Số vụ điều tra

Số vụ điều tra lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã tăng đáng kể, trong đó có cả mặt hàng thủy sản, dệt may và ngành thép.

Tần suất bị điều tra tăng đáng kể

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương từ năm 2000 đến nay, số lượng các vụ kiện phòng vệ thương mại áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng gia tăng. Theo đó, nếu như giai đoạn 2000 - 2016, số vụ việc điều tra lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam trung bình là 1 vụ/năm, thì nay đã tăng lên đáng kể. 

Cụ thể, đối với ngành thép, theo chia sẻ của ông Trịnh Khôi Nguyên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, trung bình 1 vụ/tháng về điều tra liên quan đến chống bán phá giá với ngành thép.

Gần đây nhất có thể kể đến vụ việc Ấn Độ đưa ra kết luận cuối cùng về áp thuế chống trợ cấp với các nhà sản xuất, xuất khẩu ống thép không gỉ của Việt Nam. Điều này làm dấy lên lo ngại đối với các doanh nghiệp sản xuất thép trong bối cảnh nguồn cung trong nước dư thừa, cạnh tranh xuất khẩu ngày càng gay gắt.

Còn nhớ, trước đó cũng không lâu, Bộ Thương mại Hoa Kỳ cũng đã cho rằng thép không gỉ và thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp từ Hàn Quốc và Đài Loan.

Chia sẻ về nỗi lo lắng của doanh nghiệp ngành thép, ông Đinh Công Khương, Giám đốc Công ty Cổ phần Thép Khương Mai cho biết, hầu hết các công ty thép nhận thức được rằng khi chiến tranh thương mại leo thang cơ hội sẽ ít hơn so với thách thức, vì doanh nghiệp ngành thép phải đối mặt với nhu cầu giảm.

Theo đó, các doanh nghiệp sản xuất thép không thể giảm sản lượng vì còn phải đảm bảo công suất của lò sản xuất. Chính điều này khiến các doanh nghiệp lại càng khó khăn hơn khi cầu giảm mạnh trên toàn cầu và cạnh tranh giữa các nhà sản xuất thép lại càng trở nên khốc liệt hơn.

Không chỉ ngành thép, mà các sản phẩm thủy sản cũng bị cáo cuộc lẩn tránh thuế chống bán phá giá. Minh chứng cho điều này có thể kể đến Tập đoàn Minh Phú bị cáo buộc mua tôm Ấn Độ và chế biến qua tại Việt Nam, trước khi xuất sang Mỹ. Cáo buộc cho rằng, hoạt động này nhằm trốn thuế chống bán phá giá đang áp cho tôm nhập khẩu từ Ấn Độ. Ngoài ra, một số mặt hàng xuất khẩu khác của Việt Nam trong lĩnh vực nông sản, giầy dép… cũng bị phản ánh.

Theo lý giải của Cục Phòng Vệ thương mại, nguyên nhân của những cáo buộc, phản ánh trên là do các đối tác nhập khẩu nghi ngờ hàng hóa chưa đáp ứng điều kiện “chuyển đổi đáng kể” tại Việt Nam. Đặc biệt, các nghi ngờ này chủ yếu tập trung vào các mặt hàng đang bị áp thuế phòng vệ thương mại được xuất khẩu với số lượng lớn, gia tăng đột biến sang các nước, hoặc các mặt hàng bị nghi ngờ về năng lực sản xuất của Việt Nam.

Cần sự chủ động của doanh nghiệp

Vì vậy, trong hoạt động của ngành thép, ông Trịnh Khôi Nguyên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết, trong xu thế hội nhập toàn cầu về kinh tế, việc các nước sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại là một việc làm tất yếu để bảo vệ sản xuất trong nước, tuân thủ những qui định của WTO.

Theo đó, "các doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm của mình thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí sản xuất, cải tiến, nâng cao năng lực quản trị để từ đó hạ giá thành để có được năng lực cạnh tranh cao hơn", ông Trịnh Khôi Nguyên khẳng định.

Về phía Bộ Công thương, để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp, ông Lương Kim Thành - Trưởng phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ thương mại cho biết, Bộ Công Thương cũng thường xuyên tổ chức các đoàn kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa đối với các vụ việc lốp ô tô, thép cán mạ phủ sơn, tôm, pin mặt trời xuất khẩu sang EU... Trong các vụ việc này, sau khi kiểm tra những trường hợp nghi vấn, làm rõ thông tin, Bộ đã có kiến nghị và chuyển các đơn vị liên quan xử lý; đồng thời, tích cực phối hợp với các cơ quan điều tra của Hoa Kỳ, EU trong các vụ việc điều tra.

Song, theo các chuyên gia, điều quan trọng hơn cả là các doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin liên quan đến các biện pháp phòng vệ thương mại được áp dụng cho sản phẩm cùng các đối thủ cạnh tranh khác. Đồng thời, tăng cường đầu tư nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.

Bạn đang đọc bài viết Doanh nghiệp đối mặt với thách thức về phòng vệ thương mại tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,