủ ngân sách và có đóng góp cho trung ương.

"Ngay cả khi Chính phủ duy trì được mức thâm hụt ngân sách (không bao gồm chi trả nợ gốc) ở tỷ lệ 3% - 3,5% GDP trong giai đoạn 2017-2020, áp lực phá vỡ trần nợ công vẫn rất hiện hữu. Hiện tỷ lệ nợ công theo dự báo vào cuối năm 2016 đã áp sát mức trần 65% GDP, nợ chính phủ đã vượt quá 50% GDP. Nếu tăng trưởng GDP trong giai đoạn 2017-2010 không được cải thiện, thâm hụt ngân sách hàng năm sẽ tạo áp lực lớn lên nợ công, gây bất ổn kinh tế vĩ mô" - báo cáo nêu.

Châu Huệ

Bạn đang đọc bài viết Dự toán ngân sách Nhà nước 2017 tác động tới thu-chi ngân sách và nợ công ra sao? tại chuyên mục Ngân hàng - Chứng khoán của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích