Dự luật Tiếp cận có thể trao quyền kiểm soát dữ liệu vào tay người dùng chứ không phải các nền tảng mạng xã hội riêng lẻ.

Dự luật Tiếp cận có thể trao quyền kiểm soát dữ liệu vào tay người dùng chứ không phải các nền tảng mạng xã hội riêng lẻ.

Dự luật về Khả năng tương thích và tăng cường sự cạnh tranh bằng chuyển đổi dịch vụ (The Augmenting Compatibility and Competition by Enabling Service Switching, viết tắt ACCESS – nghĩa là "Tiếp cận" trong tiếng Anh), được thiết kế nhằm nới lỏng sự nắm giữ dữ liệu người dùng của các công ty truyền thông mạng xã hội lớn.

Tuy nhiên, đến nay dự luật ACCESS vẫn chưa nêu chính xác các quy tắc này sẽ thay đổi mối quan hệ giữa người dùng và các công ty truyền thông mạng xã hội lớn như Facebook, Twitter.

Nhưng dự luật này nếu được chấp nhận nó sẽ hoạt động ra sao?

Dự luật ACCESS áp dụng cho các nền tảng truyền thông lớn có lượng người dùng hàng tháng đạt 100 triệu người dùng, các nền tảng kiếm tiền từ việc thu thập, xử lý hoặc chia sẻ dữ liệu người dùng. Như vậy, dự luật sẽ tác động đến các mạng xã hội như Twitter, Facebook, Pinterest và hầu hết các mạng xã hội nổi tiếng khác.

Các nền tảng này sẽ phải cung cấp các giao diện cho phép người dùng tải xuống dữ liệu của riêng họ hoặc chuyển nó sang dịch vụ khác. Các nền tảng cũng cần cho phép người dùng ủy quyền cho các ứng dụng của bên thứ ba có thể truy cập và tương tác với dữ liệu. Bên thứ ba phải đáp ứng điều kiện đăng ký với Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ và đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức và bảo mật cơ bản.

Chủ sở hữu nền tảng có thể thu hồi quyền truy cập của bên thứ ba nếu nhận thấy hoạt động lừa đảo hoặc hoạt động độc hại (trong số các vi phạm khác) và họ có thể tính phí nếu vượt quá ngưỡng truy cập cho phép.

Nhưng họ có thể đột ngột khóa giao diện mà không cần giải thích và nếu họ cung cấp khả năng tương tác giữa các dịch vụ của chính họ - cách Mark Zuckerberg đã thảo luận về việc kết nối WhatsApp, Facebook và nhắn tin Instagram - thì các công ty khác cũng sẽ có quyền truy cập.

Như vậy, với dữ luật mới này vô hình trung đã mở ra một giao thức liên thông giữa các mạng xã hội, tạo một môi trường mở mà người dùng không cần thiết phải đăng ký quá nhiều tài khoản.

Hiện, Facebook và Twitter cũng đang cung cấp tính năng tải xuống dữ liệu trên mạng xã hội của người dùng, bao gồm tất cả bài đăng, ảnh… mọi dữ liệu sẽ được nén lại vào một thư mục (folder).

Nhưng Dự luật ACCESS không chỉ đơn thuần là xuất dữ liệu. Nó còn đề cập đến việc cung cấp cho các công ty quyền truy cập vào các mạng xã hội thông qua API (Giao diện lập trình ứng dụng). API là một giao diện mà một hệ thống máy tính hay ứng dụng cung cấp để cho phép các yêu cầu dịch vụ có thể được tạo ra từ các chương trình máy tính khác, và/hoặc cho phép dữ liệu có thể được trao đổi qua lại giữa chúng

Một phần của Dự luật ACCESS lặp lại Quy định bảo vệ dữ liệu chung của châu Âu (GDPR), bao gồm một phần về tính di động của dữ liệu (Data portability).

Một số dịch vụ đã hứa sẽ giúp người dùng chia sẻ thông tin theo các điều khoản của riêng họ - như Digi.me, trong đó tổng hợp một cách an toàn thông tin cá nhân nhạy cảm, bao gồm hồ sơ sức khỏe, mạng microserver của nhà mạng để lưu trữ dấu chân kỹ thuật số của bạn. Một luật của Mỹ có thể củng cố ý tưởng rằng người dùng nên nắm giữ thông tin chứ không phải các ứng dụng riêng lẻ.

Dự luật ACCESS mở ra một hướng đi cạnh tranh mới cho các start-up non trẻ. Ví dụ, nếu một công ty mới muốn cạnh tranh với Facebook, công ty sẽ phải xây dựng một cơ sở người dùng độc lập.

Nhưng nhờ vào ACCESS, start-up có thể kết nối với cộng đồng người dùng Facebook chính và cung cấp một bộ tính năng độc đáo hoặc giao diện đặc biệt hơn, thu hút người dùng.

Dĩ nhiên, Facebook có thể sao chép các tính năng này một cách đơn giản, nhưng lợi thế vẫn sẽ thuộc về nền tảng sáng tạo ban đầu do cả hai đang dùng chung một mạng.

Còn đó rào cản kỹ thuật

Dự luật ACCESS có nhiều tham vọng lớn, nhưng nó không xác định khả năng tương tác một cách hợp lý. Chính vì vậy, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) sẽ có 180 ngày để công bố các tiêu chuẩn kỹ thuật cho khả năng tương tác trên các loại nền tảng khác nhau. Điều đó bao gồm các mô hình để nhắn tin, chia sẻ nội dung đa phương tiện và các danh mục rộng rãi của mạng xã hội.

NIST sẽ thiết lập các thông số kỹ thuật về khả năng tương tác của các dịch vụ cần phải như thế nào. Một khung rộng có thể yêu cầu các nền tảng từ bỏ quyền truy cập vào hầu hết dữ liệu miễn phí. Một khung hẹp có thể cho phép họ tính phí cho bất cứ điều gì ngoài truy cập cơ bản.

Người sáng lập Digi.me - Julian Ranger, một người ủng hộ vững chắc về tính di động của dữ liệu, lo lắng rằng việc xây dựng các quy tắc tương tác chi tiết sẽ làm cho nó kém hiệu quả hơn.

“Ý định đằng sau dự luật là tuyệt vời, nhưng họ chỉ định quá mức, Ranger nói. Điều quan trọng nhất mà dự luật cần làm là bắt buộc tính di động dữ liệu với API được hình thành tốt”- Julian Ranger cho hay.

Quyền truy cập của bên thứ ba luôn đặt ra những câu hỏi lớn về quyền riêng tư và bảo mật. Dự luật ACCESS bắt buộc các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư, nhưng kẻ xấu vẫn sẽ cố gắng tận dụng kẽ hở của hệ thống.

Nếu một nhóm thù hận cố gắng xây dựng nhánh riêng của Facebook, Facebook có thể sẽ phải đối mặt với những lời chỉ trích vì đã cấp cho họ quyền truy cập, ngay cả khi nó tuân theo pháp luật. Vì vậy, khả năng tương tác có giá trị rủi ro? Đó là những gì các nhà lập pháp sẽ phải quyết định.

Bạn đang đọc bài viết Dự luật mới giúp “mở cửa” dữ liệu giữa các mạng xã hội tại chuyên mục Khoa Học - Công nghệ của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,