Dự án nhà máy thép Việt-Trung tại Lào Cai: Tương lai bất định vì bất đồng

Enternews.vn Là dự án hiếm hoi trong danh sách 12 dự án thua lỗ nghìn tỷ của Bộ Công Thương hoạt động có lãi trở lại, nhưng lối thoát cho dự án nhà máy thép Việt-Trung tại Lào Cai vẫn còn mờ mịt do bất đồng trong việc đàm phán lại hợp đồng liên doanh giữa Tổng Công ty Thép Việt Nam và đối tác Trung Quốc.

Đây là dự án thép liên doanh giữa Tổng Công ty thép Việt Nam và đối tác Trung Quốc. Nhưng mãi đến tận năm 2014 nhà máy này mới chính thức khánh thành và đi vào hoạt động, và một năm sau thì được điền tên vào danh sách 12 dự án có vốn đầu tư lớn hàng nghìn tỷ đồng nhưng liên tục thua lỗ.

p/Được thành lập từ năm 2006 với tổng vốn đầu tư 6.000 tỷ đồng, dự án nhà máy thép Việt-Trung nhằm mục đích sẽ khai thác quặng sắt tại mỏ Quý Xa tại Lào Cai, một trong những mỏ quặng lớn của Việt Nam.

Được thành lập từ năm 2006 với tổng vốn đầu tư 6.000 tỷ đồng, dự án nhà máy thép Việt-Trung nhằm mục đích sẽ khai thác quặng sắt tại mỏ Quý Xa tại Lào Cai, một trong những mỏ quặng lớn của Việt Nam.

Khoản lãi “mong manh”

Theo kết quả thanh tra của Bộ Công Thương, tính tới ngày 31/12/2016, nhà máy thép Việt-Trung đã lỗ 1.096 tỷ đồng, gần gấp đôi khoản lỗ 555 tỷ đồng dự kiến trong hai năm đầu hoạt động theo kế hoạch đầu tư được vạch ra trước đó. Nguyên nhân thua lỗ thì có nhiều. Trước hết là vị trí xây dựng nhà máy ở tại một khu vực miền núi có hạ tầng chưa phát triển, nguồn nhân lực được đào tạo ít và chi phí vận chuyển cao. Hơn thế nữa, nhà máy đi vào hoạt động đúng vào thời điểm giá bán sản phẩm phôi thép trên thị trường trong nước và thế giới giảm mạnh. Tại thời điểm lập và phê duyệt dự án, giá nhập phôi thép về Việt Nam bình quân là 12,34 triệu đồng một tấn. Tuy nhiên, thực tế giá phôi thép nhà máy thép Việt-Trung bán ra bình quân trong năm 2015 là 7,9 triệu đồng mỗi tấn, năm 2016 là 7,685 triệu đồng mỗi tấn. Một nguyên nhân nữa là lãi suất vay ngân hàng cao, có thời điểm lãi suất ở vào mức 20,5% so với tính toán ban đầu là 10,5%.

Tuy nhiên, khác với các dự án khác trong danh sách 12 dự án nghìn tỷ thua lỗ của Bộ Công thương, nhà máy thép Việt-Trung đã bắt đầu hoạt động khởi sắc hơn. Theo báo cáo mới đây của Bộ Công Thương, từ tháng 3/2017, hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy thép Việt-Trung bắt đầu có lãi. Ước tính lợi nhuận trong 9 tháng đầu năm là 163 tỷ đồng, chấm dứt hai năm thua lỗ liên tục.

Ông Bùi Thanh Bình, Tổng giám đốc nhà máy thép Việt-Trung, trong lần trả lời báo chí gần đây cho biết sản phẩm của nhà máy trong mấy tháng đầu năm nay “sản xuất ra đến đâu, bán hết đến đó”, không có lượng hàng tồn kho. Ông Bình và dự báo đến năm 2020 nhà máy có thể hết lỗ lũy kế. Nhưng dù là đã hoạt động có lãi, và tình hình nhà máy có tổng vốn đầu tư 6.000 tỷ đồng này như ông Bình nói cũng đã tốt dần lên, nhưng dường như sự khởi sắc đó chưa mang lại tín hiệu bền vững. Theo nhận định của một lãnh đạo thuộc Tổng Công ty thép, nhà đầu tư đang nắm cổ phần tại nhà máy thép Việt-Trung, khoản lợi nhuận nêu trên cũng rất mong manh do chi phí đầu vào tăng cao, ảnh hưởng đến giá thành và sức cạnh tranh của sản phẩm trong bối cảnh doanh nghiệp mất cân đối tài chính do lỗ lũy kế.

Thách thức vì bất đồng với đối tác Trung Quốc

Nhưng thách thức lớn nhất mà phía Tổng Công ty thép lo ngại có thể ảnh hưởng tới hoạt động của nhà máy thép Việt-Trung lại là sự bất đồng với đối tác đầu tư đến từ Trung Quốc, Công ty TNHH Khống chế cổ phần Gang thép Côn Minh.

Theo hợp đồng liên doanh được lập ra từ năm 2006, Tổng Công ty Thép Việt Nam và Công ty Khoáng sản Lào Cai góp 55,7 triệu USD, chiếm 55% vốn điều lệ và phía Trung Quốc góp 45,5 triệu USD, chiếm 45% vốn điều lệ. Tuy nhiên, hợp đồng liên doanh giữa các bên có quy định các khoản đầu tư nội bộ có giá trị lớn hơn 100.000 USD đều phải theo cơ chế đồng thuận thay vì cơ chế tỷ lệ cổ đông.

Có nghĩa Hội đồng quản trị công ty muốn làm gì thì phải được toàn bộ thành viên hội đồng quản trị chấp thuận. Chính vì vậy, dù góp vốn tới 55% vốn điều lệ và có 4 thành viên hội đồng quản trị trong khi phía Trung Quốc là 3, nhưng phía Việt Nam không được toàn quyền tự quyết hoạt động của công ty mà phụ thuộc vào việc cổ đông phía Trung Quốc đồng ý hay không. Chính điều này đã ảnh hưởng tới kế hoạch cải tổ của nhà máy và đe dọa tới hoạt động bền vững trong thời gian tới.

Đầu năm nay, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng giao Bộ Công Thương phối hợp với các bộ ngành liên quan, chỉ đạo các bên liên doanh đàm phán và sửa đổi lại Hợp đồng liên doanh phù hợp với Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hiện hành. Trong đó, có tính đến việc bổ sung các cổ đông có năng lực, đồng thời chỉ đạo các cổ đông của nhà máy thép Việt-Trung góp vốn để đầu tư hoàn chỉnh dự án trong Quý II/2017. Nhưng chính lãnh đạo từ Tổng Công ty thép Việt Nam cho biết việc đàm phán sửa đổi hợp đồng liên doanh cơ bản đã đàm phán hầu hết điều chỉnh phù hợp Luật Doanh nghiệp 2014. Tuy nhiên, còn phát sinh quyền đề cử Tổng giám đốc. Cụ thể, phía Trung Quốc muốn Tổng giám đốc là người đi thuê để quản trị độc lập. Nhưng phía Việt Nam cũng như ngân hàng cho vay vốn là Viettin Bank lại muốn Tổng giám đốc là người Tổng Công ty thép Việt Nam. Nếu như vấn đề bất đồng này không được giải quyết sớm, hoạt động của nhà máy thép Việt - Trung sẽ khó ổn định được.

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Dự án nhà máy thép Việt-Trung tại Lào Cai: Tương lai bất định vì bất đồng tại chuyên mục DIỄN ĐÀN PHÁP LUẬT của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích