Sáng 8/11, tại Hà Nội, Tạp chí Nhà Đầu tư phối hợp với Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam tổ chức tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo phương thức PPP”.

Ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) cho biết, tháng 8/2019, Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam chủ trì và phối hợp cùng đại diện của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), Sở GTVT tại các địa phương tổ chức chương trình khảo sát 12 dự án hạ tầng giao thông đường bộ trải dọc đất nước từ Cần Thơ tới Quảng Ninh trong đó có 10 dự án đầu tư áp dụng phương thức PPP.

Ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam.

Ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam.

Thông qua khảo sát, Hiệp hội nhận thấy có nhiều cản trở, vướng mắc với các nhà đầu tư PPP từ thể chế tới cơ chế phối hợp của địa phương có dự án PPP đi qua.

Vướng mắc đầu tiên được nhà đầu tư nhắc đến là thể chế. Đây là băn khoăn lớn nhất của các nhà đầu tư PPP, cụ thể là nguyên tắc quản lý chi phí, quản lý vốn.

Trước đây quy định quản lý PPP theo phương thức dự án đầu tư công. Hiện nay, đã có những quy định quản lý khác, nhưng dự án PPP vẫn không khác gì đầu tư công về giá định mức, như vậy là rất khó. Ví dụ doanh nghiệp làm dự án đường miền trung giá thành sẽ cao hơn do địa hình đá cứng hơn so với các địa phương khác. Tới lúc chi phí đội lên, doanh nghiệp lại phải trình xin bổ sung, tăng chi phí”, ông Chủng nói.

Vì lý do này, ông Chủng cho rằng Dự thảo luật mới cần rành mạch hơn trong quản lý vốn, nên chia tách vốn đầu tư công và tư để quản lý. Thứ 2 là vướng về quản lý dự án đầu tư.

Thêm vào đó, theo pháp luật hiện hành, hiện nay, các dự án PPP bị tham chiếu bởi nhiều luật khác nhau như Luật xây dựng, Luật Đất đai… Vì thế, Dự thảo luật PPP đã đưa ra điều khoản yêu quy định trong trường hợp nhiều luật cùng quy định về một vấn đề liên quan tới PPP sẽ ưu tiên áp dụng theo Luật PPP.

“Nhưng, tôi cho rằng, kể cả chúng ta có quy định như vậy cũng không khả thi. Bởi các luật liên quan như Luật Xây dựng có nhiều quy định liên quan tới dự án PPP, còn tiền kiểm hậu kiểm, nên gần như các dự án không thể vượt quy định của Luật Xây dựng. Tiếp theo là cản trở về vốn với các dự án PPP”, ông Chủng nhấn mạnh.

tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo phương thức PPP”.

Toàn cảnh tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo phương thức PPP”.

Vướng mắc tiếp theo chính là câu chuyện về vốn. Theo đó, tại Điểm 2, điều 10, chương II, Nghị định 15 quy định tỷ lệ vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư không được thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư. Số còn lại đến đến 80% c là vốn vay ngân hàng.

Nhưng bây giờ, dư luận đang nhìn về BOT, BT… bằng những hình ảnh rất xấu, các ngân hàng tuyên bố đã cạn trần cho vay. Như vậy, vốn đầu tư PPP ở đâu ra? Cũng có ý kiến cho rằng, doanh nghiệp có thể huy động trái phiếu. Tuy nhiên, phương án này rất khó thực hiện khi cộng đồng doanh nghiệp trong nước còn non trẻ. Vì thế cần có quỹ hỗ trợ doanh nghiệp PPP, như vậy mới khả thi”, ông Chủng nói.

Tiếp theo là vướng mắc về hoạt động đấu thầu. Trước đây, Luật Đấu thầu chỉ có quy định về đấu thầu các dự án nhà nước. Nhưng nay với PPP là đấu thầu chủ đầu tư, vì vậy nên cân nhắc lại nên lựa chọn nhà đầu tư như thế nào.

Cản trở cuối cùng với các nhà đầu tư đến từ chính quyền địa phương. Với hình thức PPP, doanh nghiệp với nhà nước đáng ra phải bình đẳng với nhau trong đầu tư và quản lý.

Đáng nói các chủ đầu tư dự án vẫn phải phàn nàn rằng không được đối xử bình đẳng với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Do đó, để giải quyết vấn đề này, cơ quan quản lý cần có cơ chế cùng phối hợp chứ đừng để doanh nghiệp phải đi theo cơ chế xin cho. Cùng với đó chính quyền địa phương phải có trách nhiệm hơn với các dự án BOT. Đặc biệt với những trường hợp cố tình gây rối tại các trạm thu phí.

“Nếu không làm được như vậy nhà đầu tư BOT sẽ rất “cô đơn”, ông Chủng nhấn mạnh.