Doanh nghiệp chưa sẵn sàng với cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá

Enternews.vn (DĐDN) - Khẳng định với Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Trần Thị Thu Hương - Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại VCCI cho biết, hiện doanh nghiệp vẫn chưa thực sự sẵn sàng đối với cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá.

(DĐDN) - Khẳng định với Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Trần Thị Thu Hương - Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại VCCI cho biết, hiện doanh nghiệp vẫn chưa thực sự sẵn sàng đối với cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá.

HVS_6584

Bà Trần Thị Thu Hương - Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại VCCI

- Bà có thể cho biết tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa có lợi thế gì so với chứng nhận truyền thống?

Theo phương pháp truyền thống doanh nghiệp sẽ tự đến một cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ. Còn đối với cơ chế mới đó là cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Cụ thể, doanh nghiệp hiểu về nguồn nguyên liệu mình sử dụng, hiểu về quy trình sản xuất thì doanh nghiệp sẽ chủ động đứng ra tự chứng nhận cho lô hàng của họ khi đủ điều kiện xuất sang nước khác. Bên cạnh đó, tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa sẽ giúp doanh nghiệp không còn gặp những quan ngại trước đây như việc phải hoàn thiện bộ hồ sơ, hoặc ngại đến làm việc hoặc tiếp xúc với các cơ quan có thẩm quyền về cấp giấy xuất xứ. Ngoài ra, việc tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa cũng sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian cũng như chi phí đi lại khi phải đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xuất xứ. Từ những thuận lợi đó sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng được các ưu đãi xuất xứ liên quan đến hiệp định thương mại FTA Việt Nam.

- Ở các nước việc tự chứng nhận đã có từ lâu nhưng số doanh nghiệp được trao quyền tự chứng nhận rất ít. Bà có nhận định gì về điều này?

Theo tôi được biết thì cơ chế tự chứng nhận hàng hoá tại thị trường EU đã có cách đây từ 40 năm, tuy nhiên ở một số nước như Nauy chỉ có trên 1.000 doanh nghiệp đứng ra tự chứng nhận về xuất xứ hàng hóa. Như vậy, tuy cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa đã hình thành rất lâu nhưng số lượng doanh nghiệp tham gia cơ chế này còn rất ít. Điều này có thể do nhiều yếu tố. Thứ nhất là do các quy định đưa ra quá chặt do đó có những doanh nghiệp không đủ tiêu chuẩn để “trao quyền” tự chứng nhận xuất xứ. Yếu tố thứ 2 là do nguyên nhân về việc xác nhận xuất xứ cho các sản phẩm, bởi khi áp dụng vào quy định của quy tắc xuất xứ thì có nhiều vấn đề rất phức tạp đòi hỏi doanh nghiệp hoặc người đứng ra tự chứng nhận xuất xứ phải có hiểu biết sâu rộng quy định về quy tắc xuất xứ mới có thể vận dụng được tất cả những quy tắc xuất xứ đó.

Đối với những doanh nghiệp đạt được tiêu chuẩn để tự đứng ra tự chứng nhận xuất xứ thì họ có 2 sự lựa chọn: Một là doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ đối với những lô hàng đạt tiêu chuẩn, còn đối với những lô hàng doanh nghiệp cảm thấy chưa tin tưởng hoặc chưa tốt thì họ có thể làm theo cách truyền thống như đã nói ở trên.

- Bà có đánh giá gì về sự sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam trước thềm được trao quyền tự chứng nhận xuất xứ?

Khi tôi tham gia đoàn khảo sát liên ngành giữa Bộ Công thương, Tổng Cục Hải quan, VCCI đi làm việc với doanh nghiệp hai miền trong nước, tôi có thông báo với doanh nghiệp về việc Việt Nam sẽ áp dụng việc tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá trong ASEAN, thì các doanh nghiệp đón nhận tin này với hai thái cực. Một thái cực là rất hồ hởi, còn một thái cực thì cảm thấy lo lắng. Nguyên nhân các doanh nghiệp cảm thấy lo lắng là do nhận thức về quy tắc xuất xứ hàng hoá chưa đầy đủ, họ vẫn cần sự hướng dẫn của các cơ quan, các bộ, các ngành về vấn đề này.

Như vậy, đứng trước thềm việc doanh nghiệp được trao quyền tự chứng nhận xuất xứ thì tôi có cảm nhận doanh nghiệp vẫn chưa thực sự sẵn sàng đối với cơ chế này. Cụ thể, trong chuyến công tác đó tôi có đưa ra vấn đề là khi được trao quyền tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá thì bản thân doanh nghiệp sẽ tự đưa ra điều kiện làm thế nào để doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ chứ không phải do cơ quan bộ, ngành đưa ra một tiêu chuẩn để áp cho doanh nghiệp. Khi nói tới vấn đề này thì doanh nghiệp có vẻ rất e dè bởi họ đã quen với việc tuân thủ từ những quy định của các cơ quan cấp bộ, ngành đưa ra chứ chưa bao giờ tự mình đưa ra các quy định cho bản thân.

- Vậy theo bà làm thế nào để cải thiện tình hình “chưa sẵn sàng” của doanh nghiệp?

Chúng ta cần phải tuyên truyền hơn nữa tới các doanh nghiệp để họ có nhận thức đầy đủ và sâu rộng hơn về quy tắc xuất xứ hàng hoá. Tôi cũng cho rằng các cơ quan nhà nước cần ban hành ngay những văn bản pháp lý liên quan đến tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá và đặc biệt vấn đề doanh nghiệp đang rất quan tâm là điều kiện như thế nào thì doanh nghiệp đủ điều kiện để tự đứng ra chứng nhận xuất xứ hàng hoá. Tuy nhiên theo tôi việc ban hành này trước hết phải đưa ra dự thảo để lấy ý kiến các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp trước khi ban hành.

- Bản thân các doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì trước việc được trao quyền tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, thưa bà?

Theo tôi doanh nghiệp cần nắm vững quy trình sản xuất và quy định về quy tắc xuất xứ; có hệ thống lưu trữ chứng từ đáp ứng yêu cầu xác minh thường xuyên và đột xuất; nên xây dựng bộ phận chuyên trách về xuất xứ hàng hóa để phục vụ các yêu cầu xác minh khi cần thiết. Doanh nghiệp chỉ được tự khai báo xuất xứ đối với hàng hóa do mình sản xuất đã được đăng kí với cơ quan có thẩm quyền và có đầy đủ các chứng từ cần thiết chứng minh hàng hóa đáp ứng các tiêu chí xuất xứ tại thời điểm tự khai báo xuất xứ; xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu cho phép cơ quan có thẩm quyền tiếp cận với các chứng từ, báo cáo và các cơ sở sản xuất nhằm mục đích giám sát việc sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện và để xác minh tính chính xác của nội dung tự khai báo xuất xứ trên từng tờ khai hóa đơn. Lưu trữ giấy tờ chứng minh xuất xứ theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật.

Doanh nghiệp cũng nên lưu ý, giấy chứng nhận doanh nghiệp đủ điều kiện xuất xứ hàng hóa có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào nếu doanh nghiêp không thực hiện đúng điều kiện như quy định; không đủ khả năng cung cấp sự đảm bảo về xuất xứ hàng hóa theo quy định; hoặc lạm dụng sự ủy quyền tự cấp giấy chứng nhận; gian lận xuất xứ hàng hóa. Nếu vi phạm các quy định này, ngoài việc bị thu hồi giấy phép đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ, doanh nghiệp có thể bị phạt hành chính theo Nghị định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại, thậm chí bị xử lý hình sự nếu vi phạm ở mức nghiêm trọng.

- Xin cảm ơn bà!

Hồ Hường thực hiện

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Doanh nghiệp chưa sẵn sàng với cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá tại chuyên mục VCCI của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích