Doanh nghiệp "lót tay" và cái vòng "kim cô" thủ tục

Enternews.vn Tình trạng doanh nghiệp phải lót tay cho cơ quan nhà nước không còn mới mẻ, kiểu có qua có lại "ông trao chân giò bà thò chai rượu". Ở Việt Nam, nạn phong bì đã trở thành một thứ văn hóa của những "người hiểu chuyện" trong quan hệ làm ăn. Người ta lo ngại "bản giao hưởng" giữa doanh nghiệp – nơi có tiền và cơ quan nhà nước – nơi có quyền sẽ làm méo mó nền kinh tế.

Hệ quả là trong môi trường này sinh ra một đội ngũ làm ăn kinh doanh có mối quan hệ rất khăng khít với những người có chức trách. Họ tỏ ra thành thạo tất cả mọi thứ ở chốn công quyền, họ biết cách làm sao để xúc tác cho công việc của mình trở nên trôi chảy, họ biết nơi nào cần đến và nơi nào cần "đi".

Thực trạng này tạo thành thói quen nguy hiểm, "ăn quen bén mùi", chừng nào chưa có "lót tay" thì hồ sơ vẫn để trong ngăn kéo và đủ thứ cái phải sửa, phải chỉnh, phải bổ sung này nọ kia. Ở bên kia "chiến tuyến" các doanh nghiệp phải tìm mọi cách chiều lòng nếu không muốn bị kiểm tra, thanh tra đủ thứ.

Bản thân Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng thừa nhận trước Quốc hội rằng theo khảo sát, năm 2015, có 63% số hộ kinh doanh “đi đêm” với cán bộ thuế và sang 2016 con số này đã giảm còn 31%. Doanh nghiệp “đi đêm” đôi khi vì bị vòi vĩnh nhưng nhiều lúc cũng do doanh nghiệp muốn thông đồng với quan chức để né thuế, giảm thuế, thậm chí là trốn thuế.

Vấn đề ở chỗ, chung chi đã trở thành văn hóa hành chính, không chỉ cán bộ "ngỏ lời" mà lắm lúc doanh nghiệp còn tìm mọi cách mua chuộc, chèo kéo người có thẩm quyền để tạo "lợi thế so sánh" trong kinh doanh. Ở cấp độ cao hơn còn thông qua người có tầm ảnh hưởng để tác động đến chính sách vĩ mô của một ngành hay nhóm ngành.

Muốn tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch và liêm chính hóa bộ máy phải cắt đồng thời hai vòi, một là phía doanh nghiệp, hai là phía các cơ quan nhà nước. Bởi người ta dùng tiền để mua quyền và dùng quyền để kiếm tiền, hai thứ này như thỏi nam châm cùng chiều, hễ cứ gần nhau là dính chặt vào nhau.

Thử đặt câu hỏi vì sao doanh nghiệp chung chi? Thật sự không ai muốn làm ăn kinh doanh mà phải tốn kém đủ các loại chi phí. Chung chi được tạo ra bởi "xu thế", tức là thấy thiên hạ xôn xao "đi lại" chẳng lẽ mình ngồi yên, trâu chậm sợ uống nước đục!? Đây là một kiểu tâm lý xuất phát từ những nơi có nền văn minh nông nghiệp.

Nhưng cũng có lúc người ta muốn chung chi để đạt được hiệu quả kinh doanh cao hơn. Loại chung chi kiểu này xuất phát từ "lòng tin". Tức là khi người ta không tin làm ăn "bình thường" có thể mang lại hiệu quả nhanh chóng, cụ thể là doanh nghiệp ít tin vào sự vận động khách quan của thị trường như "cung – cầu", "cạnh tranh", "giá cả", "giá trị"… mà họ muốn mượn bày tay của ai đó can thiệp để thu lợi càng nhiều càng tốt.

Có thể thấy một hiện tượng phổ biến là người mới kinh doanh đôi khi "bị" chung chi nhưng khi họ đã thực sự trở thành doanh nhân có thứ hạng thì lắm lúc… "được" chung chi!. Tức là thể chế tạo ra một guồng máy làm cho doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì phải chung chi và chung chi đến lúc không thể từ bỏ vì lúc ấy họ thấy lợi nhuận của doanh nghiệp gắn chặt với chung chi. Doanh nghiệp cấu kết với các cơ quan nhà nước để trốn thuế, giảm thuế là nhằm mục đích đó.

Nhiều người cho rằng "kinh tế thị trường" là phải chung chi. Quan điểm này hoàn toàn sai lầm và thô thiển hóa bản chất của kinh tế thị trường. Ngược lại, kinh tế thị trường thật sự rất ít không gian để chung chi. Vì bản thân nó vận động theo các quy luật khách quan, mâu thuẫn hoàn toàn với sự can thiệp thô bạo từ ý chí chủ quan.

Tóm lại, tình trạng chung chi xuất phát từ môi trường kinh doanh thiếu minh bạch và sự thoái hóa của một bộ phận không nhỏ cán bộ. Hơn hết, Chính phủ phải tạo lập môi trường kinh doanh trong sạch, xóa sạch mầm mống của quan liêu bao cấp và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Doanh nghiệp "lót tay" và cái vòng "kim cô" thủ tục tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích