Doanh nghiệp nên hành xử như thế nào trước tối hậu thư từ Apple?

Enternews.vn Nếu như “dẹp biển hiệu” theo yêu cầu của hãng Apple thì cũng gần như đồng nghĩa với “dẹp tiệm”, nhiều doanh nghiệp đang rất băn khoăn. Hành xử ra sao trong tình huống này?

Luật sư Đậu Thị Quyên

Luật sư Đậu Thị Quyên

Mấy ngày gần đây, dư luận đang xôn xao sau thông tin đại diện của Apple gửi thư thông báo và khuyến cáo tới các doanh nghiệp treo biển hiệu có chứa các dấu hiệu trái táo cắn dở, "Apple", "iPhone", "iPad, "iPod, "MacBook"… thuộc quyền sở hữu của Apple Inc mà chưa được phép của Apple phải chấm dứt việc sử dụng bất hợp pháp này.

Nhiều doanh nghiệp lo lắng và tỏ ra rất hoang mang vì thời hạn 7 ngày theo như thông báo từ Apple là quá ngắn. Nếu như “dẹp biển hiệu” theo yêu cầu của hãng thì cũng gần như đồng nghĩa với “dẹp tiệm”, bởi từ rất lâu các doanh chủ đã sử dụng các dấu hiệu này để thu hút và giữ chân khách hàng. Mặt khác, việc thay đổi một hệ thống từ phương tiện kinh doanh (bảng hiệu, name card, brochure, catalog…) đến phong cách kinh doanh (cách bài trí quầy hàng, trang trí…) không thể ngày một ngày hai.

Vậy giải pháp nào cho hàng trăm cửa hàng của các doanh nghiệp đang nằm trong tầm ngắm của Apple? Chúng tôi đã có buổi trao đổi với luật sư Đậu Thị Quyên (LP Group) xoay quanh vấn đề này.

- Thưa Luật sư, các doanh nghiệp hiện đang rất phân vân và lo lắng trước văn bản từ đại diện Apple. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng gỡ bỏ để tránh kiện tụng dù biết việc thay đổi gấp gáp như vậy gây ra rất nhiều thiệt hại. Luật sư có tư vấn cụ thể gì để doanh nghiệp hành xử tốt nhất trong trường hợp này không ạ?

Tôi nghĩ các doanh nghiệp nên bình tĩnh và suy xét thấu đáo về vụ việc. 7 ngày chỉ là yêu cầu của họ, doanh nghiệp nên đối thoại và phản biện trên các cơ sở pháp lý để thiết lập luật chơi với ông lớn và kéo dài thời gian, thay vì bất chấp, thiếu suy xét. Từ góc độ hành nghề, tôi khuyên doanh nghiệp nên tiến hành theo ba bước sau đây:

Trước tiên, các doanh nghiệp cần tìm hiểu hướng dẫn của Apple dành cho “bên thứ ba” khi sử dụng logo và hình ảnh của họ. Cụ thể, Apple đã công khai hướng dẫn dành cho bên thứ ba trong việc sử dụng nhãn hiệu và bản quyền tại văn bản “Guidelines for Using Apple Trademarks and Copyrights” được công bố công khai trên trang chủ của họ. Theo đó, Apple phân quyền sử dụng theo cấp bậc và cách thức tương ứng cho các đối tác theo mức độ hợp tác với Apple Inc. Cụ thể như sau:

Nguyên tắc chung: chỉ những người được Apple cấp phép hoặc cho phép rõ ràng bằng văn bản mới được quyền sử dụng hình ảnh của Apple. Mọi hành vi sử dụng mà không được cho phép hoặc cấp phép đều là hành vi vi phạm và cạnh tranh không lành mạnh.

Danh sách “những người được cấp phép” bao gồm: các đại lý được ủy quyền, các nhà phát triển, khách hàng và các bên khác muốn sử dụng hình ảnh của Apple trong các tài liệu quảng cáo, hướng dẫn, xúc tiến thương mại, hoặc trên website, bao bì...Về danh sách cửa hàng, đối tác được ủy quyền của Apple, được hãng niêm yết trên website và không khó để tìm kiếm.

Cụ thể hóa nguyên tắc chung đó: Apple “phân quyền” cho từng loại đối tác theo tính chất và mức độ hợp tác. Ví dụ bên nhận li-xăng (licensee) sẽ có nhiều quyền hơn đối với bên bán lại được ủy quyền (Authorized Reseller), và nếu là thành viên một chương trình của Apple (member of an Apple program) thì có thể phải chịu các hạn chế bổ sung trong việc sử dụng thương hiệu và hình ảnh của họ. Như vậy, doanh nghiệp cần đọc bản hướng dẫn này để xác định xem mình được quyền sử dụng logo, hình ảnh của Apple không, và được sử dụng trong giới hạn và mức độ như thế nào.

Thứ hai, xác định mình bán hàng không chính hãng hay là hàng chính hãng xách tay. Cụ thể, nếu doanh nghiệp không phải là đối tác được Apple cấp phép như nêu trên, nhưng đang bán hàng chính hãng của Apple thông qua việc xách tay, nhập khẩu, thì cũng không nên quá vội vàng “dẹp tiệm”. Bởi vì, Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) của Việt Nam tại Điều 125.2.b có quy định rằng, chủ sở hữu (tức Apple) không được quyền ngăn cấm người khác lưu thông, nhập khẩu, khai thác công dụng của sản phẩm do chính chủ sở hữu nhãn hiệu đưa ra thị trường, kể cả thị trường nước ngoài một cách hợp pháp. Quy định này được hiểu là Việt Nam thừa nhận nguyên tắc “nhập khẩu song song”, được coi là biện pháp tự vệ nhằm giới hạn quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu để bảo vệ lợi ích xã hội mà cụ thể là lợi ích của người tiêu dùng trước sự lạm dụng độc quyền của chủ thể quyền. Người tiêu dùng ở các nước chưa và đang phát triển có điều kiện sử dụng các sản phẩm chính hãng từ các nước lớn với giá rẻ hơn.

Do vậy, mấu chốt là doanh nghiệp chứng minh được việc họ kinh doanh là hợp pháp, hàng hóa họ mua từ đơn vị đại lý được ủy quyền của Apple với đầy đủ các chứng từ hóa đơn. Lúc này, Apple sẽ khó “mạnh tay” bởi họ cần phải xem xét đầy đủ các khía cạnh pháp lý để xác định hành vi của doanh nghiệp liệu có vi phạm quyền của họ hay không.

- Ngoài ra, DN cần có lưu ý gì thêm để tương tác cùng DN sao cho có lợi và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp lý trong kinh doanh?

Thứ ba, trong trường hợp này DN nên có phản hồi lại thư thông báo và khuyến cáo. Các doanh nghiệp nếu nhận được thư thông báo và khuyến cáo thì nên phản hồi lại cho đại diện Apple thay vì bất chấp hậu quả thiệt hại của mình mà nhanh chóng “dẹp tiệm”.

Cụ thể, tùy vào tình thế của mình mà phản hồi lại trong thư phúc đáp, song nêu rõ ràng quan điểm, đồng ý mình có vi phạm hay không vi phạm, và hướng xử lý. Nếu thấy mình đã vi phạm thì nên đề xuất xin gia hạn thời hạn khắc phục hành vi vi phạm tới một thời điểm mà doanh nghiệp đã sắp xếp ổn thỏa cho việc thay đổi. Nếu thấy mình không vi phạm thì phản hồi lại trên các cơ sở pháp lý và hướng dẫn của Apple nêu trên, đồng thời mong muốn hợp tác để làm rõ có hay không có hành vi vi phạm. Đối với các doanh nghiệp vẫn muốn kinh doanh các sản phẩm Apple thì có thể nhân tiện xin các chấp thuận cần thiết để trở thành một đối tác được ủy quyền.

- Luật sư đánh giá thế nào trước động thái này của Apple và nếu như doanh nghiệp cố tình “chây ì” thì hậu quả sẽ ra sao?

Tôi nghĩ rằng động thái này của Apple là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của họ cũng như quyền lợi của người tiêu dùng trước các đơn vị làm ăn không chân chính. Doanh nghiệp thực sự không nên “chây ì” trong vấn đề này, bởi hậu quả thì khó nói trước, song trước mắt Apple có đủ lợi thế và bằng chứng pháp lý cũng như sự hậu thuẫn của các cơ quan thực thi trong trường hợp Apple có đơn yêu cầu cả về hành chính và dân sự.

Doanh nghiệp cũng nên theo dõi các động thái khác của Apple gần đây để hiểu rõ đơn vị này quyết tâm trong vấn đề giảm thiểu sự vi phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ ở Việt Nam mà ở các nước khác.

Hai động thái rõ nhất, một là việc thay đổi chính sách bảo hành với sản phẩm iPhone tại Việt Nam, cụ thể là nếu hàng xách tay (không mua qua hệ thống chính hãng tại Việt Nam) sẽ bị hạn chế bảo hành tại các trung tâm bảo hành ủy quyền của Apple trừ khi có kèm hóa đơn mua hàng tại các cửa hàng được Apple ủy quyền ở nước ngoài.

Hai là Bộ An Ninh nội địa Mỹ (DHS) cấm hành khách mang lên máy bay những thiết bị điện tử như laptop, iPad và các loại máy tính bảng đối với 4 hãng hàng không có đường bay đến Việt Nam là Emirates Airline, Etihad Airways, Quatar Airways và Turkish Airline.

- Xin cảm ơn luật sư!

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Doanh nghiệp nên hành xử như thế nào trước tối hậu thư từ Apple? tại chuyên mục DIỄN ĐÀN PHÁP LUẬT của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Đánh giá của bạn:

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích